Bức tranh Phật giáo cỡ lớn cuối thời kì Cho-sun cuối cùng đã trở về quê hương sau 100 năm lưu lạc. Đây là bức tranh vẽ hai vị bồ tát tọa ở hai bên Phật Thích Ca Mâu Ni đang thuyết pháp, có chiều dài và chiều rộng hơn 3m. Quỹ di sản văn hóa Hàn Quốc ở nước ngoài đã nhận lại bức tranh Ba vị phật Thích Ca này từ Viện bảo tàng Hermitage Norfolk thuộc bang Virginia Mỹ và đã công khai bức tranh tại Bảo tàng quốc gia trung ương Seoul vào ngày 7 vừa qua.
Bức tranh Ba vị phật Thích Ca trở về sau 100 năm.
Bức tranh Ba vị phật Thích Ca được công khai ở Bảo tàng quốc gia trung ương vào ngày 7.
Người ta nhận định rằng bức tranh với chiều dài 318,5cm và chiều rộng 315cm đã được treo ở phía sau tượng Phật ở Đại Hùng điện trong một ngôi chùa. Vương miện mà hai vị Bồ Tát trong bức tranh đội trên đầu và những trang sức có đính ngọc rất giống với bức tranh tượng Phật Thích Ca Mâu Ni ở chùa Song-kwang Sun-cheon Jeon-nam được tạo ra vào năm 1731 nên người ta cho rằng, bức tranh này cũng được tạo ra vào cùng thời kì đó.
Tuy nhiên, bức tranh này được đánh giá là có hình thức phá cách hơn nhiều so với các bức tranh ba vị Phật Thích Ca thời nay. Khác với các bức tranh Phật giáo hiện nay vẽ hai đệ tử của Phật Thích Ca Mâu Ni là A-nan Tôn Tử và Ca Diếp Tôn Tử rất nhỏ ở phía trên chỗ ngồi của Phật thì trong bức tranh này, hai đệ tử được bài trí khá lớn ở phía dưới chỗ ngồi của Phật Thích Ca Mâu Ni. Sự trở về của bức tranh Phật giáo này xuất phát từ việc, một nhân viên của Quỹ di sản văn hóa Hàn Quốc ở nước ngoài tình cờ xem được clip mang tên “10 di sản văn hóa cần được bảo tồn” do Hiệp hội bảo tàng bang Virginia đưa lên trang Youtube vào tháng 5 năm 2013. Sau đó, Quỹ di sản văn hóa Hàn Quốc ở nước ngoài đã đề xuất với Bảo tàng Hermitage trả lại bức tranh trên. Và cuối cùng, bức tranh đã được trả lại dưới hình thức hiến tặng của một doanh nghiệp Mỹ.
Bức tranh với hành trình đầy chông chênh này được chuyển sang Nhật Bản sau khi bị cướp đi ở một ngôi chùa dưới thời đế quốc Nhật chiếm đóng. Sau đó, nó tiếp tục rơi vào tay Thương hội Yamanaka chuyên buôn bán các tác phẩm mỹ thuật. Rồi bức tranh tiếp tục trôi nổi qua Thái Bình Dương và được trưng bày ở Bảo tàng nghệ thuật Toledo bang Ohio Mĩ vào năm 1942. Tháng 12 năm 1941 khi chiến tranh Thái Bình Dương nổ ra, thông qua Cục quản lý tài sản của nước thù địch(Office of Alien Property Custodian), chính phủ Mỹ đã tiến hành tịch thu toàn bộ tài sản của người Nhật ở Mỹ bao gồm cả tài sản của Thương hội Yamanaka. Chính phủ Mỹ đã tổ chức bán đấu giá toàn bộ các tác phẩm mỹ thuật tịch thu được và bức tranh Phật giáo này đã được bán với giá 450 đô la tại chợ đấu giá New York.
Bức tranh ba vị Phật Thích Ca cũng được trưng bày trong thời gian hơn 20 năm ở Bảo tàng Norfolk bang Virginia dưới hình thức cho thuê dài hạn. Đến năm 1973, bức tranh này được trao trả về Bảo tàng Hermitage và được treo trên trần nhà của bảo tàng này trong suốt hơn 40 năm qua.
Trưởng ban giáo dục Bảo tàng quốc gia trung ương Kim Seung-hee, cũng là một chuyên gia về tranh Phật giáo thời kì Cho-sun cho biết, “Đây là tác phẩm có hình thức phá cách mới mẻ chưa từng thấy. Nó không chỉ quý hiếm về mặt mỹ thuật mà biểu hiện nét mặt của các nhân vật trong bức tranh cũng rất tinh tế nên có thể coi là một kiệt tác hiếm thấy trong số các bức tranh Phật giáo thời kì Cho-sun”.
Bản ghi chép các tác phẩm thuộc sở hữu của Thương hội Yamanaka trong cuộc đấu giá năm 1944.
Tác giả Lim Jae-on
jun2@korea.kr