Mô hình hành chính của Hàn Quốc hiện đang thu hút sự chú ý của thế giới. Tháng 12 năm ngoái, Bộ Hành chính và An toàn Hàn Quốc đã giới thiệu các đổi mới trong hành chính công của Hàn Quốc trước đoàn ngoại giao từ 93 quốc gia, qua đó khẳng định tiềm năng của “làn sóng Hallyu trong lĩnh vực hành chính”. Korea.net sẽ giới thiệu năm sáng kiến đổi mới mà chính phủ Hàn Quốc đang thúc đẩy, từ quản lý thảm họa, nông nghiệp thông minh, phục hồi rừng đến xây dựng thành phố hành chính, thông qua loạt bài gồm 5 kỳ.

Bài viết bởi Margareth Theresia

Sự xuất hiện của khủng hoảng khí hậu và các công nghệ mới đã làm phát sinh những “rủi ro vô hình” mà nhân loại chưa từng trải qua trong đời sống hằng ngày. Hệ thống quản lý thảm họa dựa trên khoa học mà chính phủ Hàn Quốc xây dựng để ứng phó với những tình huống bất định này đang nhận được đánh giá cao từ cộng đồng quốc tế, trong đó có Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), và nổi lên như một chuẩn mực mới của quản trị công.

Những rủi ro mà chúng ta đang phải đối mặt hiện nay khác về bản chất so với các loại hiểm họa truyền thống trước đây. Phạm vi của chúng ngày càng mở rộng, từ khủng hoảng khí hậu như nhiệt độ mùa đông tăng bất thường hay cháy rừng quy mô lớn, đến sự cố kỹ thuật có thể phát sinh từ sự phát triển của công nghệ thông tin truyền thông và xe tự lái, và cả những rủi ro xã hội do thay đổi cơ cấu dân số như già hóa dân số và tình trạng nhà bỏ trống.

Khi những rủi ro tiềm ẩn kiểu mới không chỉ giới hạn ở một quốc gia ngày càng gia tăng, việc “nhận diện sớm” thay vì khắc phục sau khi xảy ra đã trở thành nhiệm vụ trọng tâm của công tác quản lý thảm họa.

Để chủ động chẩn đoán các yếu tố rủi ro, chính phủ Hàn Quốc đã thành lập và vận hành Trung tâm Phân tích Rủi ro Thảm họa Tiềm ẩn trực thuộc Viện Nghiên cứu Quốc gia về Thảm họa và An toàn thuộc Bộ Hành chính và An toàn. Trung tâm sử dụng dữ liệu lớn (big data) và trí tuệ nhân tạo (AI) để phát hiện các yếu tố rủi ro mới. Các yếu tố sẽ được phân tích một cách toàn diện, bao gồm khả năng xảy ra, quy mô thiệt hại dự kiến và diễn biến có thể xảy ra. Dữ liệu này trở thành nền tảng cho việc xây dựng 'kịch bản tình huống' nhằm chuẩn bị phương án ứng phó cho nhiều tình huống khủng hoảng khác nhau. Dựa trên đó, chính phủ xây dựng những 'bản đồ dự báo thảm họa trong tương lai' với độ chính xác cao.

Trang bìa các báo cáo do Viện Nghiên cứu Quốc gia về Thảm họa và An toàn công bố năm ngoái, gồm 'Nguy cơ sụp đổ công trình do hạn chế trong chế độ giám sát thi công' và 'Tình trạng mất điện kỹ thuật số do sự phức tạp và đa dạng của các dịch vụ thông tin'. (Ảnh: Viện Nghiên cứu Quốc gia về Thảm họa và An toàn).

Một thành tựu đáng chú ý là “Báo cáo Rủi ro Tiềm ẩn Quốc gia”, được phát hành định kỳ hai lần mỗi năm từ năm 2023. Bắt đầu với chủ đề “Nguy cơ cháy từ thiết bị sạc xe điện”, đến nay tổng cộng 15 báo cáo đã được công bố. Các báo cáo này đóng vai trò như tài liệu định hướng, giúp nhận diện những dấu hiệu rủi ro mới trong xã hội Hàn Quốc và đề xuất các hướng ứng phó cụ thể.

Kết quả phân tích không chỉ dừng lại ở việc ghi nhận, mà còn trở thành nền tảng cho các chính sách quốc gia. Những kết quả này được đưa vào “Kế hoạch cơ bản về quản lý an toàn quốc gia” lập theo chu kỳ 5 năm và “kế hoạch thực thi” hằng năm. Các bộ, ngành trung ương và chính quyền địa phương phải xây dựng kế hoạch thực thi hằng năm dựa trên các yếu tố rủi ro được nêu trong báo cáo.

Song song đó, các cuộc huấn luyện thực tế nhằm tăng cường năng lực ứng phó tại hiện trường cũng được triển khai. Chính phủ thường xuyên tổ chức chương trình “Safe Korea Exercise”, không chỉ thực hiện các cuộc diễn tập phối hợp giữa các cơ quan liên quan mà còn mở rộng đáng kể sự tham gia của khu vực tư nhân. Mục tiêu cốt lõi là kết nối các phân tích khoa học với những biện pháp ứng phó nhanh chóng trong thực tế.

Một quan chức của Bộ Hành chính và An toàn Hàn Quốc cho biết: “Điểm mạnh của hệ thống Hàn Quốc là toàn bộ quá trình, từ nhận diện rủi ro đến ứng phó, đều được vận hành một cách có hệ thống dựa trên các quy trình chuẩn hóa. Chúng tôi sẽ tăng cường truyền thông để người dân hiểu rõ hơn về các nguy cơ thảm họa và cùng chuẩn bị ứng phó.”

margareth@korea.kr