Phóng viên Yoon Sojung và Park Hye Ri

Dạo gần đây, một bài xã luận trên nhật báo của Mỹ đã được nhiều sự quan tâm từ các phương tiện truyền thông của cả hai nước Hàn Quốc và Nhật Bản. Với nội dung liên quan đến tranh chấp thương mại giữa Hàn-Nhật, bài viết này phê bình về vấn đề đó do Nhật Bản thất bại trong việc chuộc lỗi những tội lỗi đã gây ra trong quá khứ.

Đó chính là bài viết của ông Gregg Brazinsky, một giáo sư chuyên ngành lịch sử và vấn đề quốc tế của Đại học George Washington (Mỹ). Ông là một người có kiến thức rộng rãi về lịch sử Đông Á đến mức xuất bản hai quyển sách về sự cận đại hoá cũng như chủ nghĩa dân chủ của Hàn Quốc, và hiện đang được đánh giá là một chuyên gia rất thành thạo về việc phân tích mối quan hệ quốc tế ở Đông Á.

Thông qua một cuộc phỏng vấn bằng văn bản với Korea.net được tiến hành vào ngày 16/8, ông đã nói: “Bối cảnh Nhật Bản thực hiện biện pháp hạn chế xuất khẩu là vì phán quyết của Tòa án tối cao Hàn Quốc về vấn đề của những nạn nhân lao động cưỡng bức trong thời kỳ Nhật Bản chiếm đóng Hàn Quốc. Nếu Nhật Bản đã chuộc lỗi của mình trong lịch sử giống với Đức và cố gắng hết sức để an ủi tất cả mọi nạn nhân thì vụ kiện cáo như vậy sẽ không bao giờ xảy ra”.

Giáo sư Brazinsky đã kêu gọi Nhật Bản phải rút lại quyết định hạn chế xuất khẩu và tiến lên để có các cuộc đối thoại, đồng thời đánh giá: “Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in thông qua bài kỷ niệm Ngày giải phóng Hàn Quốc năm nay đã đề nghị Nhật Bản tổ chức cuộc đối thoại và đây là hành động đúng đắn”.

“Nhật Bản nên xin sự tha thứ của người dân Hàn Quốc với tấm lòng chân thành và nhất quán. Hơn nữa, hai nước cần phải tìm cách để có cuộc đối thoại trong thời gian sớm nhất có thể”, ông cũng nhấn mạnh.

Sau đây là toàn bộ của cuộc phỏng vấn.


Trong bài xã luận mới nhất của ông được xuất bản bởi tờ báo The Washington Post, ông đã nói rằng sự thất bại của việc Nhật Bản chuộc lỗi về lịch sử quá khứ dẫn đến xung đột thương mại với Hàn Quốc. Ông có thể giải thích về ý kiến này được không?

Mặc dù Nhật Bản đã tuyên bố rằng những lo ngại về an ninh là lý do ban đầu áp đặt các hạn chế xuất khẩu mới, nhưng họ không thể cung cấp bằng chứng nào cho thấy việc xuất khẩu vật liệu chiến lược của Hàn Quốc đã gây ảnh hưởng đến an ninh của nước này. Hầu hết các chuyên gia ở Mỹ tin rằng Nhật Bản đã thực hiện lệnh trừng phạt kinh tế như vậy vì không hài lòng với phán quyết gần đây của Tòa án tối cao Hàn Quốc về vấn đề các công ty Nhật Bản phải bồi thường cho các nạn nhân cưỡng bức lao động.

Nếu Nhật Bản đã nỗ lực chuộc lại tội ác tàn bạo trong thời chiến trước đây và đưa ra lời chia buồn với các nạn nhân giống với những hành động của nước Đức thì Hàn Quốc không cần phải có những vụ kiện ở tòa án này ngay từ đầu. Tôi nghĩ rằng phần lớn sự tức giận nhằm vào Nhật Bản ở Hàn Quốc không chỉ là về tiền, nó xuất phát từ cảm giác thất vọng sâu sắc hơn với cách các nhà lãnh đạo Nhật Bản đối phó với lịch sử quá khứ. Sự tức giận này làm xấu đi cuộc khủng hoảng kinh tế và tạo ra những lý do trả đũa giữa hai nước.


Nhật Bản đã thể hiện sự miễn cưỡng và lập trường tiêu cực trong việc giải quyết các vấn đề lịch sử của mình với Hàn Quốc. Ông nghĩ rằng tại sao Nhật Bản có thái độ như vậy?

Một số nguyên nhân là kết quả được đưa ra từ chính sách của Mỹ trong thời kỳ xảy ra chiến tranh lạnh đầu tiên. Đối với Mỹ, chống chủ nghĩa cộng sản là ưu tiên quan trọng hơn so với việc thúc đẩy việc hòa giải giữa Nhật Bản và Hàn Quốc hoặc khiến Nhật Bản hoàn toàn chuộc lỗi bởi sự tàn bạo đã gây ra trong thời chiến. Dù thực tế là nhân dân Hàn Quốc đã phải chịu đựng rất nhiều dưới chế độ thức dân của Nhật Bản và trong thời kỳ Thế chiến thứ hai, không có một thẩm phán hay công tố viên Hàn Quốc nào trong sự xét xử tội phạm chiến tranh của Nhật Bản. Hơn nữa, Mỹ đã thiết lập quan hệ chặt chẽ với một số các tội phạm chiến tranh như Nobusuke Kishi (1896-1987), người trở thành thủ tướng của Nhật Bản trong những năm 1950. Điều này đã tạo ra một nhận thức của người Nhật rằng Nhật Bản không thua kém bất kỳ chiến binh nào khác trong Thế chiến thứ hai và sự tàn bạo đó là kết quả không thể tránh khỏi khi xảy ra chiến tranh.

Nhưng chúng ta không thể xác định chính sách ngoại giao của Mỹ là nguyên nhân duy nhất của các vấn đề gần đây. Các nhà lãnh đạo Đức đã xứng đáng được tín nhiệm vì thực hiện các hành động mà người Nhật không có. Chẳng hạn, Thủ tướng Tây Đức Willy Brandt (1913-1992) đã nhận được sự ngưỡng mộ của quốc tế thông qua việc quỳ xuống xin lỗi ở trước mặt tháp tưởng niệm dành cho người Do Thái ở Ba Lan vào năm 1970. Khi đến thăm tháp tưởng niệm đó, ông đã đặt vòng hoa và cũng bày tỏ sự cảm thông chân thành cho những người hy sinh. Mặt khác, các nhà lãnh đạo chính trị phía Nhật Bản chưa từng có những hành động như vậy để làm dịu bớt nỗi buồn của họ về việc mà các binh lính Nhật đã làm ở Trung Quốc hoặc Hàn Quốc.


Nhật Bản đang thúc đẩy lập trường rằng tất cả các vấn đề bồi thường với Hàn Quốc đã được giải quyết thông qua Hiệp định về quyền yêu sách giữa Hàn Quốc và Nhật Bản vào năm 1965, nhưng Hàn Quốc vẫn yêu cầu lời xin lỗi của Nhật Bản. Mặt khác, Hàn Quốc đang khẳng định Nhật Bản chưa bao giờ xin lỗi chính xác về những gì họ đã thực hiện trên bán đảo Hàn. Theo quan điểm của ông, Hàn Quốc nên thể hiện quan điểm nào với thế giới trước những tranh chấp về lịch sử quá khứ với Nhật Bản?

Tôi nghĩ rằng Hàn Quốc nên cho cả thế giới thấy được ý nghĩ của họ sẵn sàng tham gia vào một cuộc đàm phán trung thực và cởi mở với Nhật Bản về các vấn đề lịch sử. Một cuộc đối thoại như vậy sẽ cần phải xem xét các bằng chứng một cách kỹ lưỡng và cũng công khai cho toàn nhân dân ở cả hai nước. Hy vọng rằng cơ hội như vậy sẽ phục vụ để khiến thế giới có nhận thức chính xác hơn về sự khủng khiếp của Thế chiến thứ hai và giúp đảm bảo rằng chúng không bao giờ lặp lại.


Về cuộc xung đột thương mại gần đây nhất giữa Hàn Quốc và Nhật Bản, nhiều phương tiện truyền thông phân tích rằng Nhật Bản đã thực hiện biện pháp trừng phạt thương mại để trả đũa phán quyết của Tòa án tối cao Hàn Quốc về vấn đề nạn nhân cưỡng bức lao động. Tuy nhiên, chính phủ Nhật Bản tiếp tục tuyên bố các biện pháp lần này chỉ là vấn đề thương mại không liên quan đến phán quyết. Ông phân tích hiện trạng như thế nào?

Tôi thấy khá khó tin điều này không có liên quan nào đến phán quyết của Tòa án tối cao Hàn Quốc. Nếu Nhật Bản có căn cứ cho thấy Hàn Quốc đã chuyển các vật liệu chiến lược ra Triều Tiên thì họ nên công khai những bằng chứng đó. Thực tế, Nhật Bản vẫn không đưa ra bằng chứng nào nên điều này được phân tích Nhật Bản có một lý do khác.


Khuyến nghị của ông để giải quyết xung đột thương mại giữa Hàn-Nhật là gì?

Tôi sẽ đề nghị Nhật Bản và Hàn Quốc nên làm trước tiên là hãy rút lại các lệnh trừng phạt kinh tế và quyết định hạn chế xuất khẩu. Nếu họ không làm như vậy thì nó có thể mang lại tác động nghiêm trọng đối với nền kinh tế toàn cầu. Thật vậy, với tình hình cuộc chiến tranh thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ ngày càng trầm trọng hơn, có một nguy cơ thực sự là làm suy yếu hệ thống thương mại tự do và hợp tác đã góp phần nhiều cho sự thịnh vượng trên khu vực Đông Nam Á. Tôi cũng nghĩ rằng Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đã làm điều đúng đắn với việc đề nghị có các cuộc hội đàm (với Nhật Bản) thông qua bài kỷ niệm Ngày giải phóng Hàn Quốc (15/8).

Nhưng tôi nghĩ điều quan trọng nhất là hai quốc gia tìm ra cách để đạt được sự hòa giải sâu sắc hơn. Nhật Bản sẽ cần chứng minh sự đối lập một cách chân thành và kiên định, điều này sẽ giúp người Hàn Quốc dễ dàng tha thứ cho Nhật Bản hơn. Có nhiều cách mà Nhật Bản và Hàn Quốc cùng nhau hưởng lợi từ sự hợp tác. Mỗi quan hệ chặt chẽ hơn giữa hai nước cũng có thể sẽ khiến cả hai nước thịnh vượng và an toàn hơn.



arete@korea.kr