Bài viết = Phóng viên danh dự Korea.net<font color="#4f81bd"> Vũ Đỗ Hải Hà</font>

Tìm về văn hóa nguồn cội ngày càng được đề cao trong xã hội Hàn Quốc. Việc giữ gìn và bảo tồn những giá trị truyền thống này là cực kì quan trọng đối với mục tiêu giáo dục ý thức cho các thế hệ trẻ. Đến với Naju, ghé thăm hai ngôi làng vẫn còn giữ được nét văn hóa cổ điển để hiểu thêm về cái cách người Hàn duy trì, bảo tồn và quảng bá những vẻ đẹp xưa cũ như thế nào nhé!

Naju, một thành phố thuộc tỉnh Jeollanam-do. Thủ phủ chính của Jeollanam-do từng đặt ở Naju cho đến năm 1895 mới chuyển qua Gwangju. Cái tên Jeolla bắt đầu từ kí tự đầu tiên của Jeonju và Naju. Naju nổi tiếng với đặc sản lê tròn trái lớn, loại quả này đã trở thành biểu tượng của vùng.

Bên cạnh đó, Naju còn được biết đến như thành phố có trữ lượng lúa dồi dào nhờ những đồng bằng thênh thang trải dài theo sông Yeongsan - nguồn sống chủ yếu ở phía nam Hàn Quốc, dòng sông trở nên nổi tiếng hơn sau khi xuất hiện trong drama cổ trang “Truyền thuyết Jumong”. Thiên nhiên ở Naju được bao phủ bởi màu xanh ngọc bích của bầu trời và màu xanh lá mát mắt của những ngọn núi, người xưa đã gọi chung hai màu sắc này với cái tên “Jjokbit” (màu chàm). Nhờ có vị trí địa lý thích hợp, đất đai màu mỡ, nhiệt độ ấm áp xung quanh sông Yeongsan, đã giúp cho việc sinh trưởng của hoa Jjok, một thành phần của thuốc nhuộm chàm tự nhiên, bởi vậy Naju còn có cái tên hoa mỹ là “thành phố tơ lụa”. Vì thế, nghề nhuộm đã phát triển từ rất lâu đời tại nơi đây.

Theo các ghi chép thì thuốc nhuộm chàm có từ thời Tam Quốc (576 trước CN-676 sau CN), mặc dù trước đó Trung Quốc có tài liệu về việc quần áo màu xanh được sử dụng như sản phẩm phổ biến của các tộc người trên bán đảo Triều Tiên. Trong thời kì Goryeo (918-1392), chính phủ nhận ra tầm quan trọng của ngành nhuộm nên đã thành lập các nhà máy công cộng  để sản xuất vải cho mục đích thương mại. Nhuộm tự nhiên tồn tại trong suốt thế kỉ XX, cho đến khi thuốc nhuộm nhân tạo du nhập từ Nhật Bản và phương Tây dần thay thế các kĩ thuật truyền thống.





Ở làng Myeongha, người dân bản địa vẫn giữ cho mình sự khác biệt khi nghề nhuộm tự nhiên không hề bị mai một. Tiêu biểu có thể kể đến Yoon Dae-jung, thế hệ thứ 5 trong làng theo đuổi nghề nhuộm này, bố ông Yoon Byung-woon vốn là một bậc thầy nghề nhuộm và được chỉ định như một di sản văn hóa phi vật thể xếp hạng thứ 115. Đến đời Yoon Dae-jung, tiếp nối truyền thống, tất cả thành viên gia đình ông lẫn hàng xóm đều trồng Jjok và kết hợp với nhau trong quá trình nhuộm. Thậm chí họ đã xúc tiến chương trình giới thiệu về nghề nhuộm nhằm quảng bá cho loại hình đặc sắc này, nhờ đó mà thu hút một lượng khách du lịch đến tham quan và trải nghiệm nghề nhuộm. Cư dân Naju trực tiếp phụ trách những hoạt động văn hóa, giáo dục công khai, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn nghề nhuộm. Du khách cảm thấy phấn khích khi tự tay nhuộm những tấm vải trắng, chúng chuyển đổi từ màu xanh biển sang xanh lá mạ, ai nấy đều không khỏi ngạc nhiên vì điều kì diệu tạo hóa mang lại.

Người xưa đã nhận ra giá trị của Jjok, thậm chí họ cảm thấy vinh dự nếu được tặng tấm chăn màu chàm nhuộm bởi Jjok làm quà cho lễ cưới. Tuy nhiên, Jjok rất khó trồng, tỉ lệ nảy mầm thấp, nó dần biến mất sau chiến tranh Triều Tiên, cùng với việc xuất hiện sợi hóa học làm nghề nhuộm truyền thống không còn chỗ đứng.

Nghệ nhân Yoon Byung-woon, người đi tiên phong trong việc khôi phục nghề nhuộm, vì không muốn thấy loại hình này suy tàn, nên ông gần như đã dành hết cuộc đời, tâm huyết cộng với lòng yêu nghề vô bờ bến, thậm chí bàn tay và ngón tay ông dần chuyển đen vì nhuộm vải là minh chứng rõ nét cho sự chân thành ấy. Nhờ ông mà nghề nhuộm ở Naju được tiếp tục lưu truyền đến các thế hệ trẻ.



Một ngôi làng khác tại Naju cũng đang gìn giữ tốt các giá trị văn hóa xưa là làng Ganggol nằm ở huyện Boseong. Trong suốt thời kì Nhật Bản chiếm đóng, ngôi làng dần trở nên giàu có nhờ vào con đê chắn sóng do người Nhật xây dựng tại đồng bằng Deungnyang.

Làng Ganggol là một trong số ít những làng cổ Hanok còn sót lại từ triều đại Joseon duy trì được trạng thái ban đầu. Hầu hết các ngôi nhà trong làng được xây dựng bởi gia tộc Lee Gwangju sau thế kỉ XIX, chúng nằm khá sát nhau, từ đây ta có thể thấy ngọn núi Obongsan nằm phía sau làng, cùng hệ thống các cây mộc lan, anh đào, lựu già bao quanh những ngôi nhà. Bức tường đá xen kẽ các ngôi nhà che phủ bởi những cây thường xuân và tre. Tất cả tạo nên không khí yên bình điển hình cho một khu phố cổ thời Joseon.

Giữa 36 ngôi nhà cổ tại làng này, 4 trong số chúng được chỉ định là tài liệu tham khảo mang tính lịch sử của cả ngôi làng. Đặc biệt ngôi nhà của Lee Yong-wook, vốn nằm ở vị trí trung tâm, biểu tượng đặc trưng cho những ngôi nhà quý tộc trong làng.

Kiến trúc phân bố với phần bên ngoài dành cho đàn ông, tạo ra một không gian mở. Mặt khác một phần bên trong để phụ nữ sử dụng, có tường cao nhằm bảo vệ sự riêng tư của họ, ngoài ra còn có bếp, phòng riêng cho người hầu, nhà kho dọc theo khoảng sân rộng. Điện thờ và ao nước là không thể thiếu ở ngôi nhà kiểu mẫu của quý tộc như thế này. Ngay cả hàng rào cũng thể hiện nhân cách khiêm nhường từ gia chủ, gia đình Lee Yong-wook đã cho di dời hàng rào để tiện việc chăm sóc và trông nom.



Phía sau làng Ganggol, tọa lạc sâu trong rừng là ngôi nhà có tên Yeolhwajeong, đi dọc theo con suối, bắt gặp cánh cổng nhỏ, ra sân sau sẽ thấy gian nhà xây dựng trên một khu đất cao, nơi đây từng là địa điểm cho các học giả nghiên cứu và bồi dưỡng tư tưởng. Bài thơ của In Do Yeon-myeong có nói “Tôi trò chuyện vui vẻ với những người thân, tận hưởng việc đọc sách, chơi Geomungo (đàn tranh 6 dây của Hàn) để xoa dịu những căng thẳng” (lược dịch ý nghĩa bài thơ) và cái tên Yeolhwajeong ra đời ngay sau đoạn thơ này. Trong không gian yên tĩnh của ngôi nhà, chúng ta sẽ bắt gặp đâu đó hình ảnh người xưa tựa lưng vào tường, trầm tư suy nghĩ về thế sự.

Dấu vết lịch sử làm cho những ngôi làng thêm phần cuốn hút, độc đáo, lồng ghép vào đó còn là câu chuyện ấm áp về những con người hết lòng giữ gìn các nét đẹp văn hóa cổ, hãy thử một lần đặt chân đến Naju để trải nghiệm các giá trị truyền thống ấy, học tập nhiều điều bổ ích, bồi đắp thêm kiến thức cho bản thân.

(Nguồn ảnh:
K-HERITAGE.TV, Quỹ Di sản Văn hóa Hàn Quốc, Cục Di sản Văn hóa Hàn Quốc
http://www.k-heritage.tv/vod/embed/Mzc4LDEzMjIw)

hrhr@korea.kr

* Bài viết này đã được viết bởi một phóng viên danh dự của Korea.net. Đoàn phóng viên danh dự chúng tôi có mặt ở khắp nơi trên thế giới, và họ luôn nỗ lực để chia sẻ tình yêu và lòng nhiệt huyết đối với tất cả mọi thứ của Hàn Quốc với Korea.net.