Ngày 7/4 tại Bảo tàng Dân gian Quốc gia ở quận Jungno, Seoul, một gia đình người nước ngoài tham quan triển lãm đặc biệt 'Sinh con, niềm vui chung của mọi nhà' đang tìm hiểu về hình dáng xưa và nay của địu em bé. Từ xưa ở Hàn Quốc đã có truyền thống 'eobuba' - cõng trẻ trên lưng bằng 'podaegi', một loại địu làm từ vải chần bông có dây dài. Trong khi phương Tây thường ẵm con phía trước, cách thức truyền thống của Hàn Quốc có đặc điểm riêng là giúp tăng sự gắn kết giữa mẹ và con. (Ảnh: Park Daejin / Korea.net)

Bài viết từ Hong Angie

Trong thời điểm tiếng khóc chào đời của hơn 250.000 sinh linh mỗi năm đang một lần nữa đánh thức sức sống của xã hội, triển lãm đặc biệt “Sinh con, niềm vui chung của mọi nhà” diễn ra tại Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc mang đến những dư âm sâu sắc hơn bao giờ hết.

Triển lãm đưa ra quan điểm của tiền nhân - những người cho rằng sự ra đời của một đứa trẻ không chỉ là “việc riêng của gia đình” mà là “lễ hội của cả cộng đồng” - để đặt ra câu hỏi về bản chất của sự sống mà chúng ta cần tìm lại trong hiện tại. Những hiện vật được bố trí khắp không gian trưng bày đã tái hiện một cách chân thực nét văn hóa sinh nở độc đáo của người Hàn Quốc cùng những tầng ý nghĩa ẩn chứa bên trong. Từ việc treo dây cấm (geumjul) trước cổng, nấu canh rong biển cho sản phụ, đến tấm lòng thành khẩn cùng nhau viết nên “Thiên nhân thiên tự văn” với sự chung tay của hàng nghìn người. Tinh thần ấy ngày nay vẫn được tiếp nối dưới những hình thức mới như các trung tâm chăm sóc sau sinh và các cộng đồng nuôi dạy con.

Ngày 7, tại Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc ở quận Jongno, Seoul, dây geumjul - một phong tục sinh nở truyền thống của Hàn Quốc - được trưng bày tại triển lãm đặc biệt “Sinh con, niềm vui chung của mọi nhà”. (Ảnh: Park Daejin / Korea.net)

■ Ớt đỏ và than đen: Dây “geumjul” – tín hiệu của ranh giới bảo vệ 

Khi một đứa trẻ chào đời, trước cổng nhà ở Hàn Quốc sẽ treo geumjul (dây cấm). Nếu là con trai, người ta cắm ớt đỏ, nếu là con gái thì cắm than đen vào sợi dây rơm rồi treo trước cổng, hạn chế người ngoài ra vào trong 21 ngày. Sợi dây này không chỉ đơn thuần là dấu hiệu báo tin sinh nở mà còn là một ranh giới linh thiêng nhằm ngăn chặn những điều xui rủi từ bên ngoài. Đây là một phong tục chứa đựng trí tuệ mang tính “khoa học” của người xưa, với mục đích bảo vệ sản phụ và em bé khi hệ miễn dịch còn yếu. Nếu như shimenawa của Nhật Bản hay dải ruy băng treo trước cửa ở phương Tây chủ yếu mang ý nghĩa chúc mừng, thì geumjul của Hàn Quốc lại thể hiện một thỏa thuận của cộng đồng trong việc bảo vệ sự sống thông qua “điều cấm kỵ”

Hình ảnh tái hiện nghi thức sinh nở truyền thống được trưng bày tại triển lãm đặc biệt của Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc. Mâm cúng gồm cơm và canh rong biển được chuẩn bị cho thần samshin - vị thần bảo hộ việc sinh nở, cùng với chiếu rơm dùng để đón em bé và các dụng cụ truyền thống để cắt dây rốn. Sự chuẩn bị này thể hiện rõ nét văn hóa truyền thống của Hàn Quốc, nơi người ta tha thiết cầu mong cho sức khỏe của mẹ và bé trước thời khắc chào đón một sinh linh mới. (Ảnh: Park Daejin / Korea.net)

■ Vì sao người Hàn Quốc ăn 'canh rong biển' sau khi sinh con?

Một mâm canh rong biển giản dị được bày trong một góc phòng trưng bày là biểu tượng của văn hóa chăm sóc sau sinh ở Hàn Quốc. Tương truyền rằng người xưa bắt đầu cho sản phụ ăn canh rong biển sau khi quan sát cá voi mẹ ăn rong biển để chữa lành vết thương sau khi sinh con. Rong biển giàu i-ốt và canxi, được y học hiện đại chứng minh là có tác dụng hỗ trợ tử cung co rút lại và thanh lọc máu. Trong khi phương Tây thường khuyến nghị ăn thịt bò hoặc rau để bổ sung dinh dưỡng, Hàn Quốc vẫn duy trì văn hóa “nhiệt” - giúp cơ thể hồi phục bằng những món ăn ấm nóng như canh. Đó cũng cách thể hiện tình cảm đặc trưng của người Hàn Quốc, thông qua sự quan tâm và chăm sóc tận tình dành cho sản phụ.

Hình ảnh “baekil jeogori” (áo truyền thống cho trẻ sơ sinh 100 ngày tuổi) được trưng bày tại triển lãm đặc biệt “Sinh con, niềm vui chung của mọi nhà” ở Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc. (Ảnh: Park Daejin / Korea.net)

■ “Baekil jeogori” – ước nguyện cho em bé khỏe mạnh, sống lâu

Áo baekil jeogori của trẻ được may với thiết kế tối giản, không có cổ áo và vạt áo, các đường may cũng được giảm thiểu tối đa. Điều này thể hiện mong muốn của cha mẹ rằng con đường phía trước của đứa trẻ sẽ suôn sẻ, không gặp trở ngại. Đặc biệt, chiếc áo baenaet jeogori (bộ quần áo đầu tiên em bé mặc sau khi chào đời) được trưng bày còn mang dấu tay của người dùng, khiến người xem cảm nhận rõ sự chuẩn bị của gia đình để chào đón một sinh linh. Truyền thống này vẫn được tiếp nối đến ngày nay, khi người ta vẫn rất chuộng tặng nhau những món đồ này như món quà đầy ý nghĩa để chào đón một em bé ra đời.

■ “Sự kết nối của những người mẹ” qua từng thời đại

Sự gắn kết giữa những người phụ nữ, những người đã biến nỗi sợ khi đón nhận một sinh linh mới thành lòng can đảm, đã được tiếp nối qua nhiều thế hệ. Những năm đầu thế kỷ 20, khi con gái đi lấy chồng, người mẹ thường viết cho con những lá thư với từng lời dặn dò đúc kết từ kinh nghiệm đã trải qua cùng tình yêu thương sâu nặng dành cho con. Phần kết của triển lãm dẫn người tham quan đi từ các cuốn sách nuôi dạy con những năm 2000, đến ngày nay, các “mom café” (quán dành cho các mẹ) và phòng chat nhóm trên điện thoại thông minh. Những chia sẻ về nỗi lo nuôi con được cập nhật theo thời gian thực, cùng những lời động viên dành cho nhau, chính là phiên bản hiện đại của “cẩm nang cuộc sống” và “lá thư của mẹ” ngày xưa.

Ngày 7/4, tại Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc ở quận Jongno, Seoul, du khách nước ngoài chăm chú tham quan khu trưng bày các sản phẩm chăm sóc trẻ em hiện đại tại triển lãm “Sinh con, niềm vui chung của mọi nhà”. (Ảnh: Park Daejin / Korea.net)

Với chủ đề về việc sinh con, triển lãm này không dừng lại ở việc đưa ra những con số mà chú trọng đề cao khoảnh khắc kỳ diệu khi một sinh linh ra đời, sẽ diễn ra đến ngày 10/5. Thông tin chi tiết có tại trang web chính thức của Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc (https://www.nfm.go.kr/home/index.do)

shong9412@korea.kr