Ngày 23/5, khách tham quan tìm hiểu các tư liệu về hôn lễ xưa tại triển lãm chuyên đề “Bách khoa toàn thư về hôn nhân” ở Bảo tàng Ulsan. (Ảnh: Hong Angie)
Bài viết từ Hong Angie
Kết hôn là tạo dựng nên một mối nhân duyên. Tuy nhiên, tính chất của mối liên kết ấy lại khác nhau tùy theo thời đại và nền văn hóa. Khác với các nước phương Tây, nơi đám cưới chủ yếu tập trung vào việc chúc mừng tình yêu của cô dâu và chú rể, hôn lễ truyền thống của Hàn Quốc là một nghi lễ xã hội quy mô lớn và cũng là một lễ hội cộng đồng, với sự tham gia không chỉ của hai gia đình mà còn của cả toàn thể dân làng.
Triển lãm chuyên đề “Bách khoa toàn thư về hôn nhân” diễn ra tại Bảo tàng Ulsan đến ngày 26/7, giới thiệu bản chất của văn hóa hôn nhân Hàn Quốc qua những biến đổi theo dòng chảy thời gian. Đặc biệt, phần 1 với chủ đề “Mối lương duyên được tác thành theo lễ nghi” tái hiện sinh động quá trình nên duyên theo các thủ tục và quy tắc nghi lễ nghiêm ngặt của trật tự Nho giáo.
Niềm tự hào của gia tộc được gửi gắm qua trang phục
Hình ảnh chiếc jokduri (mũ đội đầu của cô dâu) và binyeo (trâm cài tóc truyền thống) được trưng bày tại triển lãm “Bách khoa toàn thư về hôn nhân” ở Bảo tàng Ulsan. (Ảnh: Hong Angie)
Bước vào không gian triển lãm, điều đầu tiên thu hút ánh nhìn là những bộ lễ phục cưới truyền thống và trang sức rực rỡ sắc màu. Chúng gợi nhớ những lá cờ từng tung bay trong đoàn rước dâu ngày xưa, đồng thời khơi dậy cảm giác háo hức trước một cuộc sống mới. Bộ wonsam với sự kết hợp hài hòa giữa sắc tím và xanh lục, cùng những đường thêu và hoa văn tinh xảo, thể hiện vẻ đẹp của cô dâu cũng như phẩm giá của gia tộc trong quá khứ. Bản thân bộ trang phục ấy tỏa sáng như một tác phẩm nghệ thuật hoàn mỹ.
Cô dâu Hàn Quốc ngày xưa đội một chiếc jokduri khá nặng được trang trí bằng những màu sắc rực rỡ của ngũ phương sắc (obangsaek) và cài binyeo trên tóc. Những vật phẩm này mang ý nghĩa xua đuổi điều không may và cầu chúc phúc lành. Đồng thời, chúng cũng là biểu tượng văn hóa nhắc nhở cô dâu bước vào hôn lễ với sự trang nghiêm, ý thức về trách nhiệm xã hội nặng nề gắn liền với sự kết hợp của hai gia đình. Khác với váy cưới phương Tây sử dụng tấm khăn voan trắng mỏng để tôn lên vẻ đẹp và sự thuần khiết của cô dâu, lễ phục cưới truyền thống Hàn Quốc thể hiện một quan điểm mỹ học riêng, vượt lên trên ý nghĩa làm đẹp đơn thuần để gửi gắm lễ nghi và các giá trị văn hóa.
Ngỗng gỗ – biểu tượng của lời hứa thủy chung
Một cặp ngỗng gỗ được bọc trong khăn bojagi (khăn gói truyền thống) màu xanh và đỏ. (Ảnh: Hong Angie)
Nếu nhẫn cưới ở phương Tây tượng trưng cho tình yêu vĩnh cửu giữa hai người, thì ngỗng gỗ trong văn hóa Hàn Quốc biểu trưng cho sự thủy chung không xao động của vợ chồng. Truyền thống dâng ngỗng gỗ cho mẹ cô dâu và chuẩn bị sính lễ một cách chu đáo cho thấy quan niệm đặc trưng của người Hàn, xem hôn nhân không chỉ là sự kết hợp giữa nam và nữ mà còn là mối quan hệ được xây dựng trên sự tin cậy và lễ nghĩa giữa hai gia đình.
“Phòng tân hôn” – lời chúc phúc cho một khởi đầu mới
Mô hình “phòng tân hôn” được tái hiện tại triển lãm “Bách khoa toàn thư về hôn nhân”. (Ảnh: Hong Angie)
Không gian “phòng tân hôn” cũng phản ánh rõ nét văn hóa hôn nhân của người Hàn Quốc. Những vật dụng như tủ bandaji, hòm đựng đồ cưới, chăn ghép vải nhiều màu (saekdong) hay đồ trang trí hình chim uyên ương không đơn thuần là đồ dùng sinh hoạt. Chúng gửi gắm mong ước về một gia đình mới ổn định, hòa thuận và hạnh phúc. Nếu ở phương Tây, các cặp đôi thường chuẩn bị cho cuộc sống tương lai bằng tuần trăng mật hoặc danh sách quà tặng cưới mang tính thực tế, thì trong văn hóa Hàn Quốc, những vật dụng chuẩn bị cho cuộc sống hôn nhân và chính không gian phòng tân hôn lại chứa đựng những lời chúc cát tường và kỳ vọng tốt đẹp cho một khởi đầu mới.
shong9412@korea.kr