Có một đặc trưng chung trong nền văn minh nhân loại được hình thành trong hơn 12.000 năm qua. Đó là sự phát triển văn hoá gắn liền với các dòng sông. Lịch sử các nền văn hoá của nhân loại đều phát triển tập trung bên các dòng sông như sông Nile, Tigris, Euphrates, và Hoàng Hà. Các con sông được tận dụng để phát triển nông nghiệp và kiến tạo tương lai, giao thương với thế giới bên ngoài.


Bán đảo Triều Tiên cũng không ngoại lệ. Các nền văn minh cổ đại ở miền Bắc, miền Trung và miền Nam của bán đảo Triều Tiên được hình thành theo các con sông Daedonggang, Hangang, Nakdonggang và Yeongsangang. Các vương quốc cổ đại Goguryeo, Silla, Baekje đã được hình thành theo nhánh các con sông này và lớn mạnh, phát triển, đồng thời giao lưu và cạnh tranh lẫn nhau.

Khu vực Đông Nam tiếp cận với sông Nakdonggang, con sông dài nhất Hàn Quốc với chiều dài 513,5km, diện tích lưu vực lên tới 23.860 ㎢, đã đóng vai trò quan trọng từ thời Tam Quốc (57 TCN-668 SCN) cho tới triều Goryeo (918-1392) và triều Joseon (1392-1910). Trước thời Tam Quốc và Silla Thống nhất (668-935), quanh khu vực sông Nakdonggang có rất nhiều các vương quốc nhỏ lẻ. Silla thời kỳ đầu là một nước nhỏ đặt tại Gyeongju. Silla dần dần đã thu phục các vương quốc nhỏ ở quanh sông Nakdonggang, mở rộng lãnh thổ và giao lưu tích cực với các quốc gia láng giềng. Cuối cùng nhà nước Silla Thống nhất đã được lập ra vào thế kỷ thứ 7. Xuất phát điểm từ một tiểu quốc nằm ở khu vực kém phát triển nhất bán đảo, Silla đã giành chiến thắng trong trận chiến với hai đối thủ là Baekje và Goguryeo.

Tỉnh Gyeongsangbuk-do là địa phương lớn nhất Hàn Quốc về mặt địa lý, là nền tảng của vương quốc Silla, nhà nước thống nhất đầu tiên trên bán đảo Triều Tiên. Diện tích của tỉnh là 19.029 ㎢, chiếm 19,1% diện tích của toàn Hàn Quốc. Dân số tính đến năm 2015 là 2.705.205 người. Lịch sử của Gyeongsangbuk-do có từ thời Goryeo 700 năm trước. Năm 1314, tên gọi của tỉnh Gyeongsangbuk-do được đặt ghép từ tên đầu của hai thành phố lớn: kinh thành Gyeongju của Silla và thành phố chính Sangju của sông Nakdonggang. Tỉnh Gyeongsangbuk-do phát triển từ cuối thế kỷ 19, trọng tâm là thành phố Daegu.

Ngày 19/2/2016, tỉnh Gyeongsangbuk-do đã bước vào thời kỷ mới. Chính quyền tỉnh đã chuyển từ Daegu về Andong. 415 năm sau kể từ khi người đứng đầu tỉnh là Gyeongsang Gamyeong lập văn phòng tại Daegu, trụ sở văn phòng tỉnh đã được di chuyển đến địa điểm mới.


Thành phố Andong cũng là một thành phố quan trọng của lưu vực sông Nakdonggang, có lịch sử lâu đời từ thời Tiền sử trải qua các triều đại Goryeo, Joseon. Vào thế kỷ thứ 10, nhà nước thống nhất thứ hai trên bán đảo Triều Tiên là Goryeo đã chấm dứt 30 năm chiến tranh gần khu vực Andong. Taejo Wang Geon (877-943), người lập nên Goryeo, đã chế ngự thành công đối thủ mạnh là Hậu Baekje, và giành chiến thắng, nhờ vào sự trợ giúp của các thế lực Hojok khu vực Andong.

Đặc biệt, Andong là thành phố còn lưu giữ dáng vẻ và truyền thống của triều đại Joseon - nền tảng tạo nên văn hoá Hàn Quốc. Văn hoá Nho giáo do các gia đình yangban (quý tộc) thuộc tầng lớp cai trị của Joseon, được gọi với tên là myeongmun (danh môn), tạo nên đã trở thành điểm nổi bật. Các seowon (học viện Nho giáo) và hyanggyo (trường dạy Nho giáo địa phương) trong vùng là nơi các nho sinh đã trao đổi tri thức với nhau. 

Việc chuyển văn phòng đến Andong của chính quyền tỉnh Gyeongsangbuk-do thể hiện quyết tâm kế thừa truyền thống nối liền từ thời Silla Thống nhất, đến Goryeo, Joseon và mở ra thời đại mới. Nhà nước Silla Thống nhất đầu tiên trong lịch sử Hàn Quốc đã xuất phát từ ý niệm "Đức nghiệp nhật tân võng la tứ bang" (làm việc lớn, việc thiện mỗi ngày và bao trùm muôn nơi). Quốc hiệu của Silla (Tân La) cũng bắt nguồn tư đây.

Khu vực phía Bắc của tỉnh Gyeongsangbuk-do, nơi có thành phố Andong, tuy là vùng đất giàu lịch sử, nhưng lạc hậu về công nghiệp, giao thông. Do vậy, việc di dời trụ sở chính quyền tỉnh lần này thể hiện rằng tỉnh Gyeongsangbuk-do sẽ phát triển vùng đất trung tâm Andong. 

Sự di dời này cũng đã hình thành nên trục trung tâm mới của lãnh thổ đất nước. Khu tổ hợp chính quyền tỉnh mới nằm ở vĩ độ 36 độ Bắc, cùng vĩ độ với trung tâm hành chính của Hàn Quốc là thành phố Sejong. Điều này được trông đợi sẽ tạo ra trục phát triển mới ở trung tâm cả nước. Khoảng cách giữa thành phố Sejong và khu vực văn phòng tỉnh mới là 107km. Khi đường cao tốc nối Đông - Tây được hoàn thiện, sẽ chỉ mất 40 phút để di chuyển giữa hai thành phố. Đồng thời, thời gian di chuyển từ Seoul đến đây cũng chỉ còn một tiếng, do đó việc di dời này tạo hiệu quả cho toàn bộ đất nước. 

Chính quyền tỉnh Gyeongsangbuk-do đang xúc tiến thực hiện dự án đầy tham vọng, đó là xây dựng "Trục kinh tế của bán đảo Triều Tiên". Dự án mang ý nghĩa khi thắt vành đai kinh tế ở trung tâm lãnh thổ đất nước để tạo ra động lực tăng trưởng mới. Để thực hiện dự án này, tỉnh Gyeongsangbuk-do lên kế hoạch thiết lập một liên minh kinh tế thành phố lớn với tỉnh Chungcheongnam-do, thành phố Daejeon và thành phố Sejong. Chúng ta đang tiến vào thời đại mới, khi mà ranh giới phân chia giữa thủ đô với địa phương trở nên không còn ý nghĩa nữa. Và thành phố Andong đang nằm ở vị trí trung tâm của sự chuyển đổi mạnh mẽ diễn ra tại tỉnh Gyeongsangbuk-do trong thế kỷ 21.


Bài: Wi Tack-whan, phóng viên Korea.net
Ảnh: Tỉnh Gyeongsangbuk-do, Wi Tack-whan