Ảnh minh họa quy trình sử dụng áp lực không khí để làm phồng quần áo giúp mặc dễ dàng. Từ trên xuống: áp dụng cho tay áo, áo khoác và quần. (Ảnh: KAIST)

Bài viết từ Koh Hyunjeong
Video: KAIST

Mặc quần áo là một việc rất đỗi quen thuộc trong cuộc sống hằng ngày của hầu hết mọi người. Thế nhưng, đối với người cao tuổi, người khuyết tật hoặc bệnh nhân đang phục hồi chức năng, đó lại là một trở ngại phải đối mặt mỗi ngày. Ngay cả những động tác cơ bản như xỏ tay vào ống tay áo hay kéo quần lên cũng không hề dễ dàng đối với họ.

Nhóm nghiên cứu do Giáo sư Jee-Hwan Ryu - Khoa Kỹ thuật Xây dựng và Môi trường tại KAIST - chịu trách nhiệm chính đã phát triển một công nghệ hoàn toàn mới có khả năng khiến quần áo tự bung ra theo hình dáng cơ thể để hỗ trợ người mặc. Khác với các hệ thống robot bên ngoài giúp mặc quần áo cho con người, điểm đặc biệt của công nghệ này là chính bộ quần áo tự chuyển động để hỗ trợ quá trình mặc. Giống như dây thường xuân bám và leo dọc theo bức tường, bộ quần áo sẽ nhẹ nhàng mở rộng và ôm theo cơ thể một cách tự nhiên.

Trong thời gian qua, nhiều nghiên cứu đã được thực hiện nhằm chế tạo robot hỗ trợ quá trình mặc và cởi quần áo. Tuy nhiên, do quần áo là vật liệu mềm, dễ biến dạng và tư thế của người mặc cũng thay đổi mỗi lần sử dụng, việc phát triển một công nghệ có thể hỗ trợ mặc quần áo một cách an toàn vẫn là thách thức không nhỏ.

Nhóm nghiên cứu đã thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận. Thay vì sử dụng robot bên ngoài để mặc quần áo cho con người, họ tích hợp khả năng chuyển động ngay vào chính bộ quần áo. Nhờ đó, công nghệ mới có thể hỗ trợ người mặc một cách tự nhiên hơn, đồng thời giảm áp lực tác động lên cơ thể.

Nhìn bề ngoài, bộ quần áo không khác gì quần áo thông thường. Tuy nhiên, chỉ cần nhấn nút, không khí sẽ được bơm vào bên trong, khiến phần quần áo đang gấp tự lật mở, rồi từ từ ôm theo cánh tay, đôi chân và hình dáng cơ thể của người mặc.

Cốt lõi của công nghệ là một cấu trúc triển khai bằng khí nén: khi không khí được bơm vào, phần cấu trúc đang gấp sẽ tự lật và mở ra. Nhóm nghiên cứu đã ứng dụng nguyên lý này để tích hợp công nghệ Soft Growing Robot (robot mềm có khả năng mở rộng như đang "lớn lên" nhờ áp lực không khí) vào cấu trúc bên trong của quần áo.

Các robot hỗ trợ mặc quần áo trước đây thường có kích thước cồng kềnh và hệ thống điều khiển phức tạp, khiến người dùng bị hạn chế cử động hoặc phải điều chỉnh tư thế để phù hợp với robot. Ngược lại, công nghệ mới cho phép chính bộ quần áo tự chuyển động, nhờ đó mang lại trải nghiệm mặc tự nhiên và an toàn hơn.

Nhóm nghiên cứu đã chế tạo và thử nghiệm nhiều loại trang phục khác nhau, bao gồm tay áo, áo khoác và quần. Kết quả cho thấy quần áo có thể tự mở và ôm theo cơ thể người mặc một cách ổn định mà không tạo ra áp lực quá lớn.

Công nghệ này không chỉ có thể hỗ trợ người cao tuổi, người khuyết tật mặc quần áo mà còn giúp bệnh nhân phục hồi chức năng thuận tiện hơn trong sinh hoạt hằng ngày. Trong tương lai, phạm vi ứng dụng được kỳ vọng sẽ mở rộng sang lĩnh vực y tế và công nghệ hỗ trợ, cũng như các loại trang phục bảo hộ có quy định riêng về cách mặc như đồ bảo hộ chống dịch, quần áo chữa cháy và trang phục bảo hộ công nghiệp.

Nghiên cứu này đã được giới thiệu tại Hội nghị Quốc tế IEEE về Robot và Tự động hóa 2026 (ICRA 2026) – hội nghị học thuật lớn nhất thế giới trong lĩnh vực robot, diễn ra tại Vienna (Áo) vào tháng 5 vừa qua. Công trình cũng giành Nghiên cứu xuất sắc nhất (Best Paper Award) của tạp chí IEEE Robotics and Automation Letters (RA-L).

Giáo sư Yoo Ji-hwan cho biết: “Nghiên cứu có ý nghĩa lớn khi mở rộng nguyên lý cốt lõi của robot mềm tăng trưởng thành công nghệ hỗ trợ mặc quần áo trong đời sống hằng ngày”. Ông nói thêm: “Chúng tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu các loại robot mềm hỗ trợ cuộc sống của con người”.

hjkoh@korea.kr