Đội ngũ y tế của ‘Trung tâm chăm sóc y tế lưu động Gyeonggi-do’ trực tiếp đến nhà người thụ hưởng để cung cấp dịch vụ. (Ảnh: Chính quyền tỉnh Gyeonggi-do).

Bài viết từ Kim Hyelin

Chế độ ‘chăm sóc tích hợp tại địa phương’, cho phép người cao tuổi và người khuyết tật được nhận các dịch vụ chăm sóc cần thiết ngay tại nơi họ ở thay vì đến bệnh viện hoặc cơ sở y tế, đã chính thức được triển khai trên toàn quốc từ ngày 27/3 .

Theo ‘Khảo sát thực trạng người cao tuổi năm 2023’ của Bộ Y tế và Phúc lợi, 87,2% người được hỏi đã lựa chọn ‘tiếp tục sống tại ngôi nhà hiện tại’ là hình thức cư trú mà họ mong muốn. Ngay cả khi sức khỏe suy giảm khiến việc sống một mình trở nên khó khăn, 48,9% vẫn mong muốn được tiếp tục ở tại ngôi nhà đang sống. Trong khi đó, theo Khảo sát thực trạng người khuyết tật cùng năm, 84,8% người khuyết tật từ 19 tuổi trở lên mắc trung bình 2,5 bệnh mãn tính. Điều này cho thấy nhu cầu cần có các dịch vụ tổng hợp kết hợp cả hỗ trợ y tế lẫn chăm sóc. Tuy nhiên, để sử dụng các dịch vụ y tế, chăm sóc và phúc lợi, người dân phải tìm đến từng cơ quan riêng lẻ, khiến hệ thống cung cấp dịch vụ bị chia nhỏ và gây nhiều bất tiện.

Giờ đây mọi thứ đã thay đổi. Chỉ cần nộp đơn một lần tại trung tâm hành chính - phúc lợi cấp phường/xã hoặc Cơ quan Bảo hiểm Y tế Quốc gia, dịch vụ ‘một cửa’ sẽ được triển khai. Sau khi đánh giá tổng hợp, kế hoạch hỗ trợ cá nhân hóa sẽ được đưa ra, trong đó các dịch vụ trong 4 lĩnh vực gồm y tế, quản lý sức khỏe, dưỡng lão và chăm sóc sinh hoạt hằng ngày sẽ được kết nối với nhau.

Việc triển khai trên toàn quốc lần này là kết quả sau khi đã hoàn tất kiểm chứng trên thực tiễn, thông qua dự án tiên phong với sự tham gia của 16 quận/huyện (2019–2022) và dự án thí điểm với 12 quận/huyện (2023–2025). Huyện Jincheon (tỉnh Chungbuk), được xem là mô hình tiêu biểu trên toàn quốc, trong 7 năm triển khai đã nâng tỷ lệ người cao tuổi và người khuyết tật tiếp tục được sinh sống tại nhà sau khi xuất viện thay vì phải vào cơ sở y tế, đồng thời tiết kiệm hơn 1,5 tỷ won chi phí chăm sóc dài hạn cho người cao tuổi mỗi năm. Quận Yuseong (Daejeon) đã giảm nguy cơ tái nhập viện bằng việc cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh tại nhà và suất ăn dinh dưỡng cho người cao tuổi sống một mình có nguy cơ cao. Quận Daedeok triển khai chương trình chăm sóc người cao tuổi mắc chứng sa sút trí tuệ nhẹ, qua đó giảm bớt gánh nặng cho người chăm sóc, giúp họ giảm 79% chỉ số trầm cảm. Theo khảo sát trong dự án thí điểm, 69,8% người nhà phải chăm sóc người bệnh cho biết mô hình chăm sóc tích hợp đã giúp họ trút bớt gánh nặng này.

Ngày 26/3, huyện Pyeongchang (tỉnh Gangwon) đã ký kết biên bản ghi nhớ (MOU) với 6 cơ quan chuyên môn nhằm xây dựng hệ thống chăm sóc tổng hợp. Ảnh: Chính quyền huyện Pyeongchang.

Để đảm bảo việc triển khai hiệu quả, chính phủ đã tăng cường đáng kể hỗ trợ tài chính và nhân sự. Ngân sách liên quan trong năm nay đã tăng gần 13 lần, từ 7,1 tỷ won của năm trước lên 91,4 tỷ won. Trong đó, 62 tỷ won được phân bổ để mở rộng dịch vụ tại địa phương. Mức hỗ trợ sẽ được phân bổ khác nhau cho từng địa phương, xem xét trên tỷ lệ già hóa và mức độ thiếu hụt dịch vụ y tế của địa phương đó. Tổng cộng 5.346 nhân sự chuyên trách đã được bố trí tại 229 quận/huyện trên toàn quốc. Bên cạnh đó, mạng lưới liên kết với 1.162 bệnh viện cũng được vận hành, qua đó các bệnh viện sẽ giới thiệu những bệnh nhân sắp xuất viện nhưng cần được chăm sóc thêm tới chính quyền địa phương.

Ước tính có khoảng 2,42 triệu người cao tuổi và người khuyết tật cần được hỗ trợ tổng hợp. Đối tượng thụ hưởng sẽ được lựa chọn dựa trên mức độ cần chăm sóc, không phụ thuộc vào thu nhập. Chính phủ có kế hoạch từng bước mở rộng phạm vi hỗ trợ, bắt đầu từ nhóm nguy cơ cao cần được chăm sóc khẩn cấp.

Các khu vực khó tiếp cận dịch vụ xã hội như vùng đảo và vùng sâu vùng xa không là ngoại lệ. Bộ Y tế và Phúc lợi đã lựa chọn 6 tỉnh/thành gồm Incheon, Gangwon, Chungnam, Jeonbuk, Jeonnam và Jeju để từ tháng tới triển khai dịch vụ chăm sóc tổng hợp phù hợp với từng địa phương. Tại các huyện đảo như Goheung, Wando, Jindo và Sinan (tỉnh Jeonnam), dịch vụ chăm sóc sẽ được cung cấp thông qua robot trí tuệ nhân tạo (AI), tại đảo Biyang (Jeju), mô hình tích hợp kết hợp hỗ trợ sinh hoạt và chăm sóc sức khỏe tinh thần sẽ được triển khai.

Chính phủ dự kiến lấy lần triển khai này làm điểm khởi đầu để từng bước hoàn thiện hệ thống. Trong giai đoạn đầu, ưu tiên kết nối 30 dịch vụ trọng điểm từ nay đến năm sau. Từ năm 2028, khi bước vào giai đoạn ổn định, phạm vi hỗ trợ sẽ được mở rộng sang cả bệnh tâm thần. Đến giai đoạn nâng cao vào năm 2030, số dịch vụ sẽ được mở rộng lên 60 loại, bao gồm phục hồi chức năng tại nhà, hỗ trợ đưa đi khám tại bệnh viện và chăm sóc cuối đời. Trong nửa cuối năm nay, chính phủ cũng có kế hoạch xây dựng Kế hoạch cơ bản 5 năm dựa trên khảo sát thực tế, nhằm đảm bảo hệ thống được vận hành ổn định và hiệu quả.

kimhyelin211@korea.kr