Ngày Gwangbokjeol – ngày Giải phóng Hàn Quốc được tổ chức vào ngày 15/8 hàng năm để kỷ niệm ngày đất nước Hàn Quốc được giải phóng khỏi chế độ thuộc địa Nhật Bản. (Ảnh: Jeon Han/ Korea.net)

Bài viết từ Phóng viên danh dự Korea.net Nguyễn Hà Linh

Mỗi quốc gia đều có những ngày lễ gắn với những dấu mốc không thể tách rời khỏi lịch sử dân tộc. Đó không chỉ là những ngày được đánh dấu trên lịch, mà còn là dịp để toàn dân nhìn lại những thời kì đã qua, tưởng nhớ những con người và sự kiện đã góp phần tạo nên hiện tại. Hai quốc gia Việt Nam và Hàn Quốc đều có những ngày lễ gắn với hành trình giành lại độc lập và chủ quyền dân tộc. Nếu ở Việt Nam, ngày 2/9 gắn với sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập năm 1945, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, thì ở Hàn Quốc, ngày 15/8 đánh dấu thời điểm đất nước Hàn Quốc được giải phóng khỏi chế độ thuộc địa Nhật Bản, mở ra một giai đoạn mới trong lịch sử hiện đại.

Gwangbokjeol – “Ngày ánh sáng trở lại”

Ngày Giải phóng Hàn Quốc (tiếng Hàn: 광복절- Gwangbokjeol) được tổ chức vào ngày 15/8 hằng năm, kỷ niệm ngày Hàn Quốc được giải phóng khỏi sự cai trị của Nhật Bản vào năm 1945, sau 35 năm dưới chế độ thuộc địa. Đây là một trong những ngày lễ quốc gia quan trọng của Hàn Quốc, gắn với ký ức về quá trình đấu tranh giành độc lập và khôi phục chủ quyền dân tộc.

Ý nghĩa của ngày lễ này cũng được thể hiện ngay trong tên gọi. “Gwang” (광) có nghĩa là “ánh sáng”, “bok” (복) có nghĩa là “trở lại” hoặc “khôi phục”, còn “jeol” (절) để chỉ một ngày lễ. Gwangbokjeol vì vậy thường được hiểu là “ngày ánh sáng trở lại”. Không chỉ là một ngày đánh dấu sự kết thúc của một giai đoạn lịch sử, mà đây còn là dịp để người Hàn Quốc ghi nhớ giá trị của độc lập và những nỗ lực đã tạo nên thời khắc ấy.

Vào ngày Gwangbokjeol cũng có nhiều hoạt động gắn trực tiếp với việc tưởng niệm và tìm hiểu lịch sử. Một trong những hoạt động tiêu biểu là Lễ kỷ niệm trung ương thường diễn ra tại Hội trường Độc lập Hàn Quốc (Independence Hall of Korea) ở thành phố Cheonan hoặc Trung tâm Nghệ thuật Biểu diễn Sejong ở thành phố Seoul, với sự hiện diện của Tổng thống cùng nhiều lãnh đạo cấp cao của quốc gia. 

Lễ kỷ niệm trung ương thường diễn ra tại Hội trường Độc lập Hàn Quốc ở thành phố Cheonan. (Ảnh: Jeon Han/ Korea.net)

Ngoài ra, theo mình tìm hiểu, năm nay, tại Seoul, Lễ hội Độc lập Dân chủ Seodaemun sẽ diễn ra từ ngày 15 đến ngày 16/8/2026 tại khu vực Bảo tàng Lịch sử Nhà tù Seodaemun và Công viên Độc lập, kết hợp lễ kỷ niệm với các chương trình văn hóa, biểu diễn và hoạt động tìm hiểu lịch sử nhằm tri ân các nhà hoạt động vì độc lập và lan tỏa giá trị tự do, hòa bình. Bên cạnh đó, vào dịp Gwangbokjeol, quốc kỳ Hàn Quốc Taegeukgi được treo tại rất nhiều khu vực, từ đường phố, khu dân cư đến các cơ quan và không gian công cộng.

Lá cờ Taegeukgi được treo trên khắp các nẻo đường Hàn Quốc vào ngày Gwangbokjeol. (Ảnh: Jeon Han/ Korea.net)

Những hoạt động này cho thấy Gwangbokjeol không chỉ được ghi nhớ thông qua một nghi lễ diễn ra trong ngày 15/8. Đây còn là dịp để người dân trực tiếp tiếp cận với các địa điểm, tư liệu và câu chuyện về phong trào độc lập. Việc dành thời gian đến bảo tàng, tham gia chương trình thuyết minh hay các hoạt động văn hóa giúp lịch sử được tiếp cận từ nhiều hình thức khác nhau, đặc biệt với thế hệ trẻ.

Từ Ngày Gwangbokjeol đến Ngày Quốc khánh Việt Nam

Nếu ở Việt Nam, ngày 2/9 là một trong những ngày lễ quan trọng nhất trong năm, gắn với sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập năm 1945 khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, thì tại Hàn Quốc, ngày 15/8 cũng mang ý nghĩa đặc biệt khi đánh dấu ngày đất nước được giải phóng khỏi chế độ thuộc địa Nhật Bản. Hai ngày lễ ra đời từ những bối cảnh lịch sử khác nhau, nhưng đều gắn với một dấu mốc quan trọng trong hành trình giành và khẳng định độc lập của mỗi quốc gia.

Điểm tương đồng dễ nhận thấy nhất nằm ở cách ngày lễ hiện diện trong đời sống. Đây đều là những ngày nghỉ lễ quan trọng, vì vậy không khí ngày lễ cũng được thể hiện rõ trong không gian công cộng. Tại Việt Nam, cờ đỏ sao vàng được treo rộng khắp đường phố trước và trong dịp 2/9; tại Hàn Quốc, Taegeukgi (quốc kỳ của Hàn Quốc) cũng xuất hiện ở nhiều nơi, trên khắp các nẻo đường trước ngày Gwangbokjeol. Bên cạnh các hoạt động kỷ niệm, người dân hai nước có thể lựa chọn tham quan các địa điểm văn hóa, lịch sử hoặc dành thời gian nghỉ ngơi, gặp gỡ người thân và bạn bè.

Hàn Quốc và Việt Nam đều có ngày kỉ niệm quan trọng gắn với dấu mốc lịch sử trong hành trình khẳng định độc lập của mỗi quốc gia. (Ảnh: Jeon Han/ Korea.net, Pexels)

Tuy nhiên, giữa hai ngày lễ vẫn có những khác biệt về cách ngày này được cảm nhận và thể hiện. Ở Việt Nam, ngày 2/9 thường gắn với không khí vui tươi, niềm tự hào dân tộc và các hoạt động mang tính cộng đồng. Những hình ảnh trang trí trên đường phố, các chương trình kỷ niệm và hoạt động vui chơi tạo nên sắc thái lễ hội rõ nét. Trong khi đó, Gwangbokjeol có sự hiện diện nổi bật của các hoạt động tưởng niệm và tìm hiểu lịch sử. Những lễ kỷ niệm được tổ chức tại các địa điểm như Độc lập Kỷ niệm quán Hàn Quốc, các bảo tàng và di tích lịch sử là một phần quan trọng của ngày lễ, giúp công chúng nhìn lại phong trào đấu tranh giành độc lập và ghi nhớ những người đã đóng góp cho quá trình ấy.

Sự khác biệt này không có nghĩa Gwangbokjeol thiếu đi không khí vui mừng hay Quốc khánh Việt Nam không mang ý nghĩa tưởng niệm. Cả hai yếu tố đều tồn tại trong mỗi ngày lễ, nhưng mức độ nhấn mạnh có phần khác nhau. Nếu ngày 2/9 thường được cảm nhận rõ qua niềm vui và sự tự hào về một dấu mốc của đất nước, thì Gwangbokjeol nổi bật hơn ở việc tưởng nhớ quá khứ và bày tỏ sự biết ơn đối với những người đã đấu tranh cho độc lập.

Những nét tương đồng và khác biệt ấy cũng được thể hiện qua trải nghiệm của người Việt Nam đang sinh sống tại Hàn Quốc. Với họ, Gwangbokjeol vừa là một ngày lễ của đất nước nơi mình đang học tập và sinh sống, vừa có thể gợi lên những liên tưởng quen thuộc về ngày Quốc khánh tại Việt Nam.

Để tìm hiểu Gwangbokjeol từ góc nhìn của người Việt Nam đang sống tại Hàn Quốc, mình đã dịp trò chuyện với hai bạn du học sinh.

Kiều Trang, một du học sinh Việt Nam đang sinh sống tại Seoul, chia sẻ rằng:

“Thực ra vì mình là người Việt Nam nên Ngày Gwangbokjeol với mình không phải là một ngày có quá nhiều hoạt động đặc biệt, có những năm ngày nó cứ thế trôi qua thôi. Nhưng điều khiến mình liên tưởng đến ngày 2/9 ở Việt Nam là đi đâu cũng thấy lá cờ Hàn Quốc Taegeukgi được treo rất nhiều. Mọi người cũng thường tụ tập, gặp gỡ, ăn uống cùng nhau. Nhiều người sẽ ra khu vực cung điện vì ở đó thường có các hoạt động trong dịp lễ. Mình cũng từng đến cung điện và mặc Hanbok để tham quan, chụp ảnh. Điều này cũng khiến mình liên tưởng đến Việt Nam, khi vào những dịp lễ hoặc khi đến các địa điểm mang tính lịch sử, văn hóa, mọi người cũng thường mặc áo dài để chụp ảnh. Vì vậy, dù cách thể hiện khác nhau, mình vẫn cảm nhận được một nét tương đồng trong cách mọi người gắn trang phục truyền thống với những không gian và dịp lễ đặc biệt.”

Hanbok và Áo dài – hai hình ảnh văn hóa có thể bắt gặp trong những trải nghiệm gắn với Ngày Gwangbokjeol 15/8 ở Hàn Quốc và Ngày Quốc khánh 2/9 ở Việt Nam. (Ảnh: Kiều Trang, Nguyễn Hà Linh)

Còn tại Busan, Thanh Hiền cũng có những chia sẻ khá tương đồng với Kiều Trang: “Đối với Ngày Gwangbokjeol, đây là một trong những ngày lễ lớn của Hàn Quốc, mọi người được nghỉ và thường dành thời gian cho gia đình, bạn bè. Cờ Hàn Quốc được treo khắp nơi từ khoảng một tuần trước đó. Tương tự như ở Việt Nam, ngày 2/9 cũng là một ngày lễ rất quan trọng, cờ đỏ sao vàng được trang trí khắp đường phố từ trước đó khá lâu, mọi người dành thời gian cho gia đình, bạn bè hoặc tham quan những địa điểm như bảo tàng lịch sử. Đây đều là hai ngày lễ quan trọng của hai quốc gia. Với bản thân mình, mình cảm thấy ở Việt Nam, ngày 2/9 mang đến cảm giác niềm vui và không khí lễ hội. Trong khi đó, ở Hàn Quốc, Gwangbokjeol mang đến cảm xúc nổi bật là sự biết ơn và tưởng nhớ.”

Có thể thấy rằng, từ góc nhìn của những người Việt Nam đang sống tại Hàn Quốc, Gwangbokjeol lại có thêm một điểm tiếp cận khác. Họ có thể nhận ra ngày lễ qua những lá cờ trên đường phố, qua không khí gặp gỡ và nghỉ ngơi, đồng thời liên tưởng đến ngày Quốc khánh của chính quê hương mình.

Hai ngày 15/8 và 2/9 không phải là hai dấu mốc lịch sử giống nhau. Nhưng từ cách quốc kỳ xuất hiện trên đường phố đến cách người dân dành thời gian cho một ngày lễ quan trọng, cả hai đều cho thấy lịch sử có thể được gìn giữ không chỉ bằng những nghi lễ lớn, mà còn bằng những hình ảnh hiện diện trong đời sống hằng ngày. Đó cũng là cách Gwangbokjeol tiếp tục nhắc về “ngày ánh sáng trở lại” – một dấu mốc của quá khứ nhưng vẫn được nhìn thấy rõ trong hiện tại.

uyen81@korea.kr

* Bài viết này đã được viết bởi một phóng viên danh dự của Korea.net. Đoàn phóng viên danh dự chúng tôi có mặt ở khắp nơi trên thế giới, và họ luôn nỗ lực để chia sẻ tình yêu và lòng nhiệt huyết đối với tất cả mọi thứ của Hàn Quốc với Korea.net.