Bảo tàng  “Làng Trăng” - công trình được khánh thành năm 2005 với mục tiêu bảo tồn ký ức cộng đồng đang dần phai mờ trước tốc độ đô thị hóa (Ảnh: Trần Thị Quỳnh Chi)

Bài viết từ Phóng viên danh dự Korea.net Trần Thị Quỳnh Chi

Nằm trong khuôn viên Công viên Songhyeon, quận Dong, thành phố Incheon, 수도국산 달동네박물관 là bảo tàng chuyên đề tái hiện sinh động đời sống của cư dân khu “달동네”- những khu dân cư nghèo trên sườn đồi-trong giai đoạn 1960-1980. Trước đó bảo tàng đã tạm thời đóng cửa từ tháng 10 năm 2023 để thực hiện dự án trùng tu cải tạo quy mô lớn và chính thức mở cửa trở lại vào tháng 3 năm 2026 mang đến không gian trưng bày hiện đại và trực quan hơn.

Bối cảnh lịch sử và nguồn gốc tên gọi

Vùng đất xây dựng bảo tàng nguyên có tên là núi Mansu (Vạn Thọ) hoặc núi Songlim (Tùng Lâm). Năm 1908, trong thời kỳ Đại Hàn Đế quốc, một bể chứa nước thuộc hệ thống cấp nước đầu tiên kết nối Incheon với Noryangjin được hoàn thành tại đỉnh núi này. Kể từ đó, người dân địa phương bắt đầu gọi nơi đây là "Sudoguksan" (Thủy Đạo Cục Sơn - nghĩa là ngọn núi có Cục Quản lý Nước).

Từ đầu thế kỷ 20, dòng người lao động nghèo khổ bị tước đoạt sinh kế, gia đình tị nạn từ Chiến tranh Triều Tiên, và lực lượng lao động di cư từ các tỉnh thành trong làn sóng công nghiệp hóa đã tập trung về đây. Họ dựng lên khoảng 3.000 ngôi nhà tạm bợ trên sườn dốc rộng 181.500 m2, hình thành nên một khu định cư nghèo điển hình tại Incheon. Đến cuối thập niên 1990, khu vực này bị dỡ bỏ hoàn toàn trong khuôn mục "Dự án Cải thiện Môi trường Nhà ở Toàn diện Songhyeon" để nhường chỗ cho các khu chung cư hiện đại. Nhằm ngăn chặn sự mai một của ký ức lịch sử địa phương, chính quyền quận Dong-gu đã quyết định xây dựng bảo tàng ngay trên nền đất cũ.

Hệ thống không gian trưng bày và nâng cấp quy mô

Sau khi hoàn thành dự án nâng cấp trị giá khoảng 15 tỷ KRW, diện tích và chất lượng trưng bày của bảo tàng đã được nâng lên đáng kể. (Ảnh: Trần Thị Quỳnh Chi)

Không gian triển lãm trải dài từ các tầng hầm đến các tầng nổi, bao gồm: 

Không gian trải nghiệm thực tế ảo (Tầng hầm 2): Khu vực mới ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để trình chiếu các thước phim tư liệu tái hiện quá trình hình thành và biến đổi của cảng Incheon cũng như đời sống cư dân từ thời kỳ mở cửa cảng đến giai đoạn sau chiến tranh.

Triển lãm thường trực "Làng Sudoguksan tháng 11 năm 1971" (Tầng hầm 1): Đây là phân khu trung tâm, phục dựng nguyên mẫu theo tỷ lệ 1:1 các ngõ hẻm chật hẹp, các cửa hiệu truyền thống như tiệm bán than tổ ong, xưởng bật bông, tiệm hớt tóc, cửa hàng bách hóa tổng hợp, cùng các công trình công cộng như nhà vệ sinh chung và giếng nước chung.

Âm thanh, ánh sáng và mùi hương được tái tạo nhằm mang đến trải nghiệm chân thực, giúp khách tham quan cảm nhận rõ nét bối cảnh lịch sử và đời sống thường nhật của người dân. (Ảnh: Trần Thị Quỳnh Chi)

Phân khu Lưu trữ và Đời sống (Tầng 1 & Tầng 2): Trưng bày tiến trình di cư, giải tỏa và hiện đại hóa. Nơi đây tập hợp các hiện vật điện máy gia dụng có niên đại từ thế kỷ 19 đến cuối thế kỷ 20 (như tivi trắng đen, radio, máy may).

Bảo tàng thu thập và bảo tồn hệ thống đồ dùng sinh hoạt thường nhật do chính các cư dân hiến tặng. (Ảnh: Trần Thị Quỳnh Chi)

Đáng chú ý có sự xuất hiện của mẫu xe hơi nội địa Hyundai Pony 2 sản xuất năm 1982. (Ảnh: Trần Thị Quỳnh Chi)

Bên cạnh hệ thống tư liệu hình ảnh và hiện vật, bảo tàng còn tổ chức các hoạt động trải nghiệm tương tác trực quan nhằm tối ưu hóa trải nghiệm của công chúng. Tiêu biểu trong số đó là dịch vụ cho thuê trang phục xưa, cho phép khách tham quan mặc các trang phục mang đậm dấu ấn thời đại như đồng phục học sinh thập niên 1960-1970, áo Gyo-bok (교복) hay trang phục thường nhật của thời kỳ này.

Khách tham quan có thể tìm hiểu cấu trúc khu 달동네 qua màn hình tương tác, để lại lời nhắn và thuê trang phục học sinh xưa để chụp ảnh lưu niệm. (Ảnh: Trần Thị Quỳnh Chi)

Hoạt động này tạo điều kiện để công chúng trực tiếp nhập vai vào bối cảnh đời sống quá khứ ngay tại các khu vực phục dựng như tiệm cắt tóc Changyeong hay cửa hàng bách hóa Songhyeon. Song song với đó, bảo tàng duy trì các khu vực trải nghiệm thực tế như thử thay than tổ ong giả lập, gánh nước bằng đòn gánh truyền thống và tham gia các trò chơi dân gian ngoài trời, góp phần đa dạng hóa hình thức tiếp cận lịch sử.

uyen81@korea.kr

* Bài viết này đã được viết bởi một phóng viên danh dự của Korea.net. Đoàn phóng viên danh dự chúng tôi có mặt ở khắp nơi trên thế giới, và họ luôn nỗ lực để chia sẻ tình yêu và lòng nhiệt huyết đối với tất cả mọi thứ của Hàn Quốc với Korea.net.