Workshop mặt nạ truyền thống Hàn Quốc đã được tổ chức tại Trung tâm Văn hoá Hàn Quốc tại Việt Nam, Hà Nội vào chiều ngày 24/05. (Ảnh: Hoàng Xuân Tùng)

Bài viết từ Phóng viên danh dự Korea.net Hoàng Xuân Tùng

Không phải mọi tác phẩm văn học đều chỉ tồn tại trong lời kể truyền miệng hay nằm yên trên những trang sách. Có những câu chuyện, tư tưởng và giá trị văn hóa theo thời gian đã được chuyển hóa thành âm thanh, chuyển động và nghệ thuật trình diễn, tiếp tục sống động qua nhiều thế hệ. Một trong những minh chứng tiêu biểu cho sự giao thoa giữa văn học và nghệ thuật dân gian Hàn Quốc chính là Talchum (탈춤) - loại hình kịch mặt nạ truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa xứ kim chi.

Ẩn sau mỗi chiếc mặt nạ không đơn thuần là một nhân vật hay hình tượng sân khấu, mà còn chứa đựng tiếng nói phản ánh xã hội, những góc nhìn châm biếm và tư tưởng của cả một thời đại. Chính vì vậy, Talchum được xem là một cách thức đặc biệt giúp những câu chuyện dân gian trở nên hữu hình, sống động và gần gũi hơn với công chúng.

Nhằm giúp người tham gia hiểu sâu hơn về giá trị văn hóa độc đáo ấy, ngày 24/5, trong khuôn khổ chuỗi hoạt động “Hàn Phong Vạn Lý 한풍만리 - Ngày hội Ngôn ngữ và Văn học Nghệ thuật Hàn Quốc 2026”, DKC (Câu lạc bộ Ngôn ngữ và Văn hóa Hàn Quốc của Học viện Ngoại giao) phối hợp cùng Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc tại Việt Nam KCC đã tổ chức workshop “Mặt nạ truyền thống Hàn Quốc”. Chương trình được xây dựng với mong muốn mang đến một không gian trải nghiệm văn hóa gần gũi, nơi người tham gia có cơ hội khám phá những giá trị đặc sắc xoay quanh nghệ thuật mặt nạ truyền thống Hàn Quốc.

Workshop trải nghiệm mặt nạ truyền thống Hàn Quốc đã thu hút sự tham gia hào hứng của của các bạn học sinh, sinh viên. (Ảnh: Hoàng Xuân Tùng)

Không chỉ dừng lại ở một buổi chia sẻ kiến thức thông thường, workshop lần này mở ra cơ hội để người tham gia tiếp cận gần hơn với thế giới của nghệ thuật mặt nạ truyền thống Hàn Quốc thông qua nhiều hoạt động trải nghiệm thú vị. Tại đây, người tham dự không chỉ được khám phá những loại mặt nạ tiêu biểu xuất hiện trong các vở kịch Talchum nổi tiếng, mà còn hiểu thêm về ý nghĩa văn hóa và câu chuyện ẩn sau từng hình tượng nhân vật.

Đặc biệt, chương trình có sự đồng hành và dẫn dắt của cô Kim Ji Yeon - người có nhiều năm nghiên cứu và tìm hiểu về văn hóa, nghệ thuật truyền thống Hàn Quốc. Thông qua những chia sẻ của cô, người tham gia có cơ hội tìm hiểu hành trình các câu chuyện dân gian được “hữu hình hóa” từ hình thức truyền miệng thành những biểu tượng thị giác giàu ý nghĩa. Không chỉ vậy, workshop còn mang đến trải nghiệm trực tiếp với những điệu múa Talchum truyền thống và hoạt động tự tay thiết kế mặt nạ, giúp mỗi người sáng tạo nên một tác phẩm mang dấu ấn cá nhân riêng.

Là một người luôn yêu thích và dành sự quan tâm đặc biệt cho những giá trị truyền thống của Hàn Quốc, mình đã nhanh chóng đăng ký tham gia workshop lần này. Mình mong chờ được một lần tự tay tạo nên chiếc mặt nạ mang hơi thở của những câu chuyện dân gian xưa, đồng thời được hòa mình vào những giai điệu, chuyển động và nét đẹp đặc sắc của nghệ thuật Talchum truyền thống.

Các bạn tham gia đang chăm chú nghe cô Kim Ji Yeon chia sẻ về nghệ thuật mặt nạ Talchum. (Ảnh: Hoàng Xuân Tùng)

Mở đầu buổi workshop, cô Kim Ji Yeon đã giới thiệu đôi nét cho các bạn tham gia về khái niệm Talchum. Theo như mình được biết, múa mặt nạ là một loại hình diễn kịch truyền thống Hàn Quốc, vừa đeo mặt nạ vừa múa theo nhịp. Trong tiếng Hàn, Talchum (tiếng Hàn: 탈춤) là sự kết hợp của từ Tal (탈) có nghĩa là đeo mặt nạ và chum (춤) có nghĩa là nhảy múa. Như vậy Talchum là hình thức nghệ thuật đeo mặt nạ và nhảy múa hay gọi đơn giản là múa mặt nạ.

Điều khiến mình cảm thấy thú vị là nghệ thuật Talchum ở mỗi vùng miền Hàn Quốc lại mang những nét đặc trưng riêng, đặc biệt thể hiện rõ qua thiết kế và hình dáng của các loại mặt nạ. Những chiếc mặt nạ truyền thống Hàn Quốc không chỉ đa dạng về biểu cảm, từ gần gũi, chân thực đến độc đáo, có phần kỳ lạ, mà còn rất phong phú về hình thức. Có chiếc mang dáng tròn, hình bầu dục quen thuộc; một số khác lại được thiết kế theo dạng tam giác với phần cằm dài và nhọn, tạo nên nét riêng cho từng nhân vật và từng vùng văn hóa.

Cô Kim Ji Yeon giới thiệu sự đa dạng và những nét đặc trưng của nghệ thuật Talchum qua từng vùng miền tại Hàn Quốc. (Ảnh: Hoàng Xuân Tùng)

Tiếp nối chương trình, cô Kim Ji Yeon đã giới thiệu đến người tham gia những nhịp điệu đặc trưng trong nghệ thuật múa mặt nạ Talchum. Trong đó, hai tiết tấu nổi bật được giới thiệu là Jajinmori - nhịp điệu nhanh với tiết tấu dồn dập, tạo cảm giác sôi nổi và tràn đầy năng lượng; cùng Taryeong - nhịp điệu mang âm hưởng nhẹ nhàng, vui tươi và tạo cảm giác hưng phấn cho người biểu diễn. Không chỉ lắng nghe phần chia sẻ, tất cả mọi người còn trực tiếp tham gia tương tác bằng cách cùng nhau luyện tập vỗ tay theo từng nhịp phách và hô vang cổ vũ như trong một buổi biểu diễn thực thụ. Những tiếng vỗ tay hòa cùng tiếng hò reo đã nhanh chóng khiến bầu không khí trở nên náo nhiệt và sôi động hơn bao giờ hết.

Cô Kim Ji Yeon đã giới thiệu đến người tham gia những nhịp điệu đặc trưng trong nghệ thuật múa mặt nạ Talchum. (Ảnh: Hoàng Xuân Tùng)

Sau đó, cô Kim Ji Yeon đã giới thiệu những động tác cơ bản của điệu múa mặt nạ Bongsan - một trong những loại hình Talchum nổi tiếng và tiêu biểu của Hàn Quốc. Chỉ với năm động tác nền tảng, cô đã trực tiếp trình diễn những chuyển động mềm mại nhưng không kém phần sinh động, thể hiện rõ nét đặc trưng uyển chuyển của nghệ thuật múa mặt nạ truyền thống. Phần trình diễn đầy cuốn hút ấy đã nhanh chóng khơi dậy trong mình và mọi người sự hào hứng và mong chờ được trực tiếp trải nghiệm và tự mình thử sức với những điệu múa Talchum độc đáo.

Cô Kim Ji Yeon đã biểu diễn một vài động tác nhằm minh hoạ cho những động tác cơ bản của điệu múa mặt nạ Bongsan. (Ảnh: Hoàng Xuân Tùng)

Sau phần tìm hiểu lý thuyết, cả lớp bước vào phần thực hành - tự tay trang trí mặt nạ truyền thống Hàn Quốc dưới sự hướng dẫn tận tình của ban tổ chức. Nhằm mang đến cho học viên một trải nghiệm vừa thú vị vừa dễ tiếp cận, ban tổ chức đã chuẩn bị chu đáo đầy đủ nguyên vật liệu cần thiết cho buổi học, để ai cũng có thể thỏa sức sáng tạo và hoàn thành sản phẩm của riêng mình. 

Mỗi bàn trải nghiệm đều được chuẩn bị đầy đủ bút dạ, keo dán và giấy bồi, tạo điều kiện để người tham gia thỏa sức sáng tạo và trang trí những chiếc mặt nạ truyền thống Hàn Quốc theo dấu ấn riêng. (Ảnh: Hoàng Xuân Tùng)

Trong suốt một tiếng đồng hồ trải nghiệm, không gian workshop ngập tràn sự tập trung nhưng cũng không kém phần rộn ràng và hào hứng khi ai nấy đều say mê hoàn thiện chiếc mặt nạ của riêng mình. Dưới những nét vẽ, màu sắc và cách trang trí đầy sáng tạo, hàng loạt chiếc mặt nạ mang đậm dấu ấn cá nhân đã dần thành hình, thể hiện sự khéo léo cũng như cá tính riêng của mỗi người tham gia.

Sự tập trung và hào hứng hiện rõ trên gương mặt các bạn trẻ trong quá trình tạo nên những thành phẩm đầy màu sắc. (Ảnh: Hoàng Xuân Tùng)

Thành phẩm cuối cùng của phóng viên danh dự Hoàng Xuân Tùng cùng các bạn sau khi tham gia workshop trải nghiệm. (Ảnh: Hoàng Xuân Tùng)

Các bạn tham gia workshop hào hứng lưu lại khoảnh khắc bên những chiếc mặt nạ truyền thống Hàn Quốc do chính tay mình trang trí. (Ảnh: Hoàng Xuân Tùng)

Sau khi hoàn thiện những chiếc mặt nạ của riêng mình, tất cả người tham gia cùng di chuyển ra khu vực hành lang bên cạnh, nơi được bao phủ bởi ánh đèn Jinju lung linh, để bắt đầu phần trải nghiệm múa mặt nạ Talchum cùng cô Kim Ji Yeon. Không khí khi ấy nhanh chóng trở nên sôi động và rộn ràng hơn bao giờ hết khi mọi người cùng nhau đứng thành hàng, hào hứng tập theo từng động tác dưới sự hướng dẫn nhiệt tình của cô.

Điều khiến mình cảm thấy thú vị nhất là dù cùng thực hiện một điệu múa, mỗi người lại mang đến những biểu cảm, bước đi và phong cách rất riêng. Có người còn khá ngại ngùng, có người lại tự tin hòa mình vào từng động tác, tạo nên một bầu không khí vừa vui vẻ vừa gần gũi. Đặc biệt, phần ống tay áo dài màu trắng - một chi tiết đặc trưng trong trang phục biểu diễn Talchum, đã góp phần tạo nên những chuyển động mềm mại, uyển chuyển hơn, khiến mọi người như được hóa thân thực sự vào các nhân vật trong những vở kịch mặt nạ truyền thống. Khép lại buổi workshop, cô Kim Ji Yeon đã dành tặng những phần quà nhỏ ý nghĩa cho những bạn có màn thể hiện Talchum nổi bật và những tác phẩm mặt nạ sáng tạo, ấn tượng nhất. Dù phần thưởng không quá lớn, nhưng những tiếng cười, sự hào hứng và niềm vui mà mọi người cùng nhau tạo nên trong ngày hôm ấy có lẽ mới chính là món quà đáng nhớ nhất.

Các bạn tham gia hào hứng tập luyện những động tác múa mặt nạ Talchum dưới sự hướng dẫn nhiệt tình của cô Kim Ji Yeon. (Ảnh: Hoàng Xuân Tùng)

Những bạn thể hiện điệu múa Talchum ấn tượng và sáng tạo nên những chiếc mặt nạ nổi bật nhất đã nhận được những phần quà đặc biệt từ ban tổ chức workshop. (Ảnh: Hoàng Xuân Tùng)

Chia sẻ với phóng viên danh dự Korea.net, bạn Lê Chiến - sinh viên năm nhất Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, cho biết đây là lần đầu tiên bạn được tham gia một hoạt động trải nghiệm văn hóa Hàn Quốc như thế này, vì vậy mọi thứ đều mang đến cảm giác mới mẻ và thú vị.

Cậu bạn chia sẻ: “Ban đầu khi trực tiếp trang trí chiếc mặt nạ, em có hơi tự ti vì cảm thấy khả năng thẩm mỹ của mình chưa thật sự tốt. Em khá lo lắng không biết thành phẩm cuối cùng sẽ như thế nào. Nhưng sau đó, nhờ sự động viên và những lời khen từ cô Kim Ji Yeon cùng các anh chị trong ban tổ chức, em dần cảm thấy tự tin hơn và thoải mái thể hiện ý tưởng của mình.”

Lê Chiến cho biết chính bầu không khí gần gũi, vui vẻ và sự cổ vũ từ mọi người đã giúp bạn cởi mở hơn, từ đó tận hưởng trọn vẹn trải nghiệm đặc biệt trong buổi workshop.

Bạn Lê Chiến không giấu được sự hào hứng khi có cơ hội tự tay sáng tạo chiếc mặt nạ yêu thích của mình tại workshop. (Ảnh: Hoàng Xuân Tùng)

Workshop “Mặt nạ truyền thống Hàn Quốc” không chỉ mang đến những kiến thức thú vị về nghệ thuật kịch mặt nạ Talchum và những giá trị văn hóa truyền thống lâu đời của Hàn Quốc, mà còn mở ra cơ hội để người tham gia trực tiếp hòa mình vào không gian trải nghiệm đầy màu sắc. Từ việc tìm hiểu ý nghĩa ẩn sau từng chiếc mặt nạ đến tự tay sáng tạo tác phẩm của riêng mình, mỗi hoạt động đều giúp người tham gia cảm nhận văn hóa theo cách gần gũi và sinh động hơn.

Có lẽ điều đọng lại sau buổi workshop không chỉ là những chiếc mặt nạ rực rỡ sắc màu được hoàn thiện hay những bước nhảy Talchum đầy tiếng cười, mà còn là cảm giác được kết nối với những câu chuyện, giá trị và tinh thần văn hóa ẩn chứa bên trong đó. Mỗi điệu múa, mỗi chiếc mặt nạ được tạo nên đều mang dấu ấn riêng của người tham gia, trở thành một kỷ niệm đáng nhớ trong hành trình khám phá văn hóa Hàn Quốc.

Mình xin gửi lời cảm ơn chân thành tới câu lạc bộ DKC cùng Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc tại Việt Nam vì đã mang đến một không gian trải nghiệm ý nghĩa và đầy màu sắc dành cho các bạn trẻ trong ngày hôm ấy. Hy vọng rằng trong thời gian tới, DKC sẽ tiếp tục tổ chức thêm nhiều hoạt động bổ ích và thú vị hơn nữa, để ngày càng có thêm nhiều bạn trẻ được trải nghiệm, khám phá và nuôi dưỡng tình yêu đối với ngôn ngữ cũng như văn hóa Hàn Quốc.

Các bạn tham gia và cô Kim Ji Yeon lưu lại khoảnh khắc ý nghĩa bên sản phẩm mặt nạ truyền thống Hàn Quốc do chính tay chúng mình trang trí. (Ảnh: Hoàng Xuân Tùng)

uyen81@korea.kr

* Bài viết này đã được viết bởi một phóng viên danh dự của Korea.net. Đoàn phóng viên danh dự chúng tôi có mặt ở khắp nơi trên thế giới, và họ luôn nỗ lực để chia sẻ tình yêu và lòng nhiệt huyết đối với tất cả mọi thứ của Hàn Quốc với Korea.net.