Bài viết từ Lee Da Som

Cái đầu nhỏ tròn, thân hình mũm mĩm. Đôi vai, cánh tay nối bằng khớp khuỷu và từng đốt ngón tay được chế tạo tinh xảo. Dù toàn thân được làm bằng kim loại, bên trong là tấm lòng muốn mang đến sự an ủi ấm áp. Đó chính là Hyean, robot nhà sư AI đầu tiên của Hàn Quốc.

Robot có phải là một thực thể có thể đạt tới giác ngộ? Con người có thể giao cảm với robot hay không? Nếu vậy, liệu các nhà sư có thể bị thay thế bởi robot nhà sư? Khi công nghệ AI mở rộng sang cả lĩnh vực tôn giáo, sự quan tâm dành cho robot nhà sư AI cũng ngày càng gia tăng.

“Người bạn đồng hành ấm áp có thể xoa dịu tâm hồn mệt mỏi của con người”

Giáo sư Lim Joong Yeon thuộc Khoa Cơ khí, Robot và Kỹ thuật Năng lượng của Đại học Dongguk, người chịu trách nhiệm quá trình chế tạo robot nhà sư AI Hyean, đã giới thiệu về Hyean như vậy. Robot Hyean được thiết kế để chủ động tiến đến và chắp tay chào khi nhận diện có người, qua đó hình thành sự gắn kết cảm xúc với người sử dụng. Giáo sư Lim cho biết chính những hành động phi ngôn ngữ này là điểm khác biệt của Hyean so với các chatbot hay robot hướng dẫn thông thường.

Hiện robot nhà sư Hyean cung cấp các thông tin về văn hóa Phật giáo Hàn Quốc bằng tiếng Hàn và tiếng Anh cho du khách trong và ngoài nước, như hướng dẫn vị trí, ý nghĩa của động tác chắp tay hay giáo lý Phật giáo. Robot còn được ứng dụng công nghệ “AI on-device”, cho phép trò chuyện không bị đứt đoạn ngay cả trong môi trường khó kết nối mạng. Nhờ tính năng “phân loại ý định”, robot có thể tự nhận diện mục đích câu hỏi của người dùng và cung cấp câu trả lời đã được kiểm chứng dựa trên công nghệ “tạo sinh tăng cường truy xuất”.

Giáo sư Lim cho biết trong tương lai nhóm nghiên cứu đang cân nhắc mở rộng tính năng đa ngôn ngữ, tập trung vào các ngôn ngữ có tỷ lệ du khách nước ngoài sử dụng cao như tiếng Trung và tiếng Nhật.

“Người đồng hành giúp con người tư duy theo hướng đúng đắn”

Một điểm mạnh khác của robot nhà sư Hyean là khả năng học một lượng lớn tài liệu Phật giáo để giải thích giáo lý một cách dễ hiểu và chính xác. Robot không thể tự đạt được giác ngộ hay thay thế sự giao cảm tâm linh giữa con người với nhau. Tuy nhiên, với vai trò là phương tiện truyền tải giáo lý và thông tin, robot có thể hỗ trợ các nhà sư tập trung hơn vào việc hoằng pháp và tu hành.

Giáo sư Lim nhấn mạnh: “Chủ thể kiểm soát tâm trí vẫn là chính con người. Robot chỉ là người hỗ trợ đứng bên cạnh nhắc nhở người dùng trên hành trình tu tập không quên những giá trị của lòng từ bi và trí tuệ, đồng thời giúp xoa dịu sự cô đơn để họ có thể suy ngẫm theo hướng đúng đắn.”

Robot nhà sư Hyean vẫn đang tiếp tục hoàn thiện. Giáo sư Lim cho biết giai đoạn tiếp theo của Hyean sẽ tập trung vào chức năng “an ủi tinh thần” cho người dùng. Nhóm nghiên cứu hiện đang phát triển tính năng chăm sóc tinh thần dựa trên thiền, giúp xác định trạng thái cảm xúc của người dùng để an ủi họ. Chức năng đồng hành hỗ trợ thực hành thiền cũng đang được chuẩn bị.

Giáo sư Lim cho biết: “Việc tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống và đưa ra quyết định là phần thuộc về con người, robot chỉ là một người hỗ trợ đáng tin cậy.” Ông cũng cho biết thông qua robot nhà sư Hyean, ông muốn truyền tải thông điệp rằng AI nên được sử dụng như một cầu nối giúp cho những kết nối ấm áp giữa con người với nhau trở nên sâu sắc hơn.

dlektha0319@korea.kr