Bài viết từ Kang Gahui 

Khủng hoảng chính trị liên quan đến luận tội tổng thống, đàm phán thuế quan với Mỹ, chiến sự Trung Đông, tỷ giá tăng cao và bất ổn chuỗi cung ứng, kinh tế Hàn Quốc trong một năm qua đã đối mặt với hàng loạt bất ổn trong và ngoài nước. Dù vậy, những từ khóa giúp nền kinh tế Hàn Quốc khôi phục giữa khủng hoảng vẫn rất rõ ràng: “AI, bán dẫn và KOSPI”.

Chính phủ Lee Jae Myung trong một năm qua đã đưa AI và bán dẫn lên hàng đầu trong chiến lược tăng trưởng cốt lõi của quốc gia. Dựa vào đó, Hàn Quốc đẩy nhanh chuyển đổi cơ cấu công nghiệp và cải thiện nền tảng thị trường vốn. Nhờ đó, kinh tế Hàn Quốc phục hồi nhanh hơn dự báo, khiến nhiều tổ chức lớn và ngân hàng đầu tư toàn cầu đều nâng triển vọng tăng trưởng lên cao hơn.

Trọng tâm của đà phục hồi nằm ở “siêu chu kỳ bán dẫn”. Khi đầu tư AI trên toàn cầu được mở rộng, nhu cầu đối với các loại chip AI như bộ nhớ băng thông cao (HBM) tăng mạnh, kéo theo xuất khẩu và đầu tư thiết bị cùng gia tăng.


Trong quý I năm nay, kinh tế Hàn Quốc tăng trưởng 1,7% so với quý trước, ghi nhận mức cao nhất trong vòng 5 năm 6 tháng. Thặng dư tài khoản vãng lai cũng đạt kỷ lục 73,8 tỷ USD trong quý I. Quy mô xuất khẩu của Hàn Quốc từ vị trí thứ 8 vươn lên thứ 5 thế giới.

Chính phủ xúc tiến ban hành Luật đặc biệt về bán dẫn, đồng thời tăng cường xây dựng cụm công nghiệp bán dẫn, hỗ trợ thuế và đào tạo nhân lực nhằm củng cố năng lực cạnh tranh của ngành này.

Hàn Quốc cũng đẩy nhanh kế hoạch hành động hướng tới mục tiêu trở thành “một trong ba cường quốc AI hàng đầu thế giới”. Chính phủ chủ động mở rộng hạ tầng GPU, hoàn thiện luật pháp và thể chế liên quan đến AI, đồng thời xây dựng chặt chẽ cơ chế hợp tác công - tư.

Thông qua dự án “mô hình nền tảng AI độc lập”, Hàn Quốc bắt đầu thúc đẩy phát triển AI siêu lớn kiểu Hàn. Chính phủ cũng mở rộng chuyển đổi AI (M.AX) trong lĩnh vực sản xuất và y tế, đồng thời tăng cường nền tảng ứng dụng dữ liệu. Bên cạnh đó, nước này thúc đẩy thành lập “Quỹ tăng trưởng quốc dân” trị giá hơn 100 nghìn tỷ won nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi lớn trên toàn lĩnh vực công nghiệp.


Thay đổi rõ nét nhất diễn ra trên thị trường chứng khoán.

Chính phủ Lee Jae Myung từng đưa ra cam kết “thời kỳ KOSPI 5000” trong chiến dịch tranh cử tổng thống. Từ mức khoảng 2.770 điểm khi chính phủ bắt đầu nhiệm kỳ, chỉ số KOSPI lần đầu tiên vượt mốc 8.000 điểm theo giá đóng cửa ngày 26/5. Sự bùng nổ của ngành bán dẫn và kỳ vọng tăng trưởng AI được xem là động lực kéo thị trường chứng khoán đi lên.

Nỗ lực cải thiện nền tảng thị trường vốn cũng được xem là động lực thúc đẩy tăng trưởng. Chính phủ đã sửa đổi Luật Thương mại, mạnh tay áp dụng các biện pháp như tăng cường nghĩa vụ trung thành của giám đốc đối với cổ đông, mở rộng chế độ bỏ phiếu tập trung và quy định hủy cổ phiếu quỹ. Các chính sách thân thiện với cổ đông như tách đánh thuế thu nhập cổ tức cũng được triển khai song song nhằm giải quyết trực diện tình trạng “Korea Discount”.

Sau khi được đưa vào Chỉ số trái phiếu chính phủ thế giới (WGBI), dòng vốn ngoại đổ vào Hàn Quốc cũng gia tăng. Việc các hãng xếp hạng tín nhiệm lớn duy trì ổn định mức tín nhiệm quốc gia của Hàn Quốc cũng trở thành yếu tố củng cố niềm tin thị trường.

Chính sách tài khóa mở rộng nhằm thúc đẩy phục hồi kinh tế và ổn định đời sống người dân cũng mang lại kết quả tích cực. 

Tháng 7 năm ngoái, chính phủ đã lập ngân sách bổ sung trị giá 31,6 nghìn tỷ won, triển khai các chính sách kích cầu như phát phiếu tiêu dùng phục hồi dân sinh cho toàn dân. Đến tháng 4 vừa qua, Quốc hội cũng thông qua, chỉ sau 29 ngày, gói ngân sách bổ sung trị giá 26,2 nghìn tỷ won, còn được gọi là “ngân sách chiến tranh”, nhằm tăng tốc ứng phó với cú sốc giá dầu tăng cao.

Chính phủ đồng thời triển khai các chính sách ổn định giá cả. Các biện pháp như giảm thuế nhiên liệu và áp dụng giá trần đối với dầu mỏ đã giúp giảm bớt gánh nặng từ đà tăng mạnh của giá dầu quốc tế. Nhờ đó, lạm phát tiêu dùng của Hàn Quốc duy trì ở mức khoảng 2%, ổn định hơn so với nhiều nước lớn.

Chính phủ cũng đẩy nhanh chính sách năng lượng nhằm ứng phó với thay đổi cơ cấu công nghiệp. Để đáp ứng nhu cầu điện tăng mạnh do AI mở rộng, Hàn Quốc quyết định xây mới hai lò phản ứng hạt nhân quy mô lớn và thúc đẩy xây dựng “đường cao tốc năng lượng” kết nối mạng lưới điện. Bên cạnh đó, mở rộng năng lượng tái tạo được kết nối với chính sách K-RE100 - cơ chế yêu cầu doanh nghiệp sử dụng 100% điện từ năng lượng tái tạo của Hàn Quốc, cùng lúc đạt hai mục tiêu vừa nâng cao năng lực cạnh tranh công nghiệp vừa thúc đẩy chuyển đổi trung hòa carbon.

Trong một năm qua, dù đối mặt với nhiều cú sốc trong và ngoài nước, kinh tế Hàn Quốc đã đạt được những kết quả rõ rệt. “Siêu chu kỳ bán dẫn” cùng làn sóng chuyển đổi AI đang dần vượt khỏi mức phục hồi tạm thời để trở thành trụ cột tăng trưởng mới của nền kinh tế Hàn Quốc.

kgh89@korea.kr