Đường hầm tại mỏ vàng Sado Aikawa ở tỉnh Niigata, Nhật Bản. (Ảnh: Yonhap News)

Bài viết từ Nguyễn Thị Thái Uyên

Ủy ban Di sản Thế giới UNESCO đã khuyến nghị Nhật Bản phản ánh đầy đủ hơn “toàn bộ lịch sử” của mỏ vàng Sado, bao gồm lịch sử người Triều Tiên bị cưỡng bức lao động tại đây.

Trước thềm Kỳ họp lần thứ 48 của Ủy ban Di sản Thế giới, Ủy ban đã đánh giá báo cáo về tình trạng bảo tồn các di sản thế giới. Trong dự thảo gửi tới các quốc gia thành viên ngày 15/7, Ủy ban cho rằng nội dung thuyết minh và trưng bày hiện nay tại Bảo tàng Lịch sử Aikawa, nơi trưng bày các tư liệu liên quan đến mỏ vàng Sado, vẫn chưa phản ánh đầy đủ “toàn bộ lịch sử” của khu mỏ trong suốt các giai đoạn khai thác.

Ảnh chụp dự thảo của Ủy ban Di sản Thế giới UNESCO liên quan đến mỏ vàng Sado. Ủy ban khuyến nghị Nhật Bản phản ánh đầy đủ hơn “toàn bộ lịch sử” của mỏ vàng Sado. (Ảnh: Trang web Di sản Thế giới UNESCO)

Ủy ban ghi nhận Bảo tàng Lịch sử Aikawa đã đề cập đến những người lao động đến từ bán đảo Triều Tiên, song khuyến nghị Nhật Bản tiếp tục tham vấn chặt chẽ với các quốc gia liên quan để phản ánh đầy đủ hơn lịch sử của mỏ trong toàn bộ các giai đoạn khai thác.

Mỏ vàng Sado từng phát triển thịnh vượng như một mỏ khai thác vàng từ thời Edo. Trong Chiến tranh Thái Bình Dương (1941–1945), nơi đây được sử dụng để khai thác khoáng sản phục vụ chiến tranh. Trong giai đoạn Nhật Bản đô hộ bán đảo Triều Tiên, nhiều người Triều Tiên đã bị cưỡng bức đưa đến đây lao động trong điều kiện khắc nghiệt. Từ năm 1940 đến năm 1945, được biết có 1.519 người Triều Tiên đã làm việc tại mỏ vàng Sado.

Mỏ vàng Sado được ghi danh vào Danh sách Di sản Thế giới tại Kỳ họp lần thứ 46 của Ủy ban Di sản Thế giới năm 2024. Khi đó, Ủy ban khuyến nghị Nhật Bản xây dựng chiến lược và các hạng mục phục vụ thuyết minh, trưng bày nhằm phản ánh “toàn bộ lịch sử” trong suốt các giai đoạn khai thác mỏ. Nhật Bản cam kết thực hiện khuyến nghị này, nhưng đến nay các biện pháp liên quan vẫn chưa được triển khai đầy đủ.

uyen81@korea.kr