Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung (thứ hai từ trái sang) và Tổng thống Đông Timor José Ramos-Horta (thứ hai từ phải sang) tham dự hội đàm thượng đỉnh kết hợp tiệc trưa tại Nhà Xanh ngày 6/11. (Ảnh: Nhà Xanh)

Bài viết từ Xu Aiying

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Tổng thống Đông Timor José Ramos-Horta đã tiến hành hội đàm thượng đỉnh ngày 6/11 và nhất trí mở rộng hợp tác thực chất giữa hai nước trên nhiều lĩnh vực như ngoại giao, an ninh, kinh tế, ứng phó với biến đổi khí hậu, hợp tác phát triển, lao động và giáo dục.

Phát biểu tại cuộc họp báo chung sau hội đàm thượng đỉnh diễn ra cùng ngày tại Nhà Xanh, Tổng thống Lee Jae Myung khẳng định: “Tôi tin tưởng rằng chuyến thăm lần này sẽ là dấu mốc quan trọng, mở ra một giai đoạn phát triển mới trong quan hệ song phương”. Ông đồng thời bày tỏ mong muốn tiếp tục thúc đẩy quan hệ giữa hai nước nhân dịp kỷ niệm 25 năm Đông Timor giành độc lập và 25 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước vào năm tới.

Trước hết, hai nước nhất trí mở rộng hợp tác thực chất trong các lĩnh vực hướng tới tương lai như sở hữu trí tuệ và ứng phó với biến đổi khí hậu. Trên cơ sở “Biên bản ghi nhớ về hợp tác toàn diện trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ”, hai bên sẽ chia sẻ kinh nghiệm và cơ chế bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời tăng cường nền tảng bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ tại Đông Timor. Hai nước cũng nhất trí thúc đẩy sớm ký kết “Hiệp định hợp tác về biến đổi khí hậu” và “Biên bản ghi nhớ về thực hiện Điều 6 của Thỏa thuận Paris”, đồng thời mở rộng hợp tác ứng phó với biến đổi khí hậu, bao gồm các dự án giảm phát thải khí nhà kính thông qua hợp tác quốc tế.

Hai nước cũng nhất trí đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực an ninh, trật tự nhằm ứng phó với tội phạm xuyên quốc gia, đồng thời tăng cường hợp tác về lao động và giáo dục. Hai bên đã ký kết “Thỏa thuận kỹ thuật về hợp tác an ninh, trật tự” nhằm tăng cường phối hợp trao đổi thông tin giữa các cơ quan thực thi pháp luật và hợp tác bảo đảm an toàn cho người dân hai nước.

Hai nước cũng sẽ tăng cường hiệu quả hợp tác lao động, trong đó có Chương trình cấp phép việc làm (EPS). Hàn Quốc sẽ tiếp tục hỗ trợ Đông Timor đào tạo nguồn nhân lực và bồi dưỡng nhân tài tương lai thông qua các chương trình đào tạo tiếng Hàn, cấp học bổng, du học cũng như đào tạo kỹ thuật và nghề.

Hai nước cũng sẽ thiết lập cơ chế tham vấn song phương định kỳ giữa Bộ Ngoại giao hai nước nhằm không ngừng phát triển quan hệ hợp tác. Đồng thời, hai bên nhất trí thúc đẩy ký kết “Hiệp định miễn thị thực cho người mang hộ chiếu ngoại giao và hộ chiếu công vụ” nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động trao đổi và hợp tác giữa hai chính phủ, qua đó củng cố nền tảng thể chế cho việc tăng cường đối thoại và giao lưu nhân sự

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Tổng thống Đông Timor José Ramos-Horta di chuyển sau khi kết thúc hội đàm thượng đỉnh tại Nhà Xanh ngày 6/11. (Ảnh: Nhà Xanh)

Hai nhà lãnh đạo cũng thảo luận các biện pháp tăng cường hợp tác chặt chẽ nhằm duy trì hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên, trong khu vực và trên thế giới.

Tổng thống Lee cho biết: “Tôi đã giải thích rõ quan điểm nhất quán của Chính phủ Hàn Quốc rằng xây dựng một nền hòa bình không cần đến xung đột là cách bảo đảm an ninh vững chắc nhất, đồng thời giới thiệu ba định hướng lớn nhằm thúc đẩy chung sống hòa bình”. Ông nói thêm: “Tổng thống Ramos-Horta đã bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với những nỗ lực của Chính phủ Hàn Quốc nhằm hiện thực hóa hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên thông qua đối thoại và hợp tác”.

xuaiy@korea.kr