Bài viết từ Phóng viên danh dự Korea.net<font color="#4f81bd"> Trần Huyền Phương</font> và<font color="#4f81bd"> Tô Trà My</font>

Học viện King Sejong - Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc (KCC) tại Việt Nam từ lâu đã trở thành điểm đến quen thuộc cho những ai yêu mến văn hóa Hàn. Không chỉ mang đến các khóa học ngôn ngữ, nơi đây còn tổ chức nhiều lớp trải nghiệm văn hóa đa dạng. Mỗi tháng, học viên đều có cơ hội tham gia vào một chủ đề mới mẻ: làm gương từ giấy Hanji, làm móc khóa Myeong tae,... Nhờ vậy, người học chúng mình không chỉ tiếp cận ngôn ngữ mà còn cảm nhận sâu sắc hơn vẻ đẹp tinh hoa của văn hóa Hàn Quốc.

Ngày 13/9 vừa qua, tiếp nối chuỗi “Series lớp học văn hóa tại Học viện King Sejong - Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc (KCC) tại Việt Nam”, các bạn học viên đã có cơ hội tham gia lớp học vô cùng thú vị với chủ đề “Trải nghiệm làm Norigae Dancheong”. Thông qua lớp học, các học viên đã được tìm hiểu ý nghĩa và giá trị của Norigae và Dancheong trong văn hóa Hàn Quốc, cũng được trực tiếp tự tay tạo nên cho riêng mình một chiếc Norigae Dancheong rực rỡ sắc màu, mang đậm dấu ấn văn hóa truyền thống xứ Kim Chi.

Phần 1: Tìm hiểu về Norigae và Dancheong trong văn hóa Hàn Quốc

Norigae là một trong những phụ kiện truyền thống tiêu biểu của phụ nữ Hàn Quốc, thường được gắn vào dải thắt lưng hoặc phần eo của Hanbok. Đây không chỉ là món trang sức mang tính thẩm mỹ, mà còn chứa đựng nhiều ý nghĩa văn hóa, xã hội.



Về cấu tạo, Norigae được chia thành ba phần chính, kết hợp hài hòa để tạo nên vẻ đẹp tinh tế và mang nhiều ý nghĩa biểu tượng. Phần chính giữa (본체, bonche) là bộ phận nổi bật nhất, thường được chế tác từ ngọc, đá quý, vàng bạc hoặc nhiều chất liệu khác, với hình dáng hoa, quả hay con vật mang ý nghĩa cát tường. Tiếp đến là phần nút thắt (매듭, maedeup), được tạo nên bằng kỹ thuật thắt dây truyền thống Hàn Quốc, không chỉ chắc chắn mà còn có giá trị thẩm mỹ cao nhờ những họa tiết tinh xảo. Cuối cùng, phần dây tua (술, sul) mềm mại, nhiều màu sắc được thả rủ xuống, tạo sự uyển chuyển và cân đối cho toàn bộ phụ kiện. Chính sự kết hợp giữa ba bộ phận này đã làm nên nét đặc trưng và sức hấp dẫn riêng của Norigae trong văn hóa Hàn Quốc.

Norigae không chỉ là một phụ kiện trang trí cho Hanbok mà còn hàm chứa nhiều tầng ý nghĩa sâu sắc. Trước hết, nó được coi như một bùa hộ mệnh, bởi người xưa tin rằng việc mang theo Norigae sẽ giúp xua đuổi tà khí và đem lại may mắn, bình an cho người đeo. Đồng thời, Norigae cũng phản ánh rõ vị thế xã hội và địa vị, khi kích thước, chất liệu và mức độ tinh xảo của nó cho thấy sự giàu sang, quyền lực cũng như tầng lớp mà người phụ nữ thuộc về. Bên cạnh đó, Norigae còn mang theo những ước vọng và lời chúc tốt đẹp, thể hiện qua hình dáng giàu tính biểu tượng: dơi tượng trưng cho phúc lành, cá biểu thị sự no đủ, quả lựu gợi mong muốn có nhiều con cháu, còn hoa sen là biểu tượng của sự thanh cao và trong sạch. Nhờ vậy, Norigae trở thành vật phẩm vừa đẹp mắt vừa ý nghĩa, gắn liền với đời sống tinh thần và thẩm mỹ của người Hàn Quốc xưa.



Ngày nay, Norigae vẫn giữ vai trò quan trọng trong văn hóa Hàn Quốc. Cô dâu thường đeo Norigae trong ngày cưới như lời chúc phúc, và nhiều gia đình dùng Norigae làm quà tặng mang ý nghĩa may mắn. Ngoài ra, nghệ thuật chế tác Norigae và maedeup đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể, được bảo tồn thông qua đào tạo thợ thủ công và ứng dụng trong thiết kế đương đại, từ trang sức, phụ kiện thời trang đến đồ lưu niệm.



Sau khi kết thúc phần tìm hiểu về Norigae, lớp học tiếp tục chuyển sang phần tìm hiểu về Dancheong. Trong kho tàng văn hóa Hàn Quốc, Dancheong được xem là một trong những nét đặc sắc nhất, gắn liền với các công trình kiến trúc gỗ như cung điện, chùa chiền, cổng thành. Đây là nghệ thuật vẽ hoa văn và tô màu rực rỡ trên gỗ, vừa mang ý nghĩa thẩm mỹ, vừa mang giá trị bảo vệ và biểu tượng.

Tên gọi Dancheong: “Dan” nghĩa là đỏ son, “Cheong” nghĩa là xanh lam. Tuy nhiên, Dancheong không chỉ giới hạn ở hai màu này mà sử dụng cả một hệ thống ngũ sắc phong phú. Trên các cột, dầm, trần hay mái nhà, Dancheong thường thể hiện những hoa văn hình học, mây, hoa lá, động vật hay thần linh, làm nổi bật sự uy nghi và trang trọng của công trình.

Dancheong dựa trên hệ thống ngũ sắc (Obangsaek), gồm: xanh (sinh sôi, mùa xuân), đỏ (thịnh vượng, mùa hè), vàng (trung tâm, cân bằng), trắng (tinh khiết, mùa thu) và đen (trí tuệ, mùa đông). Sự phối hợp này không chỉ tạo nên vẻ đẹp rực rỡ, mà còn mang ý nghĩa phong thủy và tâm linh, thể hiện quan niệm hài hòa giữa con người với vũ trụ.



Trong văn hóa Hàn Quốc, Dancheong mang nhiều tầng ý nghĩa sâu sắc. Trong lĩnh vực tôn giáo, Dancheong ở các ngôi chùa thường gắn liền với Phật giáo, thể hiện niềm tin vào sự bảo hộ của thần linh và khát vọng về sự an lành, giác ngộ.

Ở phương diện chính trị, các họa tiết Dancheong trong cung điện tượng trưng cho quyền uy và sự thịnh trị của hoàng gia, đồng thời khẳng định tính chính thống của vương triều. Về mặt nghệ thuật, Dancheong là sự kết hợp hài hòa giữa hội họa, kiến trúc và thủ công mỹ nghệ, tạo nên giá trị thẩm mỹ độc đáo cho không gian kiến trúc. Không chỉ mang tính biểu tượng, Dancheong còn có giá trị thực dụng, khi lớp sơn và màu sắc nhiều lớp giúp bảo vệ gỗ khỏi mối mọt, tác động của thời tiết, từ đó duy trì độ bền cho công trình qua thời gian.

Ngày nay, Dancheong đã vượt ra khỏi phạm vi của một hình thức trang trí kiến trúc đơn thuần để trở thành một phần quan trọng trong công cuộc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa. Nghệ thuật này được chính thức công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể số 48 của Hàn Quốc, với tên gọi Dancheongjang, chỉ nghề thủ công vẽ Dancheong. Các nghệ nhân Dancheong không chỉ đảm nhận việc phục chế, duy tu những công trình cổ như cung điện, chùa chiền, mà còn giữ vai trò truyền dạy kỹ thuật cho thế hệ trẻ nhằm bảo đảm sự tiếp nối của truyền thống.

Đồng thời, Dancheong được sáng tạo và ứng dụng vào nhiều sản phẩm hiện đại như thiết kế đồ họa, thời trang, trang sức, đồ lưu niệm và cả trong không gian kiến trúc đương đại. Sự hiện diện của Dancheong trong đời sống ngày nay cho thấy đây không chỉ là di sản gắn với quá khứ, mà còn là cầu nối giúp văn hóa truyền thống đến gần hơn với công chúng, khẳng định tính thích ứng và sức sống bền bỉ của nghệ thuật cổ truyền trong xã hội hiện đại.



Phần 2: Trải nghiệm làm Norigae với họa tiết Dancheong

Sau phần tìm hiểu lý thuyết, cả lớp bước vào phần thực hành - tự tay làm Norigae Dancheong dưới sự hướng dẫn tận tình của các cô giáo Hàn Quốc. Nhằm mang đến cho học viên một trải nghiệm vừa thú vị vừa dễ tiếp cận, KCC tại Việt Nam đã chuẩn bị chu đáo đầy đủ nguyên vật liệu cần thiết cho buổi học, để ai cũng có thể thỏa sức sáng tạo và hoàn thành sản phẩm của riêng mình.

Trong buổi trải nghiệm lần này, phần trung tâm của Norigae được làm từ miếng gỗ mỏng, trên đó có sẵn những họa tiết Dancheong được phác họa tinh xảo với nhiều hình dáng khác nhau như: hình bông hoa, hình cánh bướm. Đi kèm với đó là dải lụa với nút thắt maedeup, bút dạ màu để tô sắc, cùng keo dán và các phụ kiện trang trí. Nhiệm vụ của chúng mình là phối màu cho phần trung tâm của Norigae, sau đó hoàn thiện bằng cách đính kèm những chi tiết tô điểm.



Trong quá trình tô màu, mỗi nét bút như đưa chúng mình hòa vào vẻ đẹp hài hòa và rực rỡ của nghệ thuật Dancheong - vốn thường chỉ thấy trên những công trình cung điện, chùa chiền. Không khí lớp học trở nên náo nhiệt và đầy hứng khởi khi mỗi người tạo nên một sản phẩm mang dấu ấn riêng. Sắc xanh lam thanh nhã, đỏ rực rỡ hay vàng ấm áp hòa quyện, khiến căn phòng bừng sáng bởi những gam màu truyền thống của Hàn Quốc.

Các bước làm Norigae họa tiết Dancheong:

Bước 1: Tô màu
Sử dụng bút màu để tô lên phần miếng gỗ mỏng đã có sẵn họa tiết Dancheong (hình bông hoa, cánh bướm,...). Phối các gam màu truyền thống như xanh lam, đỏ, vàng, cam, chú ý đến sự hài hòa và cân đối để tái hiện tinh thần nghệ thuật Dancheong.

Bước 2: Trang trí
Gắn thêm các chi tiết phụ bằng miếng gỗ nhỏ hoặc họa tiết trang trí lên phần chính của Norigae, sử dụng hồ hoặc keo dán để cố định, tạo điểm nhấn nổi bật cho sản phẩm.

Bước 3: Hoàn thiện
Luồn dây lụa với nút thắt maedeup vào miếng gỗ đã hoàn thiện, tạo nên một chiếc Norigae hoàn chỉnh để có thể treo vào túi xách, quần áo hay dùng như một món quà lưu niệm mang đậm dấu ấn văn hóa Hàn Quốc.



Cùng bắt đầu từ một họa tiết phác thảo giống nhau, nhưng cách phối màu và sáng tạo điểm nhấn của từng bạn lại hoàn toàn khác biệt. Nhìn những chiếc Norigae với sắc xanh, đỏ, vàng, cam rực rỡ, mình cảm nhận rõ sự đa dạng và nét cá tính riêng, nhưng tất cả vẫn hài hòa trong tinh thần Dancheong - tinh thần nghệ thuật truyền thống đậm chất Hàn Quốc.



Sau khi hoàn thành những chiếc Norigae rực rỡ mang sắc màu Dancheong, cả lớp học như bừng sáng bởi niềm vui và sự háo hức. Các bạn học viên ríu rít trò chuyện, khoe thành phẩm với cô giáo, rồi cùng so sánh sự sáng tạo của nhau. Mỗi chiếc Norigae không chỉ là kết quả của sự tỉ mỉ và khéo léo, mà còn trở thành một kỷ niệm đặc biệt, đong đầy ý nghĩa trong buổi trải nghiệm văn hóa đáng nhớ.

Hai phóng viên danh dự của Korea.net, cũng là học viên trực tiếp tham gia buổi trải nghiệm, đã chia sẻ cảm nhận của mình:

Phóng viên danh dự Trần Huyền Phương: “Buổi học hôm nay mang lại cho mình thật nhiều niềm vui. Mình không chỉ được biết Norigae là món phụ kiện mang nhiều ý nghĩa sâu sắc thường được người Hàn mang cùng khi mặc Hanbok, mà còn hiểu thêm về nghệ thuật Dancheong rực rỡ trong kiến trúc Hàn Quốc. Mình cũng rất thích việc tự tay tô màu và hoàn thiện một chiếc Norigae cho riêng mình. Những gam màu đỏ, xanh, vàng không chỉ làm sản phẩm trở nên sống động mà còn giúp mình cảm nhận được tinh thần truyền thống mà người Hàn gửi gắm trong từng chi tiết. Tôi nhận ra rằng, tìm hiểu văn hóa không chỉ là đọc sách hay xem hình ảnh, mà còn là sự trải nghiệm trực tiếp đầy hứng khởi như hôm nay”.

Phóng viên danh dự Tô Trà My: “Tham gia trải nghiệm làm Dancheong Norigae thật sự là một kỷ niệm đáng nhớ đối với mình. Ban đầu, mình nghĩ chỉ đơn giản là một hoạt động thủ công, nhưng khi bắt tay vào mới thấy mỗi bước đều đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên nhẫn. Từ việc lựa chọn màu sắc, tô vẽ từng chi tiết hoa văn Dancheong cho đến gắn dây, mình cảm nhận được sự tinh tế và ý nghĩa sâu xa trong từng công đoạn. Mỗi nét vẽ, mỗi gam màu đều gợi cho tôi thấy tinh thần hài hòa và may mắn mà người xưa muốn gửi gắm. Khi hoàn thành chiếc Norigae và cầm nó trên tay, mình không chỉ thấy vui vì đã tự mình tạo ra một sản phẩm đẹp mắt, mà còn cảm nhận rõ ràng hơn sự gắn kết với văn hóa truyền thống Hàn Quốc”.



Lớp học trải nghiệm văn hóa “Làm Norigae Dancheong” tại Học viện King Sejong - KCC tại Việt Nam không chỉ mang đến những kiến thức thú vị về một nét đẹp truyền thống của Hàn Quốc, mà còn đem lại cho học viên cơ hội tự mình khám phá, sáng tạo và lưu giữ kỷ niệm đáng nhớ. Mỗi chiếc Norigae hoàn thiện là một minh chứng sống động cho sự giao thoa văn hóa, nơi mà những giá trị truyền thống được cảm nhận bằng trái tim và bàn tay.

Chuỗi lớp học văn hóa của KCC tại Việt Nam hứa hẹn sẽ tiếp tục mở ra nhiều trải nghiệm mới mẻ, để mỗi học viên thêm yêu mến, thêm gắn bó và hiểu sâu hơn về tinh hoa văn hóa Hàn Quốc.

hrhr@korea.kr

* Bài viết này đã được viết bởi một phóng viên danh dự của Korea.net. Đoàn phóng viên danh dự chúng tôi có mặt ở khắp nơi trên thế giới, và họ luôn nỗ lực để chia sẻ tình yêu và lòng nhiệt huyết đối với tất cả mọi thứ của Hàn Quốc với Korea.net.