Trải nghiệm muối Kim chi cải thảo ngay tại Sự kiện khai trương Phòng Hàn Quốc tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam nhân dịp kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Hàn Quốc (Ảnh: Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam)

Bài viết từ Phóng viên danh dự Korea.net Nguyễn Thị Hiền

Từ những món ăn được lưu giữ trong ghi chép cung đình đến phong tục Kimjang – cùng nhau làm và chia sẻ kimchi vào mùa đông – văn hóa kimchi phản ánh lịch sử ẩm thực, sự gắn kết cộng đồng và nghệ thuật lên men của người Hàn Quốc. Khám phá các loại kimchi đặc trưng cũng là cách tìm hiểu một nét văn hóa vẫn hiện diện sống động trong đời sống Hàn Quốc ngày nay.

Khi văn hóa kimchi bước ra từ những trang sử

Vào ngày 24/10/2026, cung Unhyeongung tại Jongno-gu, Seoul đã trở thành không gian khám phá văn hóa ẩm thực truyền thống thông qua Lễ hội Ẩm thực truyền thống cung đình và quý tộc lần thứ 19 (2026 궁중과 사대부가 전통음식 축제).

Với chủ đề “Tương và kimchi trong cung đình và các gia đình quý tộc” (궁중과 반가의 장과 김치), sự kiện giới thiệu lịch sử ẩm thực Hàn Quốc thông qua các món ăn được tái hiện từ tư liệu và ghi chép cổ. Du khách có thể tìm hiểu các loại tương, kimchi từng xuất hiện trong bữa ăn cung đình, khám phá mâm cơm 12 món của nhà vua và tham gia những hoạt động trải nghiệm chế biến món ăn truyền thống.

Cung Unhyeongung tại Jongno-gu, Seoul là không gian diễn ra Lễ hội Ẩm thực truyền thống cung đình và quý tộc lần thứ 19, nơi công chúng khám phá văn hóa ẩm thực Hàn Quốc qua những tư liệu và trải nghiệm truyền thống, trong ảnh là một góc trong cung được chụp vào tiết mùa thu tháng 11/2025 (Ảnh: Nguyễn Thị Hiền)

Không chỉ gợi nhắc về những bữa ăn trong quá khứ, lễ hội còn giúp công chúng hiểu hơn về vai trò của các loại thực phẩm lên men trong đời sống người Hàn. Trong đó, tương và kimchi là hai đại diện tiêu biểu cho kỹ thuật chế biến truyền thống, sự tận dụng nguyên liệu theo mùa và kinh nghiệm ẩm thực được tích lũy qua nhiều thế hệ.

Kimchi đặc biệt ở chỗ món ăn này không giới hạn trong một công thức duy nhất. Tùy theo nguyên liệu, mùa vụ, cách chế biến và khẩu vị địa phương, kimchi có thể mang vị cay nồng, chua dịu, thanh mát hoặc đậm đà.

Kimjang – phong tục làm kimchi và tinh thần sẻ chia

Nhắc đến kimchi, không thể bỏ qua Kimjang (김장) – phong tục chuẩn bị kimchi với số lượng lớn vào cuối thu hoặc đầu đông để dùng trong những tháng lạnh.

Trước đây, khi điều kiện bảo quản thực phẩm còn hạn chế, việc muối và lên men rau củ giúp các gia đình dự trữ thực phẩm qua mùa đông. Khi mùa kimjang đến, các thành viên trong gia đình và hàng xóm cùng chuẩn bị cải thảo, củ cải, gia vị và những nguyên liệu cần thiết. Công việc từ sơ chế rau củ đến trộn gia vị thường đòi hỏi nhiều người phối hợp. Sau khi hoàn thành, kimchi được bảo quản để sử dụng dần và có thể được chia sẻ với người thân, hàng xóm. Vì vậy, Kimjang không chỉ là hoạt động chuẩn bị thực phẩm mà còn thể hiện tinh thần hợp tác, sự quan tâm giữa các gia đình và sự gắn kết trong cộng đồng.

Ngày văn hóa Hàn Quốc tại Lào Cai - Sapa đã tổ chức chương trình trải nghiệm muối Kimchi tại Sân Quần, thị xã Sapa, Việt Nam, chương trình được đông đảo người dân đón nhận và vui vẻ trải nghiệm (Ảnh: Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam)

Năm 2013, Kimjang – phong tục làm và chia sẻ kimchi của Hàn Quốc – được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Giá trị của phong tục nằm không chỉ ở kỹ thuật chế biến mà còn ở những tri thức được truyền lại giữa các thế hệ và tinh thần sẻ chia được duy trì qua hoạt động tập thể.

Ngày nay, dù kimchi làm sẵn đã trở nên phổ biến, hoạt động làm kimchi cùng gia đình, hàng xóm hoặc tại các chương trình trải nghiệm vẫn là một cách để nhiều người tiếp tục gìn giữ và tìm hiểu truyền thống này.

Không chỉ có kimchi cải thảo: Khám phá thế giới hương vị đa dạng

Nhắc đến kimchi, nhiều người thường nghĩ ngay đến món cải thảo muối cay có màu đỏ đặc trưng. Tuy nhiên, ẩm thực Hàn Quốc có nhiều loại kimchi được làm từ cải thảo, củ cải, dưa chuột, hành lá và các loại rau theo mùa. Mỗi loại mang đến một kết cấu, hương vị và cách thưởng thức riêng.

Kimchi cải thảo (배추김치 – Baechu kimchi)

Đây là một trong những loại kimchi phổ biến nhất. Cải thảo sau khi ướp muối được trộn với hỗn hợp gia vị gồm ớt bột Hàn Quốc, tỏi, gừng và các nguyên liệu tạo vị đậm đà. Sau quá trình lên men, cải thảo có vị cay, mặn và chua dịu hài hòa. Kimchi cải thảo thường được dùng làm món ăn kèm trong bữa cơm, đồng thời là nguyên liệu quen thuộc của canh kimchi và cơm rang kimchi.

Kimchi củ cải thái hạt lựu (깍두기 – Kkakdugi)

Kkakdugi được làm từ củ cải trắng cắt thành khối vuông, trộn cùng gia vị rồi để lên men. Độ giòn của củ cải kết hợp với vị cay nhẹ và vị chua thanh tạo nên hương vị đặc trưng. Món này thường xuất hiện trong các bữa ăn có canh hoặc súp nóng.

Kimchi dưa chuột (오이소박이 – Oi-sobagi)

Dưa chuột được rạch hoặc bổ dọc rồi nhồi hỗn hợp gia vị gồm ớt bột, tỏi và hành lá. Oi-sobagi nổi bật với kết cấu giòn mọng và hương vị tươi mát, thường được yêu thích trong những ngày thời tiết ấm áp. Loại kimchi này thường ngon khi còn giữ được độ giòn tự nhiên của dưa chuột.

Kimchi trắng (백김치 – Baek kimchi)

Không phải loại kimchi nào cũng có vị cay đậm. Baek kimchi được chế biến không sử dụng ớt bột đỏ theo cách làm phổ biến của kimchi cải thảo, nhờ đó có màu sắc nhẹ nhàng và hương vị thanh dịu. Món ăn làm nổi bật vị tự nhiên của rau củ, phù hợp với những người không quen ăn cay.

Kimchi củ cải nước (동치미 – Dongchimi)

Dongchimi là loại kimchi có phần nước lên men thanh mát, thường được làm từ củ cải trắng cùng nước muối và các nguyên liệu tạo hương vị. Ngoài việc dùng như món ăn kèm, phần nước dongchimi còn được sử dụng trong một số món mì lạnh truyền thống của Hàn Quốc.

Kimchi hành lá (파김치 – Pa kimchi)

Được làm từ hành lá trộn với gia vị, pa kimchi có hương thơm đặc trưng và vị đậm đà. Đây là một lựa chọn quen thuộc đối với những người yêu thích hương vị nổi bật của các loại rau gia vị.

Sự phong phú của kimchi cho thấy đây không phải một món ăn với công thức cố định, mà là cả một thế giới ẩm thực được hình thành từ nguyên liệu địa phương, mùa vụ và kinh nghiệm chế biến được truyền qua nhiều thế hệ.

Hương vị địa phương và dấu ấn của văn hóa lên men

Kimjang là dịp các thành viên trong gia đình và cộng đồng cùng chuẩn bị kimchi cho mùa đông, gìn giữ kỹ thuật chế biến truyền thống và tinh thần sẻ chia (Ảnh: Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc tại Việt Nam)

Kimchi còn phản ánh sự khác biệt về điều kiện tự nhiên và thói quen ăn uống giữa các vùng của Hàn Quốc. Tùy địa phương, người làm kimchi có thể điều chỉnh lượng gia vị, lựa chọn nguyên liệu hoặc sử dụng các thành phần lên men khác nhau để tạo nên hương vị riêng.

Những biến thể ấy là kết quả của quá trình thích nghi với nguồn thực phẩm sẵn có, khí hậu và kinh nghiệm ẩm thực địa phương. Chính vì thế, khám phá kimchi cũng là một cách tìm hiểu sự đa dạng trong văn hóa ẩm thực Hàn Quốc. Bên cạnh việc được thưởng thức trực tiếp như món ăn kèm, kimchi còn xuất hiện trong nhiều món ăn quen thuộc như canh kimchi, cơm rang kimchi và các món hầm. Từ căn bếp gia đình đến nhà hàng hiện đại, nguyên liệu truyền thống này vẫn tiếp tục được sử dụng trong nhiều cách chế biến khác nhau.

Điều đáng chú ý là kimchi không tồn tại tách biệt với những thực phẩm lên men khác. Trong bữa ăn Hàn Quốc, kimchi thường được dùng cùng cơm, canh và các loại tương. Sự kết hợp ấy tạo nên một hệ thống hương vị đặc trưng, đồng thời cho thấy vai trò của kỹ thuật lên men trong việc hình thành bản sắc ẩm thực Hàn Quốc.

Từ di sản quá khứ đến trải nghiệm hôm nay

Lễ hội Ẩm thực truyền thống cung đình và quý tộc tại cung Unhyeongung là dịp để công chúng tiếp cận văn hóa ẩm thực Hàn Quốc thông qua những món ăn, tư liệu lịch sử và hoạt động trải nghiệm. Từ cách chế biến trong cung đình đến phong tục Kimjang trong cộng đồng, mỗi câu chuyện đều cho thấy mối liên hệ giữa thực phẩm, môi trường sống và những giá trị được truyền lại qua thời gian.

Đối với du khách quốc tế, việc tìm hiểu kimchi có thể bắt đầu từ một bữa cơm Hàn Quốc, một lớp trải nghiệm làm kimchi hoặc một sự kiện văn hóa truyền thống. Mỗi loại kimchi mang một hương vị riêng, nhưng phía sau những hương vị ấy là câu chuyện về sự thích nghi với thiên nhiên, tinh thần sẻ chia và quá trình gìn giữ truyền thống.

Từ cung đình Joseon đến những căn bếp hiện đại, kimchi vẫn là một phần sống động của văn hóa Hàn Quốc – nơi di sản không chỉ được lưu giữ trong sách vở hay hiện vật mà còn tiếp tục hiện diện trên mâm cơm hằng ngày.

uyen81@korea.kr

* Bài viết này đã được viết bởi một phóng viên danh dự của Korea.net. Đoàn phóng viên danh dự chúng tôi có mặt ở khắp nơi trên thế giới, và họ luôn nỗ lực để chia sẻ tình yêu và lòng nhiệt huyết đối với tất cả mọi thứ của Hàn Quốc với Korea.net.