Phu nhân Kim Hye Kyung cùng năm Phóng viên danh dự Korea.net và ba nhà sáng tạo nội dung quốc tế tham gia chương trình "Câu chuyện về Norigae – Nối tiếp truyền thống Hàn Quốc" tại không gian văn hóa truyền thống Mugyewon, quận Jongno, Seoul (Ảnh: Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc)

Bài viết từ Phóng viên danh dự Korea.net Nguyễn Thị Hiền

Giữa những cơn mưa rả rích đặc trưng của mùa hè Hàn Quốc, khuôn viên Không gian văn hóa truyền thống Mugyewon (Seoul) chiều 20/7 vẫn tràn ngập tiếng cười của những vị khách mời. Trong không gian yên bình ấy, chúng tôi cùng tự tay làm những chiếc Norigae – phụ kiện truyền thống gắn liền với trang phục Hanbok. Đặc biệt, trong chương trình trải nghiệm lần này, tôi cùng 4 Phóng viên danh dự Korea.net và 3 nhà sáng tạo nội dung đến từ nhiều quốc gia đã có cơ hội gặp gỡ Phu nhân Kim Hye Kyung và tham gia sự kiện thủ công truyền thống mang tên "Câu chuyện về Norigae – Trang sức nối tiếp truyền thống Hàn Quốc".

Được tổ chức nhằm giới thiệu vẻ đẹp của nghề thủ công truyền thống Hàn Quốc đến bạn bè quốc tế, chương trình không chỉ giúp người tham dự trực tiếp tìm hiểu ý nghĩa văn hóa của trang phục và nghề thủ công truyền thống mà còn tạo nên không gian giao lưu, nơi những người yêu mến Hàn Quốc cùng chia sẻ cảm nhận về một nét đẹp được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Chương trình quy tụ năm Phóng viên danh dự Korea.net cùng ba nhà sáng tạo nội dung quốc tế. Không chỉ trực tiếp trải nghiệm làm Norigae, chúng tôi còn cùng nhau trao đổi về những ý tưởng đưa nghề thủ công truyền thống Hàn Quốc đến gần hơn với bạn bè quốc tế và lan tỏa giá trị văn hóa Hàn Quốc ra thế giới.

Phần 1: Tham quan triển lãm trưng bày các phụ kiện truyền thống

Các khách mời lắng nghe phần giới thiệu về lịch sử, ý nghĩa và giá trị văn hóa của Norigae (Ảnh: Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc)

Trước khi bắt đầu trải nghiệm, chúng tôi được nghe giới thiệu về lịch sử và ý nghĩa văn hóa của Norigae – một phụ kiện truyền thống tiêu biểu được đeo cùng Hanbok (trang phục truyền thống Hàn Quốc), thường được gắn vào dải thắt lưng hoặc phần eo của Hanbok.

Có nguồn gốc từ thời Silla và tiếp tục phát triển qua triều đại Goryeo, Norigae dần mang hình dáng như ngày nay khi thiết kế Hanbok thay đổi dưới thời Joseon. Không chỉ là món phụ kiện tô điểm cho trang phục, Norigae còn gửi gắm những lời chúc về sức khỏe, hạnh phúc, trường thọ và may mắn thông qua từng họa tiết và chất liệu. Vì vậy, từ lâu Norigae không chỉ được xem là một món trang sức mà còn là biểu tượng thể hiện những ước nguyện tốt đẹp của người Hàn dành cho bản thân và gia đình.

Cận cảnh những chiếc Norigae truyền thống màu sắc giản dị trong không gian triển lãm tại Mugyewon (Ảnh: Nguyễn Thị Hiền)

Một chiếc Norigae truyền thống gồm ba phần chính: maedeup (매듭 – nút thắt), paemul (패물 – phần trang trí trung tâm) và sul (술 – dây tua).

Đầu tiên là maedeup, được tạo nên bằng kỹ thuật thắt dây truyền thống của Hàn Quốc. Mỗi kiểu nút đều mang một ý nghĩa biểu tượng riêng. Chẳng hạn, nút thắt hình cánh bướm tượng trưng cho tình yêu và sự thịnh vượng, trong khi nút hình hoa cúc đại diện cho sự thuần khiết, vẻ đẹp và mong ước về một cuộc sống bình yên.

Tiếp theo là paemul – phần trang trí trung tâm và cũng là điểm nhấn nổi bật nhất của Norigae. Paemul được chế tác từ nhiều chất liệu khác nhau như ngọc, đá quý, khoáng vật, hổ phách, san hô hoặc kim loại quý, tùy theo địa vị và điều kiện của người sử dụng. Không chỉ đa dạng về chất liệu, mỗi họa tiết trên paemul cũng mang một ý nghĩa riêng. Hình bướm tượng trưng cho hạnh phúc lứa đôi, quả bầu thể hiện sự hòa thuận trong gia đình, còn các họa tiết lấy cảm hứng từ Phật thủ, hổ phách hay san hô gửi gắm mong ước về bình an, may mắn và xua đuổi những điều không tốt lành.

Cuối cùng là sul – phần dây tua được gắn phía dưới paemul. Dây tua thường được làm từ lụa tự nhiên với nhiều màu sắc khác nhau, tạo nên sự mềm mại và uyển chuyển. Toàn bộ Norigae được thiết kế theo tỷ lệ hài hòa với Hanbok: phần trên ngắn gọn, phần dây tua phía dưới rủ mềm và chuyển động nhịp nhàng theo từng bước chân của người mặc.
Chính sự kết hợp hài hòa giữa ba bộ phận này đã tạo nên vẻ đẹp đặc trưng của Norigae – một phụ kiện trang sức nhỏ nhưng chứa đựng cả giá trị thẩm mỹ, kỹ thuật chế tác và những thông điệp văn hóa được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Những chiếc Norigae truyền thống với ba màu sắc chủ đạo cùng những chất liệu trang trí mang ý nghĩa riêng biệt được trưng bày trong không gian triển lãm (Ảnh: Nguyễn Thị Hiền)

Norigae vẫn giữ vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa Hàn Quốc. Trong ngày cưới, cô dâu thường đeo Norigae với niềm tin rằng món phụ kiện này sẽ mang lại phúc lành, hạnh phúc và xua đuổi tà khí. Đây cũng là món quà được lựa chọn trong nhiều dịp đặc biệt. Vào các ngày lễ truyền thống như Seollal (Tết Nguyên đán), nhiều người vẫn đeo Norigae như một cách gìn giữ bản sắc văn hóa và tưởng nhớ tổ tiên. Đối với nhiều gia đình Hàn Quốc, Norigae không chỉ là món đồ trang sức mà còn là vật lưu giữ những giá trị tinh thần được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Ngày nay, Norigae cũng xuất hiện với nhiều phiên bản được cách tân theo phong cách hiện đại. Dưới góc nhìn của các nhà thiết kế trẻ, Norigae đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một phụ kiện dành riêng cho Hanbok. Chúng được biến tấu thành charm trang trí túi xách, ba lô, phụ kiện điện thoại, kẹp tóc hay cài trên trang phục, góp phần đưa nghề thủ công truyền thống đến gần hơn với cuộc sống hiện đại.

Quy trình làm Norigae hoàn toàn thủ công, đòi hỏi sự tỉ mỉ và nhiều công đoạn trưng bày trong triển lãm tại Mugyewon (Ảnh: Nguyễn Thị Hiền)

Cận cảnh sợi tơ tằm, nguyên liệu làm Norigae trưng bày trong triển lãm tại Mugyewon (Ảnh: Nguyễn Thị Hiền)

Bên cạnh đó, chúng tôi còn được nghe giới thiệu về quy trình chế tác Norigae truyền thống. Sợi tơ tằm (lụa) sau khi nhuộm màu sẽ được quấn, cố định trên khuôn và hấp hơi nước trong khoảng 24 giờ để giữ dáng. Sau đó, từng sợi tơ được đan thủ công thành dây trang trí, bên trong có thêm lõi để tạo độ chắc chắn. Mỗi sản phẩm đều được làm hoàn toàn bằng tay, đòi hỏi sự kiên nhẫn và tỉ mỉ; ngay cả những nghệ nhân lành nghề cũng cần từ một đến hai ngày chỉ để hoàn thành một phần dây trang trí.

Trang phục Hanbok kết hợp với đeo chiếc Norigae giản dị với ba tông màu chủ đạo nhưng tôn lên vẻ đẹp quý phái của người mặc được trưng bày trong không gian triển lãm tại Mugyewon (Ảnh: Nguyễn Thị Hiền)

Khép lại phần tìm hiểu về Norigae, chúng tôi tiếp tục tham quan bộ sưu tập Hanbok, trâm cài tóc (binyeo), mũ đội đầu và nhiều phụ kiện truyền thống khác. Sau phần giới thiệu về ý nghĩa của trang phục và nghề thủ công truyền thống, các khách mời cũng được quan sát trực tiếp những hiện vật được sử dụng trong đời sống của người Hàn xưa, từ đó hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa trang phục, trang sức và văn hóa truyền thống.

Phụ kiện đội đầu thường kết hợp với trang phục Hanbok truyền thống thể hiện địa vị của người sử dụng được trưng bày trong không gian triển lãm tại Mugyewon (Ảnh: Nguyễn Thị Hiền)

Các hiện vật: trâm cài tóc, nhẫn, norigae, kệ để phụ kiện truyền thống được trưng bày trong triển lãm tại Mugyewon (Ảnh: Nguyễn Thị Hiền)

Dù chỉ là một buổi tham quan ngắn, triển lãm đã giúp tôi nhìn Norigae dưới một góc độ hoàn toàn khác. Từ một món phụ kiện thường thấy trên Hanbok, Norigae hiện lên như một tác phẩm thủ công chứa đựng lịch sử, niềm tin và sự khéo léo của nhiều thế hệ nghệ nhân Hàn Quốc. Chính điều đó khiến tôi càng háo hức bước vào phần trải nghiệm tự tay làm chiếc Norigae của riêng mình.

Phần 2: Trải nghiệm trực tiếp làm Norigae

Sau phần tham quan và tìm hiểu về lịch sử cũng như quy trình chế tác Norigae, tôi và các khách mời chính thức bước vào hoạt động được mong chờ nhất – tự tay làm chiếc Norigae của riêng mình. Sau khi được giới thiệu về ý nghĩa của từng loại hạt trang trí, dây tua và phụ kiện truyền thống, mỗi người bắt đầu lựa chọn những chi tiết phù hợp để tạo nên một chiếc Norigae mang dấu ấn cá nhân. 

Phu nhân Kim Hye Kyung gửi lời chào và cảm ơn tới các khách mời quốc tế và chia sẻ ý nghĩa của Norigae (Ảnh: Cheong Wa Dae, Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc)

Trước khi bắt đầu trải nghiệm, Phu nhân Kim Hye Kyung gửi lời chào và cảm ơn tới những người đang góp phần quảng bá Hàn Quốc trên khắp thế giới. Phu nhân chia sẻ rằng Norigae không chỉ là một món đồ thủ công truyền thống mà còn chứa đựng những lời chúc về sức khỏe, bình an và hạnh phúc. Phu nhân bày tỏ hy vọng các khách mời sẽ trực tiếp cảm nhận được vẻ đẹp cũng như giá trị của văn hóa truyền thống Hàn Quốc thông qua chính trải nghiệm tự tay làm Norigae.

Nguyên liệu làm Norigae được chuẩn bị chu đáo dành riêng cho từng khách mời tham gia chương trình (Ảnh: Nguyễn Thị Hiền)

Phu nhân cùng các Phóng viên danh dự Korea.net và các nhà sáng tạo nội dung quốc tế bắt đầu lựa chọn họa tiết trang trí chuẩn bị làm chiếc Norigae của riêng mình (Ảnh: Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc)

Dưới sự hướng dẫn tận tình của giáo viên, chúng tôi lựa chọn màu sắc, hạt ngọc và dây tua để tạo nên chiếc Norigae mang phong cách riêng. Có bạn chọn những gam màu hài hòa với bộ Hanbok đang mặc, có bạn lại lựa chọn màu sắc phù hợp để làm quà tặng cho người thân hoặc bạn bè. Chính sự khác biệt ấy đã tạo nên những chiếc Norigae mang đậm dấu ấn cá nhân, dù tất cả đều được thực hiện từ cùng những chất liệu truyền thống. Là người đã nhiều lần ngắm nhìn Norigae trên những bộ Hanbok nhưng chưa từng có cơ hội tự tay thực hiện, tôi bất ngờ khi chỉ một nút thắt nhỏ cũng cần rất nhiều thao tác. Mỗi lần luồn dây, xâu hạt hay điều chỉnh dây tua đều đòi hỏi sự tập trung và khéo léo.

Cận cảnh quá trình làm Norigae, từng nút thắt và chi tiết trang trí đều đòi hỏi sự kiên nhẫn và tỉ mỉ (Ảnh: Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc)

Sau khoảng một giờ tỉ mỉ xâu từng chi tiết trang trí và điều chỉnh những dải tua cuối cùng, chiếc Norigae đầu tiên của tôi cũng hoàn thành. Dù chưa thật hoàn hảo như sản phẩm của các nghệ nhân, thành quả ấy khiến tôi cảm nhận rõ hơn giá trị của sự kiên nhẫn và tâm huyết ẩn sau mỗi món đồ thủ công truyền thống.

Thông qua từng công đoạn, tôi không chỉ hiểu thêm về kỹ thuật chế tác mà còn cảm nhận được sự bền bỉ của những nghệ nhân đã gìn giữ nghề thủ công này qua nhiều thế hệ. Có lẽ chính sự tỉ mỉ ấy đã tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt của Norigae suốt hàng trăm năm qua.

Chiếc Norigae được hoàn thành bởi Phóng viên danh dự Nguyễn Thị Hiền, cùng sự giúp đỡ của giáo viên và các thành viên hỗ trợ chương trình (Ảnh: Nguyễn Thị Hiền)

Sau khi hoàn thành chiếc Norigae của riêng mình, chúng tôi cùng nhau chia sẻ ý nghĩa của những họa tiết và màu sắc đã lựa chọn, đồng thời lưu lại những bức ảnh kỷ niệm với thành quả của mình. Đây cũng là dịp để các Phóng viên danh dự Korea.net và các nhà sáng tạo nội dung quốc tế trao đổi về cách đưa nghề thủ công truyền thống Hàn Quốc đến gần hơn với bạn bè quốc tế.

 
Pascal Fehwesdorf, Phóng viên danh dự Korea.net đến từ Đức, cho rằng những chương trình trải nghiệm nấu các món ăn thời Joseon bằng dụng cụ nấu ăn truyền thống cũng sẽ rất hấp dẫn đối với du khách quốc tế.

Trong khi đó, Tasmia Ahmed Dooti, Phóng viên danh dự Korea.net đến từ Bangladesh và hiện đang theo học tại tỉnh Jeollanam-do, bày tỏ mong muốn sẽ có thêm nhiều chương trình trải nghiệm văn hóa truyền thống dành cho người nước ngoài đang sinh sống ngoài khu vực Seoul để họ cũng có cơ hội tiếp cận những giá trị văn hóa đặc sắc của Hàn Quốc.

Lắng nghe những chia sẻ từ các Phóng viên danh dự và nhà sáng tạo nội dung quốc tế, Phu nhân Kim Hye Kyung bày tỏ sự đồng tình với nhiều ý tưởng nhằm đưa nghề thủ công truyền thống hiện diện nhiều hơn trong đời sống hằng ngày cũng như quảng bá những giá trị ấy đến bạn bè quốc tế. Những chia sẻ của Phu nhân cũng chính là thông điệp mà chương trình muốn gửi gắm: nghề thủ công truyền thống không chỉ cần được gìn giữ trong các bảo tàng hay triển lãm, mà còn cần được trải nghiệm, sáng tạo và lan tỏa để trở thành một phần của đời sống đương đại.

Trước khi rời Mugyewon, nhóm Phóng viên danh dự Korea.net và các nhà sáng tạo nội dung quốc tế đã cùng nhau lưu lại những bức ảnh kỷ niệm, đánh dấu lần đầu tiên cùng tham gia một sự kiện ý nghĩa, nơi mọi người không chỉ được trải nghiệm nghề thủ công truyền thống Hàn Quốc mà còn có cơ hội giao lưu, kết nối và chia sẻ tình yêu dành cho văn hóa Hàn Quốc.

Năm phóng viên danh dự Korea.net và ba nhà sáng tạo nội dung quốc tế mặc Hanbok và chụp ảnh kỷ niệm lần đầu cùng tham gia chương trình trải nghiệm tại Mugyewon (Ảnh: Nguyễn Thị Hiền)

Đối với tôi, trải nghiệm lần này không chỉ mang về một món quà lưu niệm mà còn là cơ hội để hiểu sâu hơn về văn hóa Hàn Quốc thông qua chính những điều tưởng chừng rất giản dị. Hy vọng sẽ có thêm nhiều bạn bè quốc tế được trực tiếp tham gia những chương trình trải nghiệm thế này để cảm nhận Hàn Quốc không chỉ qua những địa danh nổi tiếng hay ẩm thực mà còn qua cả những giá trị truyền thống vẫn đang được gìn giữ và tiếp nối trong đời sống hôm nay.

uyen81@korea.kr

* Bài viết này đã được viết bởi một phóng viên danh dự của Korea.net. Đoàn phóng viên danh dự chúng tôi có mặt ở khắp nơi trên thế giới, và họ luôn nỗ lực để chia sẻ tình yêu và lòng nhiệt huyết đối với tất cả mọi thứ của Hàn Quốc với Korea.net.