Bài viết từ Phóng viên danh dự Korea.net Vũ Thế Anh

Nếu chỉ có một ngày ở Jeju, có lẽ nhiều du khách sẽ chọn biển, núi Hallasan hoặc một trong những cung đường ven biển nổi tiếng. Tôi cũng từng nghĩ về Jeju như vậy.
Một hòn đảo đẹp đến mức chẳng cần phải làm gì nhiều. Chỉ cần đứng trước biển, đi qua những con đường đầy cây xanh, ăn một bữa thật ngon rồi trở về khách sạn, vậy là đủ cho một chuyến đi.

Nhưng rồi tôi nhận ra, Jeju còn có một vẻ đẹp khác.
Nó nằm trong câu chuyện về những người phụ nữ đã sống cả đời cùng biển. Trong một mái đình đã đứng đó gần 600 năm. Trong những khu chợ ồn ào từ sáng sớm. Trong mùi thịt heo đen nướng trên bàn ăn. Và cả trong một khu vườn nơi những nhân vật hoạt hình quen thuộc bỗng trở nên rất gần với thiên nhiên của hòn đảo.

Có những nơi đẹp vì cảnh.

Có những nơi khiến người ta muốn ở lại vì những câu chuyện phía sau cảnh đẹp ấy.
Với tôi, Jeju dần trở thành một nơi như vậy.

Những người phụ nữ đã sống cùng biển

Điểm dừng chân đầu tiên của tôi là Bảo tàng Haenyeo Jeju.
Haenyeo (hay “hải nữ”), những nữ thợ lặn của Jeju, là một trong những biểu tượng dễ nhận biết nhất của hòn đảo. Năm 2016, văn hóa Haenyeo được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Điều khiến tôi tò mò không chỉ là việc họ có thể lặn xuống biển mà không cần bình dưỡng khí.
Mà là câu hỏi: Vì sao những người phụ nữ ấy lại trở thành một phần quan trọng đến vậy trong đời sống Jeju?

Qua nhiều thế hệ, Haenyeo xuống biển để thu hoạch các sản vật như bào ngư, ốc và rong biển. Nghề lặn mang lại thu nhập cho gia đình và tạo nên một cộng đồng phụ nữ đặc biệt trên đảo.
Những bộ đồ lặn, chiếc phao, dụng cụ đánh bắt và những tư liệu được trưng bày trong bảo tàng khiến câu chuyện ấy trở nên cụ thể hơn.

Tác giả bài viết trong một chuyến ghé thăm các Haenyeo Jeju tại làng Sehwa (Ảnh: Vũ Thế Anh)

Ngay cạnh bảo tàng là Công viên Tưởng niệm Phong trào Kháng Nhật của Haenyeo Jeju, ghi lại cuộc đấu tranh của các nữ thợ lặn chống lại chính sách bóc lột trong thời kỳ Nhật Bản chiếm đóng bán đảo Triều Tiên.

Đài tưởng niệm phong trào kháng Nhật của các Haenyeo Jeju (Ảnh: Vũ Thế Anh)

Sau khi nhìn ngắm các tư liệu tại đây, hình ảnh Haenyeo trong tôi thay đổi. Họ không còn đơn thuần là những người phụ nữ gắn với biển để phục vụ du lịch. Đằng sau bộ đồ lặn và những dụng cụ truyền thống là một lịch sử xã hội, trong đó phụ nữ giữ vai trò kinh tế quan trọng và từng trực tiếp tham gia vào những biến động của cộng đồng.

Nếu từng xem When Life Gives You Tangerines (Khi cuộc đời cho bạn quả quýt), hình ảnh người mẹ của Ae-sun có thể khiến câu chuyện về Haenyeo trở nên gần gũi hơn. Nhưng đến bảo tàng, bạn sẽ có cơ hội nhìn câu chuyện ấy từ một góc độ còn rộng lớn hơn.

Một công trình Joseon giữa lòng thành phố

Từ câu chuyện của Haenyeo, tôi trở về trung tâm Jeju-si để tìm hiểu một lớp lịch sử khác của hòn đảo tại Gwandeokjeong Pavilion (Quan Đức Đình).
Được xây dựng năm 1448 dưới triều Joseon, Gwandeokjeong nằm trong khu phức hợp Jeju Mokgwana, trung tâm hành chính của Jeju thời Joseon. Công trình được biết đến là một trong những di tích lịch sử quan trọng của thành phố.

Ấn tượng đầu tiên của tôi không phải là tuổi đời của công trình mà là sự tương phản giữa nó với khu phố hiện đại xung quanh.
Qua cổng, những bức tường đá thấp và các công trình gỗ tạo nên một không gian hoàn toàn khác. Mái ngói cong, cột gỗ và sân rộng khiến nơi này dễ gợi liên tưởng đến những cảnh phim lịch sử Hàn Quốc.

Tác giả bài viết (hàng sau thứ 3 từ trái sang) trong chuyến ghé thăm Gwandeokjeong – công trình 600 năm tuổi giữa lòng Jeju (Ảnh: Vũ Thế Anh)

Bên trong khu vực tham quan có các tư liệu và hiện vật liên quan đến lịch sử hành chính của Jeju. Một số bảng thông tin chưa có bản tiếng Anh đầy đủ, nhưng những phần trưng bày ngoài trời giúp người không biết tiếng Hàn vẫn có thể hình dung được chức năng của khu vực này.
Jeju không chỉ là một hòn đảo có cảnh quan đẹp. Trong lòng thành phố vẫn còn những dấu tích cho thấy nơi đây từng giữ một vị trí hành chính quan trọng trong lịch sử bán đảo.

Một bữa thịt heo đen giữa hành trình

Sau buổi sáng dành cho lịch sử và văn hóa, tôi tìm đến một món ăn gần như không thể tách khỏi hình ảnh ẩm thực Jeju: thịt heo đen.
Nhà hàng khá đông, không khí vì thế cũng khác hẳn sự yên tĩnh ở các điểm tham quan trước đó.
Điều tôi nhớ nhất là phần thịt được cắt khá dày. Khi nướng, lớp mỡ tạo mùi thơm rõ rệt nhưng không khiến miếng thịt trở nên quá ngấy. Tôi ăn cùng rau, kimchi và các loại nước chấm đi kèm.

Thịt heo đen – Đặc sản trứ danh của đảo Jeju (Ảnh: Vũ Thế Anh)

Đây không phải một trải nghiệm cần quá nhiều lời giải thích. Sau vài giờ đi bộ và tham quan, một bữa ăn nóng hổi cũng là cách rất đơn giản để cảm nhận một địa phương.
Ẩm thực không đứng ngoài câu chuyện văn hóa của một vùng đất. Nó hiện diện trong những trải nghiệm rất cụ thể: một món ăn trên bàn, cách người địa phương thưởng thức và những con người cùng chia sẻ bữa ăn ấy.

Từ Peanuts đến thiên nhiên Jeju

Buổi chiều, tôi đến Snoopy Garden, một không gian dành cho thế giới Peanuts kết hợp giữa khu trưng bày trong nhà và khu vườn ngoài trời.
Snoopy Garden rộng khoảng 20.000 m², gồm Garden House với các phòng trưng bày theo chủ đề và Outdoor Garden với nhiều khu vực tái hiện những khung cảnh trong truyện.
So với Haenyeo Museum hay Gwandeokjeong, nơi đây rõ ràng thuộc về một lớp văn hóa khác: văn hóa đại chúng đương đại.
Điều thú vị là Snoopy Garden không cố tách mình khỏi cảnh quan Jeju. Các nhân vật và không gian của Peanuts được đặt giữa cây cối, đường đi và những khoảng xanh rộng. Vì vậy, trải nghiệm ở đây không chỉ dành cho người hâm mộ Snoopy mà còn phù hợp với những ai muốn tìm một điểm tham quan nhẹ nhàng hơn sau một ngày khám phá đảo.

Snoopy Garden – Nét văn hóa đương đại tại Jeju (Ảnh: Vũ Thế Anh)

Đó cũng là một lời nhắc rằng văn hóa Jeju hôm nay không chỉ được tạo nên bởi những di sản lâu đời. Nó tiếp tục được bổ sung bởi những hình thức văn hóa mới và cách người ta kết hợp chúng với đặc trưng cảnh quan của hòn đảo.

Dongmun bắt đầu ngày mới bằng mùi quýt

Chợ Dongmun, một trong những khu chợ truyền thống nổi tiếng nhất Jeju. Nếu những bảo tàng và di tích giúp tôi nhìn về quá khứ của đảo, Dongmun lại cho thấy Jeju trong nhịp sống thường ngày.
Chợ được hình thành từ năm 1945 và từng được xây dựng lại sau trận hỏa hoạn năm 1954. Ngày nay, đây là nơi người dân và du khách tìm thấy đủ loại nông sản, hải sản, thực phẩm chế biến và đặc sản địa phương.

Bạn có thể tìm thấy mọi thứ tại chợ Dongmun (Ảnh: Vũ Thế Anh)

Tôi bị thu hút ngay từ khu vực bán trái cây. Những quả quýt Jeju được xếp thành từng đống lớn, màu vàng cam nổi bật giữa khu chợ.
Dongmun không mang vẻ chỉn chu của một điểm tham quan được thiết kế dành riêng cho khách du lịch. Người bán gọi khách, hàng hóa được bày sát nhau, mùi hải sản khô xen lẫn mùi trái cây và đồ ăn nóng. Chính sự lộn xộn vừa đủ ấy khiến khu chợ trở thành một phần đáng nhớ của chuyến đi.

Một Jeju rộng hơn những gì ta thường nhìn thấy

Sau hai ngày, tôi không nghĩ mình đã “khám phá hết” văn hóa Jeju. Một hòn đảo có lịch sử lâu đời như Jeju rõ ràng không thể được hiểu chỉ qua vài bảo tàng, một di tích hay một khu chợ.
Nhưng những địa điểm tôi đi qua đã thay đổi cách tôi nhìn nơi này.

Ở Bảo tàng Haenyeo, tôi gặp một lịch sử được viết bởi những người phụ nữ sống bằng biển. Ở Gwandeokjeong, tôi bắt gặp dấu tích của Jeju thời Joseon ngay giữa thành phố hiện đại. Tại Dongmun, lịch sử ấy tiếp tục hiện diện trong những hoạt động rất bình thường của một khu chợ truyền thống.

Và giữa tất cả những câu chuyện đó là những điều rất đời thường: một bữa thịt heo đen nướng, một ly cà phê nhìn ra biển, vài quả quýt mua làm quà, hay một buổi chiều đi bộ trong khu vườn đầy những người bạn hoạt hình.

Có lẽ đó mới là điều tôi thích ở Jeju.

Đảo không chỉ đẹp khi đứng trước biển. Đôi khi, chỉ cần bước sâu hơn một chút, Jeju sẽ kể cho bạn những câu chuyện khác.

uyen81@korea.kr

* Bài viết này đã được viết bởi một phóng viên danh dự của Korea.net. Đoàn phóng viên danh dự chúng tôi có mặt ở khắp nơi trên thế giới, và họ luôn nỗ lực để chia sẻ tình yêu và lòng nhiệt huyết đối với tất cả mọi thứ của Hàn Quốc với Korea.net.