Hong Hyun Ik

Tổng Thư ký Ủy ban Quốc gia Hàn Quốc về UNESCO

Là quốc gia thường xuyên phải đối mặt với mối đe dọa hạt nhân từ Triều Tiên, đặt an ninh quốc gia lên hàng đầu là nhiệm vụ bất khả kháng của Hàn Quốc. Đây là lý do chính quyền Tổng thống Lee Jae Myung đang tìm cách khôi phục quan hệ với Triều Tiên dựa trên nền tảng lòng tin và sự đoàn kết giữa Hàn Quốc, Mỹ và Nhật Bản, đồng thời bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc, quốc gia có ảnh hưởng đến an ninh trên Bán đảo Triều Tiên. Nhằm khôi phục quan hệ đối tác chiến lược với Trung Quốc vốn nguội lạnh dưới thời chính quyền tiền nhiệm, Tổng thống Lee Jae Myung đã thăm cấp nhà nước Trung Quốc ngay từ đầu năm mới, sau đó là Nhật Bản. Với Tổng thống Mỹ Donald Trump, ông tích cực gặp gỡ cả trong khuôn khổ song phương lẫn đa phương, qua đó củng cố mối quan hệ tin cậy đa tầng. Bằng những nỗ lực này, chính quyền Lee Jae Myung đã ưu tiên xây dựng nền tảng ngoại giao vững chắc nhằm bảo đảm an ninh quốc gia.

An ninh kinh tế, thương mại và công nghiệp ngày càng trở thành những lĩnh vực then chốt., không kém phần quan trọng so với an ninh chính trị và quân sự, Do cạnh tranh trong các lĩnh vực này diễn ra gay gắt ngay cả giữa các nước đồng minh, Hàn Quốc càng cần triển khai ngoại giao thực dụng trên mọi phương diện. Tổng thống Trump đã phát động cuộc chiến thuế quan theo chủ trương ưu tiên nước Mỹ, trong khi cạnh tranh Mỹ - Trung làm gián đoạn chuỗi cung ứng. Chiến tranh Nga - Ukraine và Mỹ - Iran khiến nguồn cung dầu mỏ và nguyên liệu thô bị gián đoạn, giá cả quốc tế tăng mạnh, đẩy kinh tế thế giới vào tình trạng biến động lớn. Đối với Hàn Quốc, quốc gia phải nhập khẩu phần lớn năng lượng và nguyên liệu thô, đồng thời có nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào thương mại, việc bảo đảm chuỗi cung ứng và thị trường xuất khẩu là yêu cầu cấp thiết. Đặc biệt, để phát triển các ngành công nghiệp chủ lực trong tương lai như bán dẫn, pin và hóa chất, việc xây dựng chuỗi cung ứng ổn định đối với đất hiếm, lithium, đồng, dầu mỏ và khí đốt, là nhiệm vụ mang ý nghĩa sống còn.

Đây chính là bối cảnh khiến Tổng thống Lee Jae Myung thực hiện chuyến công du ngoại giao kéo dài 11 ngày 7 đêm từ ngày 24/7 đến 3/8. Bắt đầu với San Francisco, ông lần lượt thăm Brazil, Chile và Argentina, sau đó tới Frankfurt gặp gỡ, động viên cộng đồng người Hàn Quốc trước khi trở về nước. 

Kết quả và ý nghĩa của chuyến công du

Trước tiên, Tổng thống Lee Jae Myung tới San Francisco, nơi được xem là thủ phủ trí tuệ nhân tạo (AI) của thế giới, và gặp gỡ lãnh đạo các tập đoàn công nghệ hàng đầu toàn cầu như Jensen Huang của Nvidia, Sam Altman của OpenAI, Dario Amodei của Anthropic và Hock Tan của Broadcom để kêu gọi đầu tư. Đồng thời, ông khuyến khích xây dựng mạng lưới hợp tác AI cùng có lợi giữa Hàn Quốc và Mỹ, trong đó có chương trình hợp tác bán dẫn trị giá 950 tỷ USD (1.375 nghìn tỷ won) giữa các tập đoàn công nghệ Mỹ và những doanh nghiệp hàng đầu Hàn Quốc như Samsung Electronics, SK Hynix, Hyundai Motor và Naver. Sau khi đạt được cam kết hợp tác về vốn với lãnh đạo các công ty đầu tư mạo hiểm toàn cầu, Tổng thống Lee công bố Tuyên bố San Francisco, khẳng định Hàn Quốc sẽ “vươn lên trở thành quốc gia chủ chốt không thể thay thế trong chuỗi cung ứng AI toàn cầu”. Có thể nói, chuyến thăm đã góp phần củng cố nền tảng cho các ngành công nghiệp công nghệ cao của Hàn Quốc trong tương lai, đồng thời tạo bàn đạp toàn cầu để nước này vươn lên trở thành cường quốc AI.

Chuyến công du Nam Mỹ sau đó tập trung vào thúc đẩy thương mại, bảo đảm chuỗi cung ứng các nguồn tài nguyên chiến lược và mở rộng phạm vi ngoại giao của Hàn Quốc sang các nước thuộc Nam bán cầu toàn cầu (Global South).

Trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Brazil, quốc gia có diện tích, dân số và tầm ảnh hưởng lớn nhất Nam Mỹ, Tổng thống Lee đã gặp Tổng thống Lula, người có xuất thân từ tầng lớp lao động và có nhiều điểm tương đồng với ông về quan điểm, qua đó tái khẳng định tình đoàn kết và lòng tin giữa hai bên. Việc Brazil cam kết nối lại đàm phán thương mại giữa Hàn Quốc và Thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR) đã tạo bàn đạp để doanh nghiệp Hàn Quốc tiếp cận thị trường Nam Mỹ với 280 triệu dân. Hai nước ký 7 biên bản ghi nhớ (MOU) trong các lĩnh vực như năng lượng và vũ trụ, đồng thời nhất trí tăng cường phát triển và bảo đảm chuỗi cung ứng các khoáng sản chiến lược, trong đó có đất hiếm – lĩnh vực Brazil sở hữu trữ lượng lớn thứ hai thế giới – cùng nickel và quặng sắt. Hai bên cũng nhất trí tăng cường hợp tác công nghiệp quốc phòng, trong đó có kế hoạch cùng phát triển máy bay dân dụng thế hệ mới, đồng thời mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp Hàn Quốc thâm nhập thị trường Brazil trong các lĩnh vực như công nghiệp làm đẹp. Hai nước cam kết tận dụng công nghệ đổi mới và năng lực sản xuất của Hàn Quốc kết hợp với nguồn tài nguyên và năng lượng dồi dào của Brazil để trở thành những đối tác tối ưu, cùng xây dựng chuỗi cung ứng ổn định và dẫn dắt các ngành công nghiệp tương lai.

Với Chile, quốc gia đầu tiên ký Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) với Hàn Quốc, hai bên đã nhất trí hiện đại hóa FTA sau 22 năm, tiếp tục phát huy vai trò đối tác trong thúc đẩy thương mại tự do quốc tế. Hai nước nhất trí trở thành những đối tác hợp tác tối ưu, dựa trên thế mạnh bổ trợ lẫn nhau: Hàn Quốc sở hữu năng lực cạnh tranh hàng đầu thế giới trong các lĩnh vực sản xuất công nghệ cao như pin, ô tô, bán dẫn và AI, trong khi Chile là nước sản xuất đồng lớn nhất thế giới và sở hữu trữ lượng lithium lớn nhất thế giới, đóng vai trò là cứ điểm cung ứng then chốt cho ngành công nghiệp xanh toàn cầu. Chile cũng được kỳ vọng sẽ hỗ trợ Hàn Quốc trong quá trình gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

Tổng thống Lee trở thành Tổng thống Hàn Quốc đầu tiên thăm Argentina sau 22 năm, qua đó nối lại ngoại giao cấp cao song phương với quốc gia sở hữu trữ lượng lithium lớn thứ tư và khí đá phiến lớn thứ hai thế giới. Trong cuộc gặp với Tổng thống Javier Milei, hai bên đã ký Biên bản ghi nhớ (MOU) về hợp tác khoáng sản chiến lược, bao gồm hợp tác chuỗi cung ứng toàn diện từ thăm dò, khai thác đến chế biến, cùng Hiệp định tránh đánh thuế hai lần. Hai nước cũng nhất trí từ năm tới sẽ chính thức mở rộng nhập khẩu dầu thô từ Argentina, sau khi Hàn Quốc bắt đầu nhập khẩu thí điểm trong năm nay.

Trong bối cảnh làn sóng chủ nghĩa bảo hộ thương mại và những bất ổn của chuỗi cung ứng toàn cầu, chuyến công du lần này đã góp phần xây dựng mạng lưới hợp tác cùng phát triển giữa các doanh nghiệp AI công nghệ cao hàng đầu của Hàn Quốc và Mỹ, coi đây là một động lực tăng trưởng tương lai của Hàn Quốc. Đồng thời, chuyến đi đã hiện thực hóa chiến lược an ninh kinh tế nhằm củng cố chuỗi cung ứng bằng hoạt động ngoại giao. Thông qua việc thúc đẩy các ngành công nghiệp công nghệ cao và bảo đảm nguồn tài nguyên chiến lược, chuyến công du đã góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngành công nghiệp tương lai và củng cố an ninh kinh tế của Hàn Quốc, qua đó thể hiện rõ nét đường lối ngoại giao thực dụng.

Những nhiệm vụ đặt ra đối với ngoại giao Hàn Quốc

Hàn Quốc hiện đã tiến hành hội nghị thượng đỉnh song phương với tất cả các nước thành viên G20, ngoại trừ Nga, qua đó tạo nền tảng cho việc đảm nhiệm vai trò Chủ tịch G20 vào năm 2028. Nếu tận dụng mong muốn bình thường hóa quan hệ với Hàn Quốc của Nga và thể hiện sự linh hoạt, khéo léo trong việc duy trì thế cân bằng giữa Nga và phương Tây, Hàn Quốc có thể hoàn thiện đường lối ngoại giao thực dụng trên mọi phương diện. Bên cạnh đó, Hàn Quốc cần nâng cao năng lực tự cường, chuyển giao quyền kiểm soát tác chiến thời chiến, đồng thời tiếp tục truyền tải thông điệp về mong muốn chung sống hòa bình và hợp tác cùng có lợi. Khi kiên trì đường lối ngoại giao dựa trên sự tự tin này, Triều Tiên cuối cùng cũng sẽ bước ra đối thoại, qua đó góp phần củng cố hơn nữa hòa bình trên Bán đảo Triều Tiên.

Hong Hyun Ik, Tổng Thư ký Ủy ban Quốc gia Hàn Quốc về UNESCO, đã nghiên cứu các vấn đề về an ninh quốc gia và chiến lược quốc gia của Hàn Quốc tại Viện Sejong từ năm 1997, tập trung vào các vấn đề như hạt nhân Triều Tiên, quan hệ liên Triều, liên minh Hàn - Mỹ, quan hệ Hàn - Nga và xây dựng cơ chế hòa bình trên Bán đảo Triều Tiên. Ông từng giữ chức Viện trưởng Học viện Ngoại giao Quốc gia Hàn Quốc và Trưởng Tiểu ban Đối ngoại - An ninh của Ủy ban Hoạch định Quốc gia.