Bài viết = Phóng viên danh dự Korea.net<font color="#4f81bd"> Bùi Thị Ánh Nguyệt</font>

Nếu Jeju trong bạn là một hòn đảo xinh đẹp với những cảnh sắc thiên nhiên phong phú thì với tôi ấn tượng về đảo Jeju chính là hình ảnh về những tượng đá Hareubang – một biểu tượng thiêng liêng của đảo mà ta có thể nhìn thấy ở bất cứ đâu.

Dol Hareubang theo nghĩa đen có nghĩa là “ông nội làm bằng đá”. Tên bắt nguồn từ phương ngữ của Jeju – “Dol” (돌) là “đá” trong tiếng Hàn và “Hareubang” (하르방) có nghĩa là “ông nội” trong tiếng địa phương Jeju. Các bức tượng được đặt tên này một cách không chính thức trên toàn đảo trong nhiều năm, nhưng chỉ đến ngày 25 tháng 8 năm 1971, Hareubang mới được công nhận là Di sản văn hóa dân gian địa phương số Hai và được đặt tên chính thức.

Hareubang dễ dàng được nhìn thấy ở bất cứ đâu trên đảo Jeju bởi hình dáng cách điệu: đôi mắt lồi, không có đồng tử, khuôn mặt dữ tợn hoặc hơi mỉm cười, hai tay đặt trên bụng, một tay cao hơn một chút so với tay kia và đội mũ hình nấm rơm.

Jeju là hòn đảo được hình thành tạo nên trong một thời gian dài bởi sự phun trào của núi lửa. Đảo có rất nhiều đá, mà đá ở đây không chỉ tạo nên những bức tượng với hàng ngàn hình dạng khác biệt mà nó còn là một thứ gì đó có ý nghĩa trong đời sống của người dân nơi đây. Lâu dần nó trở thành một đặc trưng về hình ảnh mỗi khi nhắc đến vùng đảo Jeju xinh đẹp này. Với tôi, chính những hình ảnh về đá đã tạo ra sức hấp dẫn đặc biệt rất riêng ở Jeju, đặc biệt là các hình tượng đá Hareubang đứng sừng sững như những vị thần đứng trấn giữ giám hộ bảo vệ hòn đảo này vậy. Cũng như tên gọi vì vẻ ngoài uy nghiêm nên những bức tượng được coi là những người “trưởng lão” bảo vệ người dân và hòn đảo, xua đuổi ma quỷ và những linh hồn xấu xa.



Khi đến Jeju, du khách sẽ choáng ngợp bởi một số lượng lớn những bức tượng đá Hareubang. Nó có mặt từ các điểm tham quan du lịch, đường phố cho đến ở trước cổng mỗi căn nhà trong các ngôi làng dân tộc trên đảo. Người dân trên đảo cho rằng, tổ tiên của họ chính là bức tượng đá Hareubang này. Hareubang không chỉ được đặt ở cổng để giữ làng mà nó còn được đặt làm như cột mốc đánh dấu một khoảng cách nhất định trên các con đường.



Nếu đã từng đến Jeju, chắc hẳn bạn sẽ biết điều này, rằng bạn sẽ không được phép mang đá thô nhặt ngoài đường hay bãi biển về làm vật lưu niệm. Đây là luật lệ được đặt ra để người dân nơi đây bảo vệ “đặc sản” của mình. Nếu muốn mang đá về bạn chỉ có thể mua những món quà lưu niệm được làm từ đá bởi đá núi lửa là tài sản quốc gia của người Hàn Quốc, nếu bạn tự lấy nó và mang đi thì những mẫu đá sẽ bị tịch thu tại sân bay khi bạn rời Jeju. Đây là cách tích cực để bảo vệ tài sản quốc gia và nâng cao giá trị của những món quà lưu niệm truyền thống.



Thời điểm dịch bệnh Covid-19 bùng nổ là lúc mà ngành du lịch đang dần trở nên khô héo, chúng ta chỉ còn cách tìm hiểu, trải nghiệm du lịch qua chiếc smartphone, tivi, báo đài,... Dù không theo bất cứ tôn giáo nào nhưng có lẽ tôi phải cảm ơn Chúa vì chúng ta đang sống ở thế kỷ 21 – nơi mà công nghệ, mạng internet đang phát triển đến độ hưng thịnh, để chúng ta có thể thông qua đó rút ngắn mọi khoảng cách về địa lý mà tìm hiểu về những vùng đất, con người mà cách xa ta hàng trăm nghìn cây số. Không thể phủ nhận nhờ có Covid-19 mà tôi có thêm thời gian để tìm hiểu về văn hóa, con người và cảnh đẹp ở Hàn Quốc, trong đó có đảo Jeju, tượng đá Hareubang và một trong những yếu tố khiến tôi thích thú và tò mò về vùng đảo Jeju xinh đẹp này.

Ở Việt Nam, rất khó hoặc gần như là không thể tìm thấy tượng đá nào có hình dạng con người độc đáo như Hareubang. Tuy nhiên, có thể khẳng định rằng, đối với người Việt, từ ngàn đời xưa, đá đã có mặt ở khắp nơi trong đời sống con người. Người bình dân dùng đá để đánh lửa, dựng bếp, kê cột nhà... Vua chúa dùng đá để tô điểm đền đài, cung điện, lăng tẩm,... Các bậc thượng lưu thì dùng đá để làm trang sức, cũng như thể hiện uy quyền của mình. Ngày nay, thì đá hay tượng đá được sử dụng với nhiều mục đích khác nhau, trong đó phải kể đến tạc tượng đá với nhiều hình thù như: tượng Phật, tượng các anh hùng liệt sỹ, các linh vật như Kỳ Lân, Nghê,… Không phải ngẫu nhiên mà người xưa đã đề cao vai trò của đá: “Núi không có đá không kỳ vĩ, Nước không có đá không có âm thanh, Đường không có đá không chắc chắn, Vườn không có đá không đẹp, Người không chơi đá không sang trọng”. Và đá đã trở thành một biểu tượng tinh thần trong đời sống văn hóa của dân tộc Việt Nam.

Như vậy có thể thấy rằng, từ một yếu tố của truyền thống, ngày nay tượng đá Hareubang đã trở thành hình ảnh quen thuộc, vô cùng giá trị tượng trưng cho du lịch ở xứ sở Kimchi. Ngoài việc thể hiện nét văn hóa đặc trưng, độc đáo của đảo Jeju thì Hareubang còn là món quà vô cùng ý nghĩa để du khách mua về làm kỷ niệm hoặc quà tặng người thân, bạn bè. Còn chần chừ gì nữa, đảo Jeju còn nhiều điều cần bạn khám phá đó. Đừng quên ghé thăm hòn đảo xinh đẹp này khi đại dịch Covid-19 kết thúc nhé!

hrhr@korea.kr

* Bài viết này đã được viết bởi một phóng viên danh dự của Korea.net. Đoàn phóng viên danh dự chúng tôi có mặt ở khắp nơi trên thế giới, và họ luôn nỗ lực để chia sẻ tình yêu và lòng nhiệt huyết đối với tất cả mọi thứ của Hàn Quốc với Korea.net.