Hình ảnh lễ cưới tập thể của nhân viên các doanh nghiệp trong thập niên 1970–1980 tại triển lãm “Bách khoa toàn thư về hôn lễ”, đang diễn ra tại Bảo tàng Ulsan đến ngày 26/7. (Ảnh: Hong Angie)
Bài viết từ Hong Angie
Từ hôn lễ truyền thống, lễ cưới tập thể trong thời kỳ cận - hiện đại đến những đám cưới được cá nhân hóa ngày nay, hôn nhân ở Hàn Quốc không chỉ là lựa chọn của mỗi cá nhân mà còn là một hiện tượng văn hóa - xã hội không ngừng thay đổi cùng với thời đại và cấu trúc cộng đồng.
Lễ hội cộng đồng, hôn lễ truyền thống và nghi thức “pyebaek”
Bộ ảnh về nghi thức “pyebaek” và tục lệ “thử thách chú rể”. (Ảnh: Hong Angie)
Trong xã hội truyền thống, hôn lễ mang đậm tính chất của một lễ hội cộng đồng với sự tham gia của cả dân làng và họ hàng hai bên. Tiêu biểu là tục lệ “thử thách chú rể” – một nghi thức vui nhộn diễn ra trước đêm tân hôn, nhằm chào đón chú rể trở thành thành viên của cộng đồng và thắt chặt tình gắn kết giữa hai bên.
Sau bữa tiệc cưới, cô dâu và chú rể thay trang phục sang hanbok để thực hiện nghi thức pyebaek – chính thức chào hỏi cha mẹ và họ hàng hai bên. Không chỉ là một nghi thức chào hỏi đơn thuần, pyebaek còn là nghi lễ trang trọng khẳng định sự gắn kết chính thức và hòa hợp giữa hai gia đình thông qua cuộc hôn nhân của đôi uyên ương. Phong tục cha mẹ ném táo tàu và hạt dẻ vào vạt váy cô dâu để cầu chúc con cháu đông đúc vẫn là hình ảnh quen thuộc cho đến ngày nay. Tuy nhiên, khác với trước đây khi pyebaek là nghi thức bắt buộc, ngày nay việc thực hiện nghi lễ này đã trở thành lựa chọn tùy thuộc vào quan điểm và mong muốn của cô dâu, chú rể.
Triết lý âm - dương trong trang phục hanbok của mẹ hai bên gia đình
Quan niệm coi trọng sự hài hòa giữa âm và dương trong hôn lễ truyền thống đã hình thành phong tục kéo dài đến ngày nay: gia đình chú rể mặc hanbok tông xanh (xanh lam, xanh navy, xanh mint...), trong khi gia đình cô dâu mặc hanbok tông đỏ (hồng, đỏ, san hô...). Trong ảnh là bộ sưu tập ảnh cưới ghi lại phong tục này qua các thời kỳ. (Ảnh: Hong Angie)
Ngay cả trong các lễ cưới hiện đại tổ chức tại nhà hàng tiệc cưới ngày nay, văn hóa mặc hanbok của phụ huynh hai bên là truyền thống vẫn được duy trì. Dựa trên quan niệm hài hòa âm - dương, mẹ chú rể thường mặc hanbok tông xanh, trong khi mẹ cô dâu mặc hanbok tông đỏ. Trong không gian của một lễ cưới theo phong cách phương Tây, hình ảnh hai bà mẹ nắm tay nhau bước vào lễ đường và cùng thắp nến hôn lễ là nghi thức đặc trưng chỉ có ở Hàn Quốc, đánh dấu sự khởi đầu chính thức của buổi lễ.
Một lát cắt của thời kỳ công nghiệp hóa: lễ cưới tập thể và nồi cơm điện
Trong thời kỳ công nghiệp hóa, các doanh nghiệp lớn thường tổ chức lễ cưới tập thể cho nhân viên như một chính sách phúc lợi. Ảnh là nồi cơm điện và sổ tiết kiệm, những biểu tượng quen thuộc của cuộc sống tân hôn thời đó. (Ảnh: Hong Angie)
Thập niên 1970–1980, khi Hàn Quốc trải qua quá trình công nghiệp hóa, một hình thức hôn lễ mới đã xuất hiện. Nhiều tập đoàn lớn tổ chức các lễ cưới tập thể cho nhân viên như một phần trong chính sách phúc lợi, với hàng chục cặp đôi cùng làm lễ tại nhà thi đấu hoặc hội trường của doanh nghiệp. Vào thời đó, thay vì mừng cưới bằng tiền mặt, người thân và bạn bè thường tặng nồi cơm điện hoặc sổ tiết kiệm để giúp các cặp vợ chồng trẻ xây dựng cuộc sống tự lập một cách thiết thực. Ngày nay, hình thức quà tặng hiện vật này gần như đã biến mất, nhường chỗ cho văn hóa mừng cưới bằng tiền mặt, trong đó số tiền mừng thường được cân nhắc dựa trên chi phí tiệc cưới và mức độ thân thiết với cô dâu, chú rể.
Đám cưới trong thời đại nội dung số: “sdeume” và cuộc chiến đặt lịch
Ngày nay, đám cưới ở Hàn Quốc đang được tái định hình như một “nội dung cá nhân hóa” theo đúng sở thích của mỗi cặp đôi. Các cặp uyên ương thường sử dụng hệ thống sdeume (combo trọn gói gồm studio chụp ảnh cưới, váy cưới và trang điểm) để lên kế hoạch cho hôn lễ theo phong cách riêng, đồng thời phân bổ ngân sách linh hoạt dựa trên những ưu tiên của bản thân. Để đặt được lịch tại các địa điểm tổ chức đám cưới nổi tiếng, nhiều cặp đôi thậm chí phải bước vào “cuộc chiến đặt chỗ” từ một năm trước. Đây là một trong những đặc trưng nổi bật của văn hóa cưới hỏi Hàn Quốc hiện đại, nơi hôn lễ được xem như một sân khấu độc đáo thể hiện cá tính của cô dâu và chú rể.
shong9412@korea.kr