Toàn cảnh Haeundae nhìn từ đài quan sát “BUSAN X the SKY”, biểu tượng của quận Haeundae-gu, thành phố Busan. (Ảnh: Phóng viên Margareth Theresia margareth@korea.kr)

Bài viết từ Margareth Theresia

Sau 38 năm gia nhập Công ước Di sản Thế giới, Hàn Quốc lần đầu tiên đăng cai Kỳ họp lần thứ 48 của Ủy ban Di sản Thế giới tại Busan. Thông qua kỳ họp này, Hàn Quốc nắm giữ vị trí trung tâm để cùng 196 quốc gia thành viên thảo luận về bảo vệ di sản thế giới và tăng cường hợp tác quốc tế. Đặc biệt, vai trò nước đăng cai được kỳ vọng sẽ trở thành động lực để Hàn Quốc dẫn dắt cơ chế quản trị di sản văn hóa toàn cầu.

Phiên họp chính của Kỳ họp lần thứ 48 Ủy ban Di sản Thế giới sẽ diễn ra từ ngày 19/7 đến 29/7 tại khu vực BEXCO, quận Haeundae-gu, Busan. Trước đó, từ ngày 12/7 đến 23/7, nhiều diễn đàn và sự kiện bên lề sẽ được tổ chức, tạo nên không gian giao lưu dành cho các chuyên gia và người dân đến từ khắp nơi trên thế giới.

Là thành phố đăng cai, Busan lưu giữ lịch sử lâu đời của bán đảo Triều Tiên từ thời tiền sử đến hiện đại. Tinh thần ngoại giao hòa bình của đoàn sứ giả Joseon Tongsinsa kéo dài 400 năm dưới triều đại Joseon đã trở thành nền tảng cho diễn đàn toàn cầu thảo luận về giá trị tương lai của di sản thế giới ngày nay. Vượt lên những ký ức trong quá khứ, Busan đang chuyển mình trở thành một trung tâm gìn giữ di sản chung của nhân loại.

Dinh Tổng thống tạm thời tại quận Seo-gu, thành phố Busan. Trong Chiến tranh Triều Tiên, nơi đây được sử dụng làm dinh thự và văn phòng làm việc của Tổng thống. Hiện được sử dụng làm Bảo tàng Thủ đô tạm thời. (Ảnh: Phóng viên Lee Jeong Woo b1614409@korea.kr)

Busan luôn là trụ cột quốc gia trong những bước ngoặt của lịch sử hiện đại Hàn Quốc. Sau khi Chiến tranh Triều Tiên nổ ra vào ngày 25/6/1950, Chính phủ và người dân buộc phải rút về phía Nam, Busan trở thành thủ đô tạm thời của Hàn Quốc trong khoảng 1.023 ngày.

Trong thời chiến, Busan giữ vai trò trung tâm điều hành quốc gia, đảm nhiệm nhiều chức năng về chính trị, ngoại giao, kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế, phúc lợi. Đồng thời, đây cũng là nơi trú ngụ quy mô lớn cho vô số người tị nạn. Khi đó, dân số Busan khoảng 300.000 người nhưng đã phải tiếp nhận thêm hơn một triệu người tị nạn. Do thiếu nơi cư trú, người tị nạn phải dựng tạm chỗ ở tại các trại gia súc và khu vực gần nghĩa trang tập thể. Nhiều người dân còn tìm đến cầu Yeongdo mỗi ngày để tìm kiếm người thân bị thất lạc.

Sau khoảng 70 năm, những dấu tích của thời kỳ ấy vẫn còn hiện diện khắp Busan. Thành phố đang thúc đẩy việc đăng ký 11 địa điểm thể hiện rõ chức năng duy trì chính quyền, hợp tác quốc tế và đời sống tị nạn trong thời chiến làm Di sản Thế giới UNESCO với tên gọi chung “Di sản của Thủ đô tạm thời Busan trong Chiến tranh Triều Tiên”.

Lễ hạ cờ Liên Hợp Quốc tại Nghĩa trang Tưởng niệm Liên Hợp Quốc tại Hàn Quốc ở quận Nam-gu, Busan. Nghĩa trang Tưởng niệm Liên Hợp Quốc là nghĩa trang chính thức duy nhất của Liên Hợp Quốc trên thế giới, nơi an táng các binh sĩ Liên Hợp Quốc hy sinh trong Chiến tranh Triều Tiên. (Ảnh: Phóng viên Lee Jeong Woo b1614409@korea.kr)

Dựa trên nền tảng lịch sử lâu dài, Busan đã vươn lên thành một thành phố du lịch tiêu biểu được du khách toàn cầu tìm đến. Theo Korea Tourism Data Lab, Busan đã đón 3,64 triệu lượt khách quốc tế vào năm 2025, đánh dấu lần đầu tiên vượt mốc 3 triệu lượt khách nước ngoài trong một năm.

Những điểm đến nổi bật của Busan bao gồm chùa Haedong Yonggungsa mang nét đặc trưng của một ngôi chùa ven biển, trung tâm tổ chức các sự kiện quốc tế BEXCO, bãi biển Gwangalli với các màn trình diễn drone rực rỡ và bãi biển Songjeong. Đặc biệt, hạ tầng công nghiệp hội nghị triển lãm quốc tế (MICE) đạt tiêu chuẩn thế giới cũng đóng vai trò then chốt giúp Busan nâng cao năng lực cạnh tranh với tư cách một thành phố quốc tế.

Từ một thành phố từng làm thủ đô tạm thời để bảo vệ đất nước đến một đô thị quốc tế được thế giới chú ý, Busan sở hữu cả bề dày lịch sử lẫn sức hút hiện đại. Thông qua Kỳ họp của Ủy ban Di sản Thế giới lần này, Busan được kỳ vọng sẽ một lần nữa khắc ghi dấu ấn là tâm điểm của thế giới trong việc định hình tương lai của di sản văn hóa toàn cầu.

Hạ tầng văn hóa - nghệ thuật của Busan đang được mở rộng với tốc độ nhanh chóng. Trong ảnh là không gian bên trong của Busan Concert Hall được khánh thành vào tháng 6/2025 với mục tiêu biến Busan trở thành thành phố âm nhạc cổ điển tầm cỡ thế giới. (Ảnh: Phóng viên Margareth Theresia margareth@korea.kr)