Tranh khắc trên đá Bangudae ở làng Daegok-ri, thị trấn Eonyang-eup, huyện Ulju-gun, thành phố Ulsan. (Ảnh: Park Deajin / Korea.net)

Bài viết từ Lee Jihae

Lần theo lối đi lát gỗ ven dòng Bangucheon, vách đá khổng lồ đã trường tồn cùng năm tháng dần hiện ra trước mắt. Tại đài quan sát, những dấu tích xa xăm của thời tiền sử trên bề mặt đá bắt đầu hiện rõ. Đó là tranh khắc trên đá Bangudae ở Daegok-ri, Ulsan – nơi lưu giữ dấu tích về cuộc sống cách đây 7.000 năm, thời chưa có chữ viết, được con người dùng búa khắc lên đá.

Ngày 8/9, Korea.net đã tìm đến “Tranh khắc trên đá Bangucheon” ở Ulsan, nơi được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản Thế giới.

“Tranh khắc trên đá Bangucheon” là tên gọi chung của tranh khắc trên đá Cheonjeon-ri, được phát hiện ngày 24/12/1970, và tranh khắc trên đá Bangudae ở Daegok-ri, được phát hiện đúng vào ngày Giáng sinh năm sau đó, 25/12/1971. Việc hai di sản quý giá của nhân loại liên tiếp được phát hiện tại cùng một khu vực trong hai năm liền là một trường hợp hiếm có.

Trên tranh khắc đá Cheonjeon-ri, các hoa văn từ thời kỳ đồ đồng và những dòng chữ khắc từ thời Silla đan xen nhau, vượt qua khoảng cách hàng nghìn năm lịch sử. Trong khi đó, tranh khắc trên đá Bangudae ở Daegok-ri chủ yếu lưu giữ những hình ảnh đa dạng về săn cá voi, săn bắt và đánh bắt thủy sản từ thời kỳ đồ đá mới. Từng có thời gian, phần lớn các hình khắc bị chìm dưới nước do việc xây dựng đập Sayeon. Tuy nhiên, nhờ điều tiết mực nước và những nỗ lực bảo tồn, di sản hiện vẫn giữ được hình dạng nguyên vẹn.

Tranh khắc trên đá Bangudae ở Daegok-ri, Eonyang-eup, Ulju-gun, Ulsan. (Ảnh: Park Daejin / Korea.net)

Tranh khắc trên đá Bangudae ở Daegok-ri nằm ở hạ lưu Bangucheon, với tổng cộng 312 hình khắc trên một bề mặt đá khổng lồ rộng khoảng 8m và cao khoảng 4,5m. Nhìn bề mặt đá từ xa qua ống nhòm, có thể cảm nhận rõ khả năng quan sát đáng kinh ngạc của người thời đồ đá mới qua từng hình khắc.

Tranh khắc trên đá Bangudae ở Daegok-ri, Eonyang-eup, Ulju-gun, Ulsan. Hình ảnh các loài động vật biển như rùa, cá voi và động vật trên cạn như báo, sư tử được khắc tinh xảo, cùng hiện diện trên bề mặt đá. (Ảnh: Park Daejin / Korea.net)

Không chỉ hổ, hươu và lợn rừng trên cạn mà cả cá mập, rùa cùng vô số loài cá voi cũng hiện lên sống động trên cùng một bề mặt đá. Nổi bật nhất là những hình khắc cá voi với đường nét vô cùng chi tiết. Ít nhất 7 loài, gồm cá voi đầu cong, cá voi lưng gù, cá voi xám, cá heo không vây, cá nhà táng, cá voi hoa tiêu và cá voi sát thủ, được khắc chân thực với những đặc điểm hình thái riêng của từng loài.

Những hình khắc này hợp thành một bộ phim tài liệu sống động trên bề mặt đá. Từ cảnh tìm kiếm cá voi, săn bắt bằng thuyền và lao móc cho đến kéo cá voi đã săn được lên bờ, xẻ thịt và phân chia, toàn bộ quá trình được tái hiện theo trình tự. Đây là tư liệu quý giá cho thấy vào thời tiền sử, khu vực này từng có một cộng đồng sở hữu nền văn hóa đánh bắt hải sản phát triển cùng kỹ thuật săn cá voi có tổ chức.

Những cảnh thợ săn dùng giáo hoặc thòng lọng để bắt lợn rừng, hươu, hay dùng hàng rào và lưới để bắt hổ cũng được khắc họa sinh động. Bên cạnh hình ảnh pháp sư đang nhảy múa còn có những cảnh được cho là nghi lễ cầu mong săn bắt thành công hoặc nghi lễ được thực hiện sau khi săn bắt. Qua đó, có thể phần nào hình dung đời sống nghi lễ của người thời đồ đá mới.

“Tranh khắc trên đá Bangucheon” đã được công nhận giá trị trên toàn cầu khi được ghi danh là Di sản Văn hóa Thế giới thứ 17 của Hàn Quốc tại kỳ họp lần thứ 47 của Ủy ban Di sản Thế giới vào năm ngoái. Hy vọng những ghi chép về cuộc sống mà con người từ hàng nghìn năm trước để lại trên đá sẽ vượt qua dòng chảy thời gian và tiếp tục mang đến những xúc cảm nguyên vẹn cho các thế hệ mai sau.

jihlee08@korea.kr