Bài viết từ Phóng viên danh dự Korea.net Nguyễn Hà Linh

Hàn Quốc và Việt Nam – hai quốc gia tuy cách nhau về địa lý nhưng lại có nhiều điểm tương đồng trong hành trình gìn giữ chủ quyền và vun đắp bản sắc dân tộc. Lịch sử của mỗi nước đều từng trải qua những giai đoạn đầy thử thách, nơi mà lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết và sự hy sinh thầm lặng của biết bao con người đã trở thành nền tảng cho những thành tựu ngày nay. Chính vì điều đó, trong dòng chảy lịch sử mỗi quốc gia đã hình thành nên những ngày tưởng niệm - ngày để thế hệ hôm nay tưởng nhớ và tri ân những người anh hùng – những chiến sĩ đã hiến dâng cuộc đời mình cho Tổ quốc. Nếu ở Việt Nam có ngày 27 tháng 7 – Ngày Thương binh, Liệt sĩ, thì tại Hàn Quốc, ngày 6 tháng 6 hàng năm là Ngày Tưởng niệm, mang ý nghĩa thiêng liêng tương tự. Hai đất nước, hai ngày tưởng nhớ nhưng cùng mang một giá trị thiêng liêng chung: gìn giữ ký ức lịch sử, lan truyền thống tri ân và truyền lửa yêu nước cho thế hệ mai sau.

Khởi nguồn từ lịch sử và lòng biết ơn hậu chiến

Ngày Tưởng niệm (현충일 – Hyeonchung-il) tại Hàn Quốc được tổ chức lần đầu vào năm 1956, theo Luật Tưởng niệm Quốc gia, sau cuộc Chiến tranh Triều Tiên (1950 –1953) để tôn vinh và tưởng nhớ những linh hồn dũng cảm đã hy sinh để bảo vệ tự do và hòa bình của đất nước.

Ngày Tưởng niệm không chỉ là dịp để tưởng nhớ những người anh hùng đã khuất mà còn là thời khắc thiêng liêng trong năm để cả dân tộc hướng về lịch sử, khẳng định lòng biết ơn và quyết tâm bảo vệ nền hòa bình đã đổi bằng nhiều hy sinh. (Ảnh: Canva, Biên tập: Nguyễn Hà Linh)

Theo mình tìm hiểu, ngày 6 tháng 6 được lựa chọn không chỉ vì thuận tiện về mặt thời tiết, mà còn vì trùng với tiết khí “mang chủng” (芒種) – thời điểm bắt đầu mùa gieo trồng. Trong văn hóa Á Đông nói chung và Hàn Quốc nói riêng, đây là mùa của sự khởi đầu, hi vọng và chu kỳ tái sinh. Việc tưởng niệm những người đã khuất vào lúc thiên nhiên chuyển mình cũng mang hàm ý tượng trưng sâu sắc: từ sự hy sinh hôm qua, đất nước hôm nay bắt đầu gieo mầm cho tương lai.

Ban đầu, ngày này chủ yếu tưởng niệm các quân nhân hy sinh trong Chiến tranh Triều Tiên, nhưng theo thời gian, ngày 6 tháng 6 hàng năm đã trở thành ngày lễ chung để vinh danh tất cả những người đã hy sinh trong các cuộc chiến tranh, nghĩa vụ quốc phòng và bảo vệ an ninh quốc gia, bao gồm cả lực lượng cảnh sát, dân thường và những người có công trong lịch sử. Và từ năm 1970 trở đi, Ngày Tưởng niệm 6/6 được quy định là ngày nghỉ lễ chính thức tại Hàn Quốc. Đây không chỉ là dịp để tưởng nhớ những người anh hùng đã khuất mà còn là thời khắc thiêng liêng trong năm để cả dân tộc hướng về lịch sử, khẳng định lòng biết ơn và quyết tâm bảo vệ nền hòa bình đã đổi bằng nhiều hy sinh.

Tri ân bằng hành động, tưởng nhớ bằng trái tim

Vào ngày 6 tháng 6 hàng năm, tâm điểm của lễ tưởng niệm là buổi lễ cấp quốc gia được tổ chức tại Nghĩa trang Quốc gia Seoul. Buổi lễ thường có sự tham dự của Tổng thống Hàn Quốc, các lãnh đạo chính phủ, quân đội, cùng đại diện các gia đình có công. Tại đây, Tổng thống sẽ dâng hương, đặt vòng hoa tưởng niệm và phát biểu trước toàn dân, khẳng định lòng biết ơn và cam kết giữ gìn hòa bình.

Vào Ngày Tưởng niệm, các lãnh đạo chính phủ, quân đội, cùng đại diện các gia đình có công đều có mặt tại Nghĩa trang Quốc gia Seoul để dâng hương, đặt vòng hoa tưởng niệm. (Ảnh: Korea.net / Jeon Han)

Đúng 10 giờ sáng, trên khắp cả nước, khi tiếng còi tưởng niệm vang lên đồng loạt từ các phương tiện giao thông, nhà máy, công sở, mọi người dân, dù ở đâu, đều tạm dừng công việc để cúi đầu mặc niệm. Khoảnh khắc ấy không chỉ là phút giây tĩnh lặng, mà còn là biểu tượng cho sự đồng lòng của cả dân tộc trong việc ghi nhớ và tri ân.

Vào Ngày tưởng niệm, quốc kỳ Hàn Quốc được treo rủ trên khắp cả nước. Ngoài ra, người dân xứ sở Kimchi cũng thường đeo huy hiệu hoa Mugunghwa – quốc hoa của Hàn Quốc như một cách tưởng niệm và lan tỏa tinh thần dân tộc. Đây là hình ảnh phổ biến trong các chương trình truyền hình, trường học và các buổi lễ tưởng niệm địa phương.

Ngày 6 tháng 6 hàng năm là ngày nhân dân xứ Hàn tôn vinh và tưởng nhớ những linh hồn dũng cảm đã hy sinh để bảo vệ tự do và hòa bình của đất nước. (Ảnh: Freepik)

Không dừng lại ở nghi lễ, giáo dục tưởng niệm còn là dịp để giáo dục lịch sử và truyền thống yêu nước. Nhiều trường học tổ chức các hoạt động ngoại khóa, trình chiếu phim tài liệu, mời cựu chiến binh đến chia sẻ để học sinh hiểu hơn về lịch sử. Trên truyền hình quốc gia như KBS, MBC hay SBS, các chương trình đặc biệt được phát sóng để kể lại những câu chuyện chân thực, xúc động về những con người đã cống hiến vì hòa bình. Qua đó, tinh thần tri ân không chỉ thuộc về quá khứ, mà còn được trao truyền cho thế hệ trẻ – như một lời hứa gìn giữ ký ức dân tộc bằng trái tim biết ơn và trách nhiệm.

Dàn hợp xướng gồm học sinh, sinh viên và quân nhân tại lễ tưởng niệm quốc gia nhân Ngày Tưởng niệm (현충일) 6/6 tại Hàn Quốc, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đến những người đã hy sinh vì đất nước. (Ảnh: Korea.net/Jeon Han)

Nhờ đó, ngày 6 tháng 6 không chỉ là một sự kiện mang tính nghi lễ, mà thực sự trở thành một phần của văn hóa ghi nhớ – nơi mọi thế hệ đều có cơ hội kết nối với lịch sử dân tộc bằng sự thấu hiểu và biết ơn sâu sắc.

Hai dân tộc – Một tinh thần tri ân

Trong hành trình phát triển của mỗi quốc gia, việc tưởng nhớ những người đã hy sinh vì độc lập và hòa bình là một giá trị nhân văn sâu sắc. Việt Nam và Hàn Quốc – tuy khác biệt về lịch sử, văn hóa – nhưng đều dành một ngày đặc biệt trong năm để bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới những người đã ngã xuống vì đất nước. Tinh thần “uống nước nhớ nguồn” như một sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong tâm thức của hai dân tộc.

Cũng giống với Hàn Quốc, tại Việt Nam, ngày 27 tháng 7 hàng năm là Ngày Thương binh – Liệt sĩ, một dịp đặc biệt để nhân dân cả nước tưởng nhớ và bày tỏ lòng biết ơn với những người đã hy sinh hoặc để lại một phần thân thể trong các cuộc kháng chiến bảo vệ và xây dựng Tổ quốc. Đây không chỉ là một ngày lễ mang tính chính trị – lịch sử, mà còn là một biểu tượng nhân văn sâu sắc, thấm đẫm tình nghĩa dân tộc và được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Trong hai ngày đặc biệt ấy, ngày 6/6 tại Hàn Quốc và ngày 27/7 tại Việt Nam - lòng tri ân không chỉ được thể hiện bằng lời nói, mà còn được tổ chức thành các nghi lễ trang nghiêm, biểu tượng tưởng nhớ giàu ý nghĩa, và những hoạt động giáo dục lịch sử lan tỏa rộng khắp. Dù là ngọn nến tri ân tại Việt Nam hay phút mặc niệm lúc 10 giờ sáng tại Hàn Quốc, dù là những bức thư của học sinh gửi liệt sĩ hay những bông hoa Mugunghwa trên ngực áo, tất cả đều chung một tinh thần: nhắc nhở mỗi người về giá trị của sự hy sinh và ý nghĩa của hòa bình hôm nay.

Tuy cùng mang một tinh thần và giá trị cốt lõi, nhưng hai quốc gia vẫn thể hiện bản sắc riêng qua cách tổ chức và thời điểm tưởng niệm.

- Về thời gian tổ chức: Tại Hàn Quốc, ngày 6/6 – Ngày Tưởng niệm toàn quốc – được chọn ngay đầu tháng Sáu, khi thời tiết giao mùa, như một biểu tượng của sự nối tiếp giữa mất mát và hy vọng. Đây là ngày tưởng nhớ những quân nhân, chiến sĩ đã hy sinh vì tổ quốc, đặc biệt sau Chiến tranh Triều Tiên. Còn ở Việt Nam, ngày 27/7 – Ngày Thương binh, Liệt sĩ ra đời sau Cách mạng tháng Tám 1945, là dịp để người dân cả nước tri ân những người anh hùng đã hi sinh trong các cuộc kháng chiến. Dù khác biệt về thời điểm nhưng cả hai ngày đều gắn với những cột mốc lịch sử mang tính biểu tượng sâu sắc.

- Về hình thức tổ chức: Nếu Hàn Quốc nhấn mạnh nghi lễ thống nhất toàn quốc, với tâm điểm là Nghĩa trang Quốc gia Seoul, nơi Tổng thống và các lãnh đạo cấp cao có mặt mỗi năm để tưởng niệm theo một nghi thức mang tính quốc gia thì Việt Nam thiên về tính cộng đồng, nơi người dân và thế hệ trẻ chủ động thể hiện lòng tri ân thông qua những hành động gần gũi như thắp nến, viếng nghĩa trang, viết thư tri ân… 

Ngày 27 tháng 7 tại Việt Nam là ngày để người dân và thế hệ trẻ thể hiện lòng tri ân thông qua những hành động gần gũi như thắp nến, viếng nghĩa trang, viết thư tri ân…(Ảnh: Pexels, Biên tập: Nguyễn Hà Linh)

Nếu ở Hàn Quốc, quốc kỳ được treo rủ và cả nước cùng cúi đầu mặc niệm đúng 10 giờ sáng, thì ở Việt Nam, những ngọn nến tri ân lại được thắp lên đồng loạt trong đêm 27/7 tại các nghĩa trang liệt sĩ – những biểu tượng khác nhau nhưng cùng chung một tinh thần hướng về quá khứ.

Lòng biết ơn bắt đầu từ ký ức trong mỗi gia đình

Bản thân mình cũng có ông là một cựu chiến sĩ, nên với mình, những ngày tưởng niệm không phải là những câu chuyện xa xôi trong sách lịch sử mà hiện hữu rất gần trong đời sống gia đình. Mỗi năm đến ngày 27 tháng 7, gia đình mình lại cùng nhau đến nghĩa trang liệt sĩ địa phương dọn dẹp phần mộ, lau chùi những tấm bia mộ, thay những lọ hoa mới và thắp hương tưởng nhớ đến ông cùng những người đồng đội của ông – những chiến sĩ anh hùng đã hiến dâng tất cả cho nền độc lập. Tại đây cũng diễn ra một số nghi lễ dâng hương do xã tổ chức, tưởng niệm đến tất cả các vị anh hùng liệt sĩ. Trong không khí trang nghiêm của buổi lễ, giữa những hàng bia mộ ngay ngắn và làn khói hương lan tỏa, mình cảm nhận rõ hơn ý nghĩa của sự tri ân. Đó không chỉ là hoạt động mang tính nghi thức, mà còn là dịp để thế hệ trẻ hiểu rằng cuộc sống bình yên hôm nay được xây dựng từ những hy sinh thầm lặng của biết bao người đi trước.

Có lẽ vì những trải nghiệm ấy mà khi tìm hiểu về Ngày Tưởng niệm 6/6 của Hàn Quốc, mình dễ dàng cảm nhận được sự đồng điệu giữa hai đất nước. Dù là những phút mặc niệm tại Nghĩa trang Quốc gia Seoul hay những nén hương được thắp lên tại các nghĩa trang liệt sĩ ở Việt Nam, tất cả đều xuất phát từ một tấm lòng biết ơn đối với những người đã cống hiến cho đất nước. Những cách thể hiện có thể khác nhau, nhưng giá trị cốt lõi vẫn luôn giống nhau: gìn giữ ký ức, trân trọng quá khứ và tiếp nối những điều tốt đẹp cho tương lai.