Hội Tưởng niệm Tiến sĩ Hulbert ngày 6/5 cho biết đã xác nhận bản gốc thư mật của vua Gojong cùng bản tiếng Anh do Tiến sĩ Homer Hulbert dịch thuật tại kho lưu trữ Roosevelt thuộc Thư viện Quốc hội ở Washington D.C., Mỹ. Ảnh chụp thư mật của vua Gojong. (Nguồn: Hội Tưởng niệm Tiến sĩ Hulbert)

Bài viết từ Kim Seon Ah

Bức thư mật do Vua Gojong gửi Tổng thống Mỹ Theodore Roosevelt để cầu viện nhằm ngăn chặn việc Nhật Bản xâm phạm chủ quyền quốc gia, được viết một tháng trước khi Hiệp ước Eulsa được ký kết, đã được công bố sau 121 năm.

Hội Tưởng niệm Tiến sĩ Hulbert ngày 6/5 cho biết đã xác nhận bản gốc thư mật của vua Gojong cùng bản tiếng Anh do Tiến sĩ Homer Hulbert dịch thuật tại kho lưu trữ Roosevelt thuộc Thư viện Quốc hội ở Washington, D.C., Mỹ.

Hiệp ước Eulsa là hiệp ước bất bình đẳng do Nhật Bản ép buộc ký kết vào tháng 11/1905 nhằm tước đoạt quyền ngoại giao của Đế Quốc Đại Hàn. Sau hiệp ước này, Đế Quốc Đại Hàn mất chủ quyền, trở thành nước chịu sự bảo hộ của Nhật Bản và trên thực tế rơi vào tình trạng thuộc địa.

Trong bức thư dài hai trang được viết ngày 16/10/1905, vua Gojong lên án: “Nhật Bản không chỉ muốn biến chúng tôi thành nước bảo hộ mà còn muốn thôn tính chúng tôi.” Ông đồng thời chỉ trích mạnh mẽ rằng đây là hành vi vi phạm Hiệp ước Shimonoseki - văn kiện quy định quyền tự trị của Đại Hàn Đế Quốc - và kêu gọi sự hỗ trợ từ Mỹ.

Bức thư được viết bằng bút lông trên hai tờ giấy màu vàng kích thước 42 cm × 30 cm, viền xung quanh trang trí họa tiết cây mận - biểu tượng hoàng thất. Đặc biệt, ấn “Hoàng đế ngự ấn” còn hiện rõ, được đánh giá có giá trị tư liệu lịch sử cao. Bản dịch tiếng Anh gồm tổng cộng sáu trang được cho là do Tiến sĩ Homer Hulbert trực tiếp dịch và viết tay bằng bút mực.

Do bị phía Nhật Bản cản trở, Tiến sĩ Homer Hulbert chỉ có thể chuyển bức thư mật tới phía Mỹ vào ngày 25/11/1905, sau khi Hiệp ước Eulsa đã được ký kết.

sofiakim218@korea.kr