Trong cuộc phỏng vấn tại Korea.net ngày 19/10, Giáo sư Hosaka Yuji thuộc Trường Cao học Hành chính Công, Đại học Korea, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức về Dokdo, tăng cường giáo dục phổ thông và đẩy mạnh nghiên cứu về hòn đảo này. Tại buổi phỏng vấn, ông cũng trực tiếp giới thiệu các bản đồ chính thức của Nhật Bản chứng minh Dokdo không thuộc lãnh thổ nước này.

Bài viết từ Yoon Sojung và Jeong Euiseok
Ảnh và video: Park Daejin / Korea.net
Tư liệu do Giáo sư Hosaka Yuji và Viện Nghiên cứu Tổng hợp Dokdo thuộc Đại học Sejong cung cấp

Ngày 25/10 là “Ngày đảo Dokdo”. Vào ngày này năm 1900, Hoàng đế Gojong đã ban hành Sắc lệnh Hoàng gia số 41 của Đế quốc Đại Hàn, tuyên bố với toàn thế giới rằng Ulleungdo và Dokdo thuộc lãnh thổ Đế quốc Đại Hàn. “Ngày đảo Dokdo” được chọn để kỷ niệm sự kiện lịch sử này. Năm nay đánh dấu 126 năm kể từ khi sắc lệnh được ban hành.

Tại sao Dokdo lại có ý nghĩa quan trọng đối với Hàn Quốc đến mức có hẳn một ngày kỷ niệm riêng?

Để tìm lời giải đáp cho câu hỏi này, Korea.net đã có cuộc gặp gỡ với Giáo sư Hosaka Yuji thuộc Trường Cao học Hành chính Công, Đại học Korea, một trong những chuyên gia hàng đầu về nghiên cứu Dokdo tại Hàn Quốc. Ông đồng thời là Giám đốc danh dự Viện Nghiên cứu Tổng hợp Dokdo thuộc Đại học Sejong, viện nghiên cứu chuyên về Dokdo duy nhất tại Seoul.

Giáo sư Hosaka cho biết ông bắt đầu chuyên tâm nghiên cứu Dokdo sau một câu hỏi bất ngờ của sinh viên trong một buổi học trước đây: “Dokdo thuộc lãnh thổ nước nào?”. Trong cuộc phỏng vấn, ông đã giới thiệu đến độc giả Korea.net những tấm bản đồ cổ thuộc bộ sưu tập cá nhân cùng các bản đồ cổ có giá trị quan trọng do viện nghiên cứu lưu giữ.

Dưới đây là nội dung cuộc phỏng vấn với Giáo sư Hosaka tại Korea.net hôm 19/10.

Đây sẽ là lần thứ 12 tôi đến Dokdo. Tôi bắt đầu chuyên tâm nghiên cứu về Dokdo từ năm 1998. Do thường xuyên tham gia các hoạt động giáo dục và sự kiện liên quan đến Dokdo trên đảo Ulleungdo nên số lần tôi đến Ulleungdo nhiều gấp đôi số lần đến Dokdo. Mỗi khi đặt chân lên Dokdo, tôi thích ngắm nhìn hai đảo Dongdo và Seodo đứng đối diện nhau. Khung cảnh ấy khiến tôi cảm nhận rằng Dokdo không phải là một hòn đảo cô độc.

- Dokdo rõ ràng là lãnh thổ của Hàn Quốc. Vậy tại sao Nhật Bản lại đưa ra những tuyên bố chủ quyền vô căn cứ đối với Dokdo và điều này bắt đầu từ khi nào?

Nhật Bản bắt đầu tuyên bố Dokdo thuộc lãnh thổ nước mình từ năm 1905. Trước đó, ngay cả người Nhật cũng coi Dokdo là hòn đảo phụ thuộc vào Ulleungdo. Trên thực tế, Nhật Bản khi ấy quan tâm đến Ulleungdo hơn. Quan điểm phổ biến của người Nhật thời đó là Ulleungdo thuộc Triều Tiên nên Dokdo, với tư cách là đảo phụ thuộc của Ulleungdo, cũng thuộc Triều Tiên.

Tuy nhiên, trong Chiến tranh Nga–Nhật năm 1904, Nhật Bản đã xây dựng các đài quan sát trên Dokdo và biến hòn đảo này thành căn cứ quân sự. Trên thực tế, Nhật Bản đã giao chiến với Nga 10 lần trên vùng biển phía Đông bán đảo Triều Tiên. Trong trận hải chiến cuối cùng diễn ra ngoài khơi Dokdo, Nhật Bản đã đánh bại hạm đội Nga và về cơ bản giành chiến thắng trong cuộc chiến. Cho đến nay, Nhật Bản vẫn nhìn nhận Dokdo dưới góc độ một căn cứ quân sự.

Năm 1940, Nhật Bản chuyển Dokdo từ quyền quản lý của tỉnh Shimane sang Hải quân Nhật Bản. Động thái này dường như nhằm biến Dokdo thành một cứ điểm quân sự, chuẩn bị cho việc phát động Chiến tranh Thái Bình Dương vào năm 1941. Sau khi bại trận, năm 1949, Nhật Bản còn đề xuất với Mỹ rằng nếu Washington công nhận Dokdo là lãnh thổ Nhật Bản, nước này sẽ xây dựng các trạm radar và trạm quan trắc khí tượng trên đảo. Khi đó, Dokdo đã được đưa vào điều khoản về lãnh thổ Hàn Quốc trong bản dự thảo Hiệp ước Hòa bình San Francisco, nhưng Nhật Bản tìm cách thay đổi nội dung này. Xét về mặt lịch sử, dưới góc nhìn của Nhật Bản, Dokdo là một bàn đạp chiến lược để tiến tới Trung Quốc qua bán đảo Triều Tiên.

“Bản đồ Nhật Bản và các tuyến đường (bản hiệu đính)” do Giáo sư Hosaka Yuji thuộc Trường Cao học Hành chính Công, Đại học Korea, giới thiệu tại Korea.net ngày 19/10. Tấm bản đồ do nhà địa lý Nhật Bản Nagakubo Sekisui vẽ năm 1779 có thể hiện hai đảo Ulleungdo và Dokdo. Tuy nhiên, cả hai đảo đều nằm ngoài hệ thống đường kinh tuyến và vĩ tuyến dùng để thể hiện lãnh thổ Nhật Bản, cùng phía với Triều Tiên, và không được tô màu như lãnh thổ Nhật Bản. Phía trên của bức ảnh là hướng Bắc.

- Là một trong những chuyên gia hàng đầu về nghiên cứu Dokdo tại Hàn Quốc, Giáo sư nghĩ gì trước việc Nhật Bản liên tục đưa ra những tuyên bố chủ quyền vô căn cứ đối với hòn đảo này?

Ban đầu, tôi chỉ nghĩ đó là những tuyên bố hoàn toàn vô lý và không có cơ sở. Tuy nhiên, càng nghiên cứu sâu, tôi càng nhận ra rằng Nhật Bản đang đưa ra những tuyên bố này một cách có tính toán và có chủ đích. Tình hình quốc tế luôn có thể thay đổi. Trong lịch sử, đã có những trường hợp lãnh thổ chuyển từ quốc gia này sang quốc gia khác. Nhật Bản tin rằng nếu cục diện quốc tế có biến động lớn, tình thế có thể thay đổi. Họ cho rằng nếu tiếp tục khẳng định Dokdo thuộc lãnh thổ Nhật Bản, một ngày nào đó cơ hội có thể xuất hiện. Tất nhiên, trên thực tế, chính họ cũng hiểu rằng cơ hội ấy khó có thể đến trong tương lai gần. Vì vậy, họ tìm cách sử dụng vấn đề Dokdo như một công cụ ngoại giao.

Ngoài Dokdo, Nhật Bản còn có hai vấn đề tranh chấp lãnh thổ khác với các nước láng giềng, gồm quần đảo Senkaku với Trung Quốc và quần đảo Kuril với Nga. Trong ba trường hợp này, Dokdo là vấn đề bất lợi nhất đối với Nhật Bản, bởi Hàn Quốc đang thực hiện đầy đủ quyền quản lý hành chính nhà nước đối với hòn đảo, trong khi những lập luận của Nhật Bản lại thiếu sức thuyết phục. Ngay tại Nhật Bản cũng có những người thừa nhận Dokdo thuộc lãnh thổ Hàn Quốc. Tuy nhiên, nếu Nhật Bản chính thức công nhận điều này, lập trường của họ đối với hai vấn đề lãnh thổ còn lại cũng có thể bị ảnh hưởng. Vì thế, Nhật Bản không thể nhượng bộ.

- Xin Giáo sư chia sẻ về định hướng nghiên cứu Dokdo trong tương lai.

Nhật Bản vẫn tiếp tục duy trì những quan niệm sai lầm, đưa ra các tuyên bố chủ quyền vô căn cứ và tăng ngân sách nhà nước cho các hoạt động liên quan. Họ tuyệt đối không giảng dạy rằng Dokdo thuộc lãnh thổ Hàn Quốc. Thay vào đó, họ che giấu sự thật và ngày càng tinh vi trong cách bóp méo thông tin, khiến những điều sai lệch cũng trở nên đáng tin. Để phản bác những thông tin sai lệch ngày càng tinh vi từ phía Nhật Bản, Hàn Quốc cần đẩy mạnh hơn nữa công tác nghiên cứu về Dokdo. Bên cạnh đó, việc nâng cao sự quan tâm của người dân đối với Dokdo và tăng cường giáo dục về hòn đảo này trong nhà trường cũng hết sức quan trọng.

- Là một nhà nghiên cứu về Dokdo, khoảnh khắc nào khiến Giáo sư cảm thấy ý nghĩa và mãn nguyện nhất?

Tôi đã đi nhiều nơi trên khắp Nhật Bản để tìm kiếm các bản đồ cổ. Những lúc phát hiện được các tấm bản đồ có giá trị tại thư viện hoặc hiệu sách cổ là khi tôi cảm thấy công sức của mình được đền đáp xứng đáng nhất. Đặc biệt, tôi rất vui khi tìm thấy những tấm bản đồ chính thức do chính phủ Nhật Bản lập ra mà trên đó không có Dokdo, hoặc nếu có thì Dokdo lại được ghi nhận là lãnh thổ của Hàn Quốc.

- Trên cương vị Giám đốc danh dự Viện Nghiên cứu Tổng hợp Dokdo, Giáo sư muốn gửi gắm thông điệp gì đến độc giả Korea.net?

Vấn đề Dokdo có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với người dân Hàn Quốc. Tôi hiện lưu giữ nhiều bản đồ cổ, tài liệu và tư liệu lịch sử cho thấy Dokdo thuộc lãnh thổ Hàn Quốc. Những ai quan tâm có thể liên hệ với Korea.net. Tôi sẵn sàng giới thiệu toàn bộ tư liệu mình đang lưu giữ kèm theo những lời giải thích chi tiết. Tôi hy vọng rằng đông đảo bạn bè trên khắp thế giới sẽ dành tình yêu cho Dokdo như cách họ yêu mến Hàn Quốc.

arete@korea.kr